ĐẠI TÁ, ANH HÙNG ĐẶNG VĂN THANH – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN KIÊN CƯỜNG TRÊN ĐOÀN TÀU KHÔNG SỐ
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, quân và dân ta đã mở nhiều tuyến vận tải chiến lược đặc biệt. Nếu đường Trường Sơn là con đường huyền thoại xuyên dãy núi, thì trên Biển Đông, những con tàu không mang số hiệu, không có tên, âm thầm vượt qua sóng gió và sự truy lùng của kẻ thù đã tạo nên một tuyến đường huyền thoại khác – Đường Hồ Chí Minh trên biển. Trên những con tàu ấy, mỗi cán bộ, chiến sĩ đều phải đối mặt với vô vàn hiểm nguy. Họ ra đi với một nhiệm vụ đặc biệt và luôn xác định có thể không trở về. Trong đội ngũ những người làm nên huyền thoại ấy có Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Văn Thanh, người chính trị viên kiên cường của Đoàn tàu không số.
Đặng Văn Thanh sinh năm 1928, dân tộc Kinh, quê tại xã Thuận Diêm, huyện Thuận Nam, tỉnh Ninh Thuận. Ông sinh ra trong những năm đất nước còn chìm dưới ách thống trị của thực dân, lớn lên trong thời kỳ cách mạng Việt Nam trải qua những bước ngoặt lịch sử lớn lao. Năm 1947, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đang diễn ra quyết liệt, ông nhập ngũ và bắt đầu cuộc đời quân ngũ kéo dài qua nhiều giai đoạn chiến tranh của dân tộc.
Từ những ngày đầu trong quân đội, Đặng Văn Thanh đã trải qua nhiều nhiệm vụ gian khổ trên các vùng biển miền Trung và Nam Bộ. Công việc của ông gắn với vận chuyển vũ khí, lương thực và đưa đón cán bộ. Những chuyến đi trên biển trong thời chiến chưa bao giờ là những chuyến đi bình thường. Biển rộng nhưng không phải lúc nào cũng an toàn; phía trước là nhiệm vụ, còn phía sau là sự truy đuổi của kẻ thù. Mỗi chuyến tàu vượt biển thành công đồng nghĩa với việc thêm vũ khí, lương thực và cán bộ được đưa đến nơi cần thiết, góp phần củng cố lực lượng cách mạng ở chiến trường.
Khi Đường Hồ Chí Minh trên biển được mở, nhiệm vụ vận chuyển chiến lược bằng đường biển càng trở nên đặc biệt quan trọng. Những con tàu gỗ, tàu cải trang, không mang số hiệu cố định, âm thầm rời bến từ miền Bắc, vượt hàng trăm, hàng nghìn hải lý để đưa vũ khí vào chiến trường miền Nam. Trên mỗi chuyến tàu, cán bộ chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ làm công tác tư tưởng, người chính trị viên còn phải cùng tập thể giữ vững ý chí, bản lĩnh và tinh thần chiến đấu trong những tình huống hiểm nghèo.
Đặng Văn Thanh đã trưởng thành trong chính môi trường thử thách ấy. Khi được giao nhiệm vụ là Chính trị viên, ông luôn thể hiện sự kiên định, mưu trí và tinh thần trách nhiệm cao. Ông hiểu rằng trên một con tàu nhỏ giữa biển khơi, khi kẻ thù có thể xuất hiện bất cứ lúc nào, tinh thần của từng người quyết định trực tiếp đến sự thành bại của cả chuyến đi. Vì vậy, người chính trị viên phải là người giữ vững niềm tin, củng cố ý chí và cùng đồng đội vượt qua mọi thử thách.
Một trong những dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời chiến đấu của Đặng Văn Thanh là chuyến vận chuyển vũ khí vào chiến trường miền Đông Nam Bộ trên tàu gỗ số hiệu 41. Đêm 26 tháng 9 năm 1963, con tàu chở 18 tấn vũ khí rời miền Bắc, thực hiện nhiệm vụ mở đường mới vào Bà Rịa, chi viện trực tiếp cho chiến trường miền Đông Nam Bộ qua tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Đó là một chuyến đi mang ý nghĩa đặc biệt. Hàng hóa trên tàu không chỉ đơn thuần là những kiện vũ khí, mà là nguồn chi viện quý giá đối với chiến trường đang ngày đêm chiến đấu. Vì vậy, bảo vệ con tàu và bảo đảm hàng hóa đến được nơi quy định là nhiệm vụ sống còn. Đối với những người trên tàu, mỗi hải lý vượt qua là một thử thách; mỗi tình huống bất thường đều có thể biến chuyến vận tải thành cuộc chiến đấu thực sự.
Trong hành trình ấy, con tàu đã phải đối mặt với những tình huống hiểm nguy, trong đó có sự truy đuổi, đối phó với kẻ thù và cả sự cố mắc cạn. Trước những tình huống phức tạp, bản lĩnh của cán bộ chỉ huy và chính trị viên được thể hiện rõ nhất. Đặng Văn Thanh cùng đồng đội không nao núng, luôn giữ vững tinh thần, tìm cách xử trí linh hoạt, bảo vệ con tàu và hàng hóa.
Trong hoàn cảnh mà chỉ một sơ suất cũng có thể khiến cả chuyến vận chuyển thất bại, người chính trị viên phải vừa động viên tinh thần chiến sĩ, vừa trực tiếp tham gia xử lý những tình huống khó khăn. Đặng Văn Thanh đã thể hiện phẩm chất ấy bằng hành động cụ thể. Sự bình tĩnh trước hiểm nguy, ý chí kiên cường trước sự truy đuổi của đối phương và tinh thần đặt nhiệm vụ lên trên hết đã góp phần quan trọng đưa con tàu và hàng hóa về đích an toàn.
Đối với những người lính Đoàn tàu không số, sự sống và cái chết đôi khi chỉ cách nhau trong gang tấc. Nếu bị địch phát hiện, họ có thể phải chiến đấu trong tình thế hoàn toàn bất lợi. Nếu không thể giữ được bí mật, cả con tàu và số vũ khí trên tàu có nguy cơ rơi vào tay đối phương. Chính vì vậy, những chuyến tàu không số luôn mang trong mình sự bí mật tuyệt đối, tinh thần quyết tâm cao độ và ý chí sẵn sàng hy sinh vì nhiệm vụ.
Đặng Văn Thanh đã cùng đồng đội góp phần làm nên những chuyến đi như thế. Những chiến công của ông không thể tách rời tập thể cán bộ, chiến sĩ trên tàu, nhưng trong tập thể ấy, vai trò của người chính trị viên là giữ vững niềm tin và ý chí. Khi biển cả trở nên dữ dội, khi kẻ thù truy lùng, khi con tàu gặp sự cố, người chính trị viên phải giúp đồng đội không dao động, bình tĩnh thực hiện nhiệm vụ đến cùng.
Đường Hồ Chí Minh trên biển vì thế không chỉ là một tuyến vận tải. Đó còn là tuyến đường của lòng dũng cảm, trí thông minh và sự hy sinh. Những con tàu nhỏ bé phải vượt qua biển rộng; những người lính bình thường phải thực hiện những nhiệm vụ phi thường. Họ không có những điều kiện thuận lợi, không có sự bảo đảm an toàn, nhưng vẫn lên đường bởi phía trước là chiến trường đang cần sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc.
Trong hành trình ấy, Đặng Văn Thanh là một trong những người đã góp phần viết nên trang sử hào hùng của Đoàn tàu không số. Từ một người lính nhập ngũ năm 1947, ông từng bước trưởng thành, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ và sau này mang quân hàm Đại tá. Những năm tháng chiến đấu, công tác đã tôi luyện ở ông bản lĩnh của một người cán bộ quân đội có ý chí kiên định, tinh thần trách nhiệm và lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, Đặng Văn Thanh được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Danh hiệu cao quý ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp của ông trong những năm tháng chiến đấu gian khổ, đặc biệt là trong nhiệm vụ vận tải chiến lược trên biển.
Tên tuổi Đại tá Đặng Văn Thanh gắn với hình ảnh người chính trị viên trên những con tàu không số – những con tàu không có số hiệu nhưng đã đi vào lịch sử dân tộc bằng những chiến công không thể phai mờ. Những con tàu ấy đã vận chuyển một khối lượng lớn vũ khí, phương tiện và hàng hóa từ hậu phương ra tiền tuyến; đồng thời đưa đón cán bộ, tạo nên sự kết nối đặc biệt giữa miền Bắc và chiến trường miền Nam.
Điều làm nên vẻ đẹp của người chiến sĩ Đoàn tàu không số chính là sự sẵn sàng hy sinh mà không cần biết tên tuổi mình có được lịch sử nhắc đến hay không. Họ chỉ biết rằng nhiệm vụ của mình là đưa hàng đến nơi cần đến. Đặng Văn Thanh cũng vậy. Những chuyến đi giữa biển khơi, những giờ phút đối mặt với hiểm nguy và những quyết định trong tình thế sinh tử đã trở thành những dấu son trong cuộc đời quân ngũ của ông.
Năm 2003, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Văn Thanh qua đời, khép lại cuộc đời của một người lính đã dành phần lớn tuổi thanh xuân và cuộc đời mình cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Nhưng những câu chuyện về ông và đồng đội trên Đoàn tàu không số vẫn còn được lưu truyền như một phần không thể thiếu của lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển.
Ngày nay, khi đất nước hòa bình, những chuyến tàu vận tải quân sự năm xưa đã trở thành ký ức lịch sử. Biển Đông hôm nay vẫn là không gian chiến lược quan trọng của Tổ quốc, còn những câu chuyện về Đoàn tàu không số vẫn nhắc nhở các thế hệ về giá trị của độc lập, chủ quyền và hòa bình. Mỗi thành quả của đất nước hôm nay đều có sự đóng góp, hy sinh của những thế hệ đi trước.
Đối với thế hệ trẻ, tấm gương Anh hùng Đặng Văn Thanh là bài học sâu sắc về lòng trung thành, ý chí kiên cường, tinh thần trách nhiệm và sự sẵn sàng nhận nhiệm vụ khó khăn. Tuổi trẻ hôm nay không phải đối mặt với bom đạn chiến tranh như thế hệ cha anh, nhưng vẫn đứng trước những nhiệm vụ lớn lao của thời đại. Đó là học tập, lao động, sáng tạo, chuyển đổi số, xây dựng quê hương, giữ gìn bản sắc văn hóa và góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc.
