Đại tá, Anh hùng LLVT Nhân dân Lê Duy Ứng
Trong những năm kháng chiến đầy gian khổ, có những con người bằng cả trái tim của một người con yêu nước mà khong gục ngã trước nghịch cảnh trong thời chiến. Và nghị lực phi thường của người họa sĩ thương binh được nhắc đến nhiều nhất là Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Lê Duy Ứng – người đã dùng chính máu từ mắt bị thương để vẽ chân dung Bác Hồ trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, và dù hiện tại chỉ nhìn thấy sáng tối, ông vẫn miệt mài sáng tác, giao lưu, học tiếng Anh, trở thành biểu tượng cho tinh thần "tàn nhưng không phế", cống hiến không ngừng nghỉ cho nghệ thuật và truyền thống cách mạng.
Theo lời chia sẻ của họa sĩ Lê Duy Ứng, ông sinh ra và lớn lên ở thôn Cổ Hiền, xã Hiền Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Ông yêu hội họa cũng xuất phát từ đam mê của cha mình. Vốn có năng khiếu về hội họa từ nhỏ, lại được người cha là họa sĩ, nhà báo truyền thụ niềm đam mê nên cậu bé Lê Duy Ứng đã sớm cho ra mắt nhiều tác phẩm tranh độc đáo. Trong dòng chảy ký ức, họa sĩ Lê Duy ứng kể tiếp: “Tháng 3-1972, đơn vị chúng tôi hành quân tập kết tại thôn Tả Kiên, xã Triệu Ái, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Thời điểm đó, tôi là trợ lý văn hóa của Trung đoàn 101, có nhiệm vụ vẽ tranh tuyên truyền cổ động, tranh ký họa, viết bản tin… Với nhiều thành tích xuất sắc, tháng 7-1972, tôi được cấp trên phong quân hàm chuẩn úy. Ngày 23-8-1972, tôi vinh dự được kết nạp Đảng tại chiến hào Đông Bắc, Thành cổ Quảng Trị. Thời gian ở chiến trường Quảng Trị, tôi gặp gì vẽ nấy, như: Bộ đội chiến đấu, quân ta bắt tù binh, cứu chữa thương binh, cảnh bộ đội sinh hoạt, giúp đỡ nhân dân… được khoảng 500 bức tranh để lưu lại phòng truyền thống đơn vị. Đặc biệt bức tranh “Đưa cơm ra chốt” và nhiều bức tranh, ký họa chiến trường của tôi ngày ấy đã đăng trên Báo Quân đội nhân dân, Báo Quân giải phóng…”. “Đêm 27 và rạng sáng 28-4-1975, khi tôi đang tác nghiệp trên xe tăng 847, một quả đạn chống tăng nổ làm đứt xích bên phải xe tăng. Sau tiếng nổ, tôi ngất đi không biết gì. Khi tỉnh lại, tôi sờ tay lên mặt, thấy đôi mắt mình lồi lên, máu chảy rất nhiều nhưng vẫn còn tỉnh táo. Trong thời khắc sinh tử, đầu tôi lóe lên ý nghĩ là vẽ chân dung Bác Hồ. Và ngay lập tức, tôi rút chiếc cặp vẽ mang theo bên mình, lấy một tờ giấy rô-ki và ký họa ngay trên xe tăng, bên cạnh một chiến sĩ đã hy sinh. Tôi lấy tay chấm máu từ đôi mắt của mình để vẽ chân dung Bác Hồ, cờ Tổ quốc, cờ Đảng bay phấp phới. Vẽ xong, tôi ghi lại dòng chữ “Ánh sáng niềm tin! Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân” rồi ký tên. Sau đó, tôi gấp cẩn thận và bỏ vào túi ngực bên trái, rồi ngất đi một lần nữa…”, họa sĩ Lê Duy Ứng xúc động kể. Câu chuyện của Hoạ sĩ Lê Duy Ứng như một tranh chói lọi của trái tim những con người yêu nước bằng cả những gì tinh túy nhất. Ông có thể chỉ còn nhìn thấy được màu trắng và đen, những ánh sáng của người Lãnh tụ vĩ đại ấy vẫn luôn soi sáng hoạ sĩ yêu nước đó
