Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Đặng Đức Song – Từ Đồi Xanh đến công tác ở cơ sở

Đặng Đức Song rời quân ngũ năm 1990, nhưng phải đến năm 2008 ông mới thôi những công việc đoàn thể ở địa phương. Giữa hai mốc ấy là những năm làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường và giúp đỡ đồng đội. Nét riêng ấy nối liền người xạ thủ từng giữ Đồi Xanh với người cán bộ gần dân trong thời bình: ở mỗi chặng đời, ông lại nhận một phần việc cụ thể. [2]

Từ Nam Sách đến trận địa Điện Biên

Ông sinh năm 1934, quê xã Cộng Hòa, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Theo Báo Nhân Dân, Đặng Đức Song tham gia cách mạng từ tuổi 16, vào quân đội năm 1952 và công tác trong đội hình Trung đoàn 98, Đại đoàn 316. Từ quê nhà, bước chân người chiến sĩ trẻ theo đơn vị lên Tây Bắc, tham gia chiến dịch Đông Xuân 1953–1954, giải phóng Thượng Lào rồi chiến đấu trong Chiến dịch Điện Biên Phủ. [1][3]

Một dấu ấn nổi bật của ông là trận phòng ngự Đồi Xanh năm 1954. Ngọn đồi thuộc địa phận bản Tà Lèng, có thể bao quát khu vực phía đông tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Trong những đợt tiến công của quân Pháp, Đặng Đức Song làm nhiệm vụ xạ thủ trung liên, cùng đồng đội giữ trận địa giữa bom, pháo và những đợt xung phong. [1][2]

Bản lĩnh của người lính hiện ra qua cách sử dụng vũ khí và phối hợp chiến đấu. Ông bắn tiết kiệm đạn, chi viện cho đồng đội, tập trung vào mục tiêu chỉ huy. Khi lựu đạn rơi vào công sự, ông dùng chân hất ra rồi tiếp tục chiến đấu. Trong hồi ức được Báo Nhân Dân ghi lại, ông và người đồng đội tên Danh vẫn chống trả khi tình thế trên mỏm đồi trở nên nguy cấp. Những hành động ấy làm nên một chân dung cụ thể hơn mọi lời ca ngợi: bình tĩnh giữ súng, giữ vị trí và cùng đồng đội bảo vệ Đồi Xanh. [1][2]

Học kỹ thuật, gánh trách nhiệm mới

Ngày 7-5-1956, Đặng Đức Song được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng cuộc đời quân ngũ của ông không dừng lại ở chiến công Điện Biên. Năm 1960, ông được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa II; ông còn được Nhà nước cử đi đào tạo, trở thành kỹ sư vô tuyến điện và đảm nhiệm cương vị Giám đốc Nhà máy Thông tin M1. Từ người trực tiếp sử dụng hỏa lực trên trận địa, ông chuyển sang một lĩnh vực đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và trách nhiệm quản lý. [1]

Năm 1990, ông nghỉ hưu với quân hàm đại tá. Trở về phường Láng Thượng, quận Đống Đa, Hà Nội, ông tiếp tục nhận công việc ở cơ sở. Bảy năm đầu, trên cương vị Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường, ông vận động hội viên và các hộ dân đoàn kết, hỗ trợ nhau trong cuộc sống. Sau đó là bảy năm làm Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường, rồi những công tác đoàn thể khác. [1][2]

Những phần việc không khép lại khi nghỉ hưu

Với đồng đội đã hy sinh, sự tận tụy ấy mang hình hài một việc làm bền bỉ: suốt ba năm tìm nhân chứng, làm thủ tục, ông góp phần giúp đồng chí Nghiêm Xuân Tri, hy sinh năm 1951, được công nhận là liệt sĩ. Trong hoạt động hội, ông đề cao những phong trào thiết thực, tránh phô trương, hình thức; vận động gia đình, hội viên và người dân tham gia xóa đói, giảm nghèo, thực hiện trách nhiệm công dân. [1][2]

Ở tuổi 80, năm 2014, ông tham gia cuộc thi viết “Ký ức Điện Biên” do Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam tổ chức và giành giải nhất. Với ông, viết lại ký ức là cách tri ân đồng đội đã ngã xuống và giúp thế hệ sau hiểu những hy sinh của người đi trước. Người từng giữ trận địa tiếp tục góp sức gìn giữ ký ức chiến trường bằng lời kể của chính mình. [1]

Đại tá Đặng Đức Song từ trần ngày 29-7-2023 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108; ông được an táng tại quê nhà, ở nghĩa trang thôn Chi Đoan, xã Cộng Hòa. Nhìn lại hành trình ấy, từ Đồi Xanh đến nhà máy, từ quân ngũ đến khu dân cư, điều còn đọng lại là sự tiếp nối của những việc làm: chiến đấu, học tập, quản lý, giúp dân và chăm lo cho đồng đội. Nét riêng của ông không chỉ là một lần đứng vững trên trận địa, mà còn là nhiều năm tiếp tục nhận việc khi đã về hưu. [1][2][3]

Nguồn tư liệu

[1] Báo Nhân Dân: Chuyện về người Anh hùng Điện Biên

https://nhandan.vn/chuyen-ve-nguoi-anh-hung-dien-bien-post202056.html

[2] Báo Quân đội nhân dân: Vững vàng “Dũng sĩ Đồi Xanh”

https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/ky-su/vung-vang-dung-si-doi-xanh-453958

[3] Báo Quân đội nhân dân: Đồng chí Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân ĐẶNG ĐỨC SONG từ trần

https://www.qdnd.vn/ban-doc/tin-buon/dong-chi-dai-ta-anh-hung-llvt-nhan-dan-dang-duc-song-tu-tran-736810