ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LÊ QUANG CÔNG – NGƯỜI CHIẾN SĨ THÉP CỦA TIỂU ĐOÀN 514
Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quang Công, thường gọi là Tám Công, sinh ngày 20 tháng 6 năm 1937 tại xã Mỹ Phước Tây, thị xã Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang. Ông là một trong những chiến sĩ, cán bộ chỉ huy tiêu biểu của lực lượng vũ trang tỉnh Mỹ Tho – Tiền Giang trong kháng chiến chống Mỹ, từng giữ cương vị Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tiền Giang. Hơn 30 năm trực tiếp chiến đấu và công tác, ông đã tham gia hơn 40 trận đánh, lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lê Quang Công sinh ra trên vùng đất Mỹ Phước Tây, nơi có truyền thống yêu nước và cách mạng của huyện Cai Lậy. Trong những năm đất nước còn chìm trong chiến tranh, ông sớm nhận thức được trách nhiệm của người thanh niên đối với quê hương. Tháng 7 năm 1957, khi mới 20 tuổi, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng với nhiệm vụ nhân viên giao liên xã Mỹ Phước Tây, huyện Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho. Đây là những năm tháng đầu tiên đặt nền móng cho cuộc đời hoạt động cách mạng lâu dài của ông.
Công việc giao liên tưởng chừng thầm lặng nhưng trong điều kiện chiến tranh lại vô cùng nguy hiểm. Người giao liên phải thường xuyên di chuyển, chuyển tài liệu, đưa đón cán bộ và giữ liên lạc giữa các cơ sở cách mạng. Trong hoàn cảnh địch kiểm soát gắt gao, mỗi chuyến đi đều có thể phải đối mặt với sự truy bắt, phục kích hoặc hy sinh. Qua thực tiễn hoạt động, Lê Quang Công dần trưởng thành, thể hiện sự gan dạ, nhanh trí và tinh thần trách nhiệm cao.
Từ tháng 10 năm 1960, ông chính thức bước vào lực lượng vũ trang, lần lượt đảm nhiệm các cương vị từ chiến sĩ, Tiểu đội phó, Tiểu đội trưởng, Trung đội phó rồi Trung đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 514 Bộ đội tỉnh Mỹ Tho. Đến năm 1963, ông tiếp tục giữ các chức vụ Trung đội phó, Trung đội trưởng, Đại đội phó rồi Đại đội trưởng Đại đội 2, Tiểu đoàn 514. Quá trình trưởng thành rất nhanh ấy phản ánh năng lực chiến đấu và chỉ huy nổi bật của người cán bộ trẻ.
Trong những năm tháng chiến đấu tại Tiểu đoàn 514, Lê Quang Công đã tham gia nhiều trận đánh lớn, trực tiếp đối đầu với quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn. Trước khi trở thành cán bộ chỉ huy, ông từng hoạt động trong lực lượng du kích xã và lập nhiều chiến công, trong đó có việc tiêu diệt 12 tên tề điệp, cảnh sát, bắt và cảnh cáo 30 tên tề ngụy, đồng thời bảo vệ nhiều cán bộ cách mạng qua lộ an toàn. Những thành tích ấy cho thấy ông đã sớm trở thành một chiến sĩ có bản lĩnh và kinh nghiệm chiến đấu.
Một trong những trận đánh tiêu biểu gắn với tên tuổi Lê Quang Công là trận Cẩm Sơn năm 1963 tại huyện Cai Lậy. Trong trận chiến đấu với lực lượng địch đóng giữ đồn Cẩm Sơn, bộ đội ta phải chiến đấu trong điều kiện địa hình đồng trống, đất sình lầy và có lúc hết đạn. Khi tình thế trở nên đặc biệt căng thẳng, Lê Quang Công đã thể hiện tinh thần chiến đấu quyết liệt. Ông dùng báng súng đánh một tên địch, cướp trung liên, tiếp tục chiến đấu và gọi hàng nhiều tên khác. Sau đó, ông chỉ huy một trung đội tiếp tục đánh đồn, tiêu diệt vị trí này, bắt 20 tên và thu 20 khẩu súng. Với thành tích trong trận đánh, ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Tháng 7 năm 1963, trong đợt tấn công tổng hợp giải phóng vùng Nam lộ 4, Lê Quang Công tiếp tục tham gia chiến đấu tại khu vực Chợ Gạo. Nhiệm vụ của lực lượng ta là thu hút, kìm chân địch để các lực lượng ở trọng điểm có điều kiện thực hiện mục tiêu. Trong trận chiến kéo dài suốt một ngày, bộ đội ta phải chống trả nhiều đợt xung phong của đối phương. Riêng Lê Quang Công đã diệt và làm bị thương gần 50 tên địch. Chiến công này tiếp tục khẳng định khả năng chiến đấu và tinh thần quyết đoán của ông trên chiến trường.
Tháng 11 năm 1963, khi tình hình chính trị của chính quyền Sài Gòn có nhiều biến động, lực lượng cách mạng mở đợt tổng tiến công. Lê Quang Công được giao nhiệm vụ phối hợp với đơn vị bạn đánh vào hệ thống đồn Phú Mỹ – Củ Chi, sau đó cùng đơn vị xuống Chợ Gạo. Khi hai cán bộ chỉ huy trung đội bạn bị thương, ông được giao chỉ huy cả hai trung đội và tham gia chiến đấu liên tục trong 45 ngày đêm. Qua đợt chiến đấu này, đơn vị được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì, còn ông tiếp tục được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba.
Những chiến công nối tiếp nhau đã đưa Lê Quang Công trở thành một trong những cán bộ chỉ huy nổi bật của lực lượng vũ trang Tiền Giang. Năm 1965, ông được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi đang là Trung đội trưởng Đại đội 2, Tiểu đoàn 514 tỉnh Mỹ Tho. Đây là sự ghi nhận đặc biệt đối với một người lính trưởng thành từ cơ sở, trải qua chiến đấu thực tế và lập nhiều thành tích xuất sắc.
Trong quá trình chiến đấu, ông được biết đến với tinh thần “ra trận là giành chiến thắng”, luôn gương mẫu trong xây dựng đơn vị và trực tiếp đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn. Ông không chỉ là người lính trực tiếp chiến đấu mà còn là người chỉ huy biết tổ chức lực lượng, nắm tình hình và đưa ra quyết định trong những thời điểm quyết định của trận đánh.
Theo các tư liệu được công bố, trong hơn 30 năm trực tiếp cầm súng chiến đấu chống Mỹ, cứu nước và làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, Lê Quang Công đã tham gia hơn 40 trận đánh, trực tiếp tiêu diệt hơn 100 tên địch, bắt sống một viên trung úy ngụy và thu nhiều vũ khí, trong đó có hai khẩu trung liên và một súng cối 60 ly. Ông cũng từng bị thương 6 lần, trong đó có 3 lần bị thương rất nặng, nhưng vẫn tiếp tục trở lại chiến trường và cống hiến.
Những trận đánh gắn với tên tuổi ông trải rộng trên nhiều địa bàn của chiến trường Tiền Giang và miền Nam. Có thể kể đến trận xóm Cò Long Định, huyện Châu Thành tháng 1 năm 1961; trận Cẩm Sơn, huyện Cai Lậy năm 1963; trận chống càn ở xã Quơn Long, huyện Chợ Gạo tháng 7 năm 1963 và nhiều trận chiến đấu khác. Mỗi trận đánh đều góp phần tạo nên hình ảnh một người cán bộ chỉ huy gan dạ, quyết đoán và giàu kinh nghiệm chiến trường.
Sau ngày đất nước thống nhất, Lê Quang Công tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong lực lượng vũ trang. Từ tháng 11 năm 1970 đến tháng 4 năm 1976, ông giữ chức Tỉnh đội phó kiêm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 514 Bộ đội tỉnh Mỹ Tho; sau đó từ tháng 5 năm 1976 đến tháng 3 năm 1990, ông lần lượt mang quân hàm từ Thiếu tá đến Đại tá và giữ chức Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tiền Giang.
Không dừng lại ở cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục có những đóng góp trong nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam của Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia. Năm 1979, trên cương vị Tỉnh đội phó Tỉnh đội Tiền Giang, ông tham gia chỉ huy trận Tà Keo, góp phần mở đường tiến quân của quân tình nguyện Việt Nam cùng lực lượng cách mạng Campuchia tiến vào giải phóng Phnom Penh. Đây là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hoạt động quân sự lâu dài của ông.
Trải qua nhiều năm chiến đấu và công tác, Đại tá Lê Quang Công được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý. Ngoài danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ông còn được trao Huân chương Độc lập hạng Ba; 2 Huân chương Chiến công hạng Nhất; 1 Huân chương Chiến công hạng Nhì; 6 Huân chương Chiến công hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba; 6 danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ cùng nhiều huy chương, kỷ niệm chương và bằng khen khác. Ông cũng được trao Huy hiệu 40, 50 và 55 năm tuổi Đảng.
Sau khi nghỉ công tác, ông sống cùng gia đình và tiếp tục được đồng đội, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương kính trọng. Những năm tháng cuối đời, ông vẫn là một nhân chứng của lịch sử, một người lính từng trải qua những trận đánh khốc liệt nhất của chiến trường Tiền Giang và miền Nam.
Ngày 17 tháng 6 năm 2017, Đại tá Lê Quang Công từ trần sau một thời gian lâm bệnh, hưởng thọ 80 tuổi. Tang lễ của ông được tổ chức với sự quan tâm của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Tiền Giang và các cơ quan, đơn vị. Ông được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Tiền Giang.
Tên tuổi của Lê Quang Công không chỉ được lưu giữ trong những trang sử của lực lượng vũ trang Tiền Giang mà còn hiện diện trong đời sống quê hương. Năm 2019, HĐND tỉnh Tiền Giang đã thông qua nghị quyết đặt tên đường Lê Quang Công tại thị xã Cai Lậy; đồng thời một cây cầu trên tuyến đường B2 cũng được đặt tên cầu Lê Quang Công. Đây là sự tri ân của quê hương đối với người con đã dành cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng.
Cuộc đời Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Quang Công – Tám Công là câu chuyện về một người thanh niên quê Mỹ Phước Tây từ một cán bộ giao liên trở thành chiến sĩ, người chỉ huy và cán bộ quân sự cao cấp của tỉnh. Ông đã trải qua hàng chục trận đánh, nhiều lần bị thương, nhiều lần đối mặt với ranh giới sinh tử nhưng vẫn kiên trì chiến đấu và tiếp tục cống hiến cho đến khi hoàn thành nhiệm vụ.
Từ người giao liên trẻ tuổi của Mỹ Phước Tây đến người chỉ huy của lực lượng vũ trang Tiền Giang, Lê Quang Công đã dành trọn tuổi trẻ và phần lớn cuộc đời cho cách mạng. Những chiến công trên chiến trường, những năm tháng chỉ huy và những cống hiến sau chiến tranh đã làm nên hình ảnh một người lính cách mạng kiên cường, một vị chỉ huy giàu bản lĩnh và một người con đáng tự hào của quê hương Cai Lậy.
