Đại tá, Anh hùng Lê Thanh Đạo — Huyền thoại phi công "ACE" và những trận chiến xé mây trên bầu trời Tổ quốc

Trong lịch sử Không quân Nhân dân Việt Nam, khái niệm "ACE" là danh hiệu kiêu hãnh dành cho những phi công xuất sắc nhất, bắn hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên. Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Thanh Đạo là một trong những huyền thoại như thế. Bằng tài trí, bản lĩnh và lòng dũng cảm vượt trội, ông đã điều khiển chiếc tiêm kích MiG-21 lập nên những chiến công vang dội, khiến không lực Mỹ phải nể sợ.

Sinh năm 1944 tại xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội, năm 1965, Lê Thanh Đạo trúng tuyển phi công và được cử sang Liên Xô đào tạo bài bản. Đến năm 1968, với tích lũy vỏn vẹn 200 giờ bay huấn luyện, ông trở về nước, nhận nhiệm vụ tại Phi đội 1 thuộc Trung đoàn Không quân 921 (Sao Đỏ) và sau đó là Trung đoàn 927.

Trận không chiến mở màn trong sự nghiệp của ông diễn ra vào ngày 18/12/1971 khi ông vào trực thay cho đồng đội Phạm Phú Thái. Xuất kích cùng phi công Võ Sỹ Giáp, chỉ sau khoảng 10 phút bay theo sự dẫn đường của đài ra-đa mặt đất, Lê Thanh Đạo đã phát hiện ra biên đội F-4 của địch. Không một chút do dự, ông lao tới bám sát, bình tĩnh ấn nút khai hỏa và hạ gục ngay chiếc F-4 đối phương bằng đúng một quả tên lửa. Thế nhưng, niềm vui chiến thắng diễn ra chưa lâu thì ngay chiều hôm đó, ông đau đớn nhận tin một đồng đội của mình đã hy sinh trên bầu trời Yên Bái. Bùi ngùi nhớ lại, ông chia sẻ:

"Chiến tranh là thế. Niềm vui chiến thắng và nỗi buồn ly biệt có thể đến bất cứ lúc nào. Dù vậy, những người lính bay chúng tôi chưa bao giờ nao núng..."

Tính chung trong suốt cuộc kháng chiến, phi công Lê Thanh Đạo đã xuất kích hơn 60 lần, 13 lần giáp chiến trực tiếp với không quân Mỹ. Ông đã bắn rơi tổng cộng 6 máy bay F-4 – "con ma" hiện đại bậc nhất của Mỹ thời bấy giờ. Đặc biệt, hiệu suất chiến đấu của ông đạt đến mức kinh ngạc khi có tới 5 chiếc F-4 bị ông tiêu diệt chỉ bằng đúng 5 quả tên lửa. Bên cạnh đó, ông còn mưu trí yểm hộ, hỗ trợ đồng đội bắn rơi thêm 5 máy bay khác của kẻ thù.

Ghi nhận những chiến công xuất sắc ấy, năm 1973, nhà nước đã phong tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Cuộc đời chiến đấu quả cảm của Đại tá Lê Thanh Đạo cùng thế hệ "những người con của bầu trời" mãi là tấm gương sáng ngời về lòng trung thành, chí khí quật cường và lòng tự hào của dân tộc Việt Nam.