ĐẠI TÁ, ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN MÙA A PÁO – NGƯỜI DÙNG TIẾNG KHÈN ĐỂ CẢM HÓA GẦN 300 QUÂN PHỈ

Ông sinh năm 1929 trong một gia đình người Mông tại thị trấn Sìn Hồ, huyện Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu (nay thuộc tỉnh Lai Châu). Khi ấy, vùng cao Tây Bắc vẫn nằm dưới ách cai trị của thực dân Pháp. Với vị trí chiến lược án ngữ khu vực biên giới, Sìn Hồ bị quân Pháp xây dựng nhiều đồn bốt nhằm kiểm soát đồng bào các dân tộc vùng cao. Người dân thường xuyên bị bắt đi phu, cắt cỏ nuôi ngựa, vận chuyển lương thực và phục vụ quân đội viễn chinh.Cuối năm 1952, trong một lần bị thực dân Pháp bắt đi lao dịch, Mùa A Páo bất ngờ nghe thấy những loạt súng vang lên từ khu vực Sìn Hồ Vây. Bằng linh cảm của mình, ông nhận ra đó không phải những tiếng súng đàn áp quen thuộc của quân Pháp mà là tiếng súng của bộ đội ta đang tiến công. Ngay trong đêm, ông cùng người bạn thân là Tẩn Lao Lù, một thanh niên người Dao, quyết định bỏ trốn vào rừng để tìm lực lượng cách mạng.Suốt gần hai tháng băng rừng, vượt núi trong điều kiện vô cùng thiếu thốn, hai người kiên trì lần theo những dấu vết của bộ đội. Cuối cùng, họ đã bắt liên lạc được với lực lượng cách mạng và tình nguyện tham gia đội du kích Tả Ngảo. Nhờ thông thạo từng khe núi, con suối và đường mòn, Mùa A Páo trở thành người dẫn đường tin cậy, góp phần giúp bộ đội giải phóng nhiều địa bàn quan trọng như Sìn Hồ, Sà Dề Phìn, Làng Mô và Tủa Sín Chải.Đầu năm 1954, ông chính thức nhập ngũ, trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử. Sau chiến thắng, khi miền Bắc bước vào thời kỳ hòa bình, Mùa A Páo trở về quê hương tiếp tục công tác, tích cực vận động đồng bào xây dựng cuộc sống mới. Năm 1962, ông vinh dự được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam.Năm 1964, trước yêu cầu của nhiệm vụ quốc tế, khi cuộc kháng chiến tại nước bạn Lào diễn ra hết sức quyết liệt, Thượng úy Mùa A Páo tình nguyện sang giúp cách mạng Lào. Lúc này, lực lượng do Vàng Pao chỉ huy, với sự hậu thuẫn của CIA, đang tập hợp nhiều thanh niên người Mông để chống lại lực lượng cách mạng Lào và quân tình nguyện Việt Nam.Nhận thấy Mùa A Páo là người Mông, thông thạo tiếng nói, phong tục và có uy tín với đồng bào, cấp trên giao cho ông thực hiện một nhiệm vụ vô cùng đặc biệt: làm công tác binh vận ngay trong vùng kiểm soát của đối phương.Mang theo lòng chân thành thay vì súng đạn, ông nhiều lần bí mật tiếp xúc với những người Mông đang bị lôi kéo. Ông kiên trì giải thích rằng người Mông không nên vì lợi ích của ngoại bang mà quay súng bắn chính đồng bào mình. Chính sự chân tình ấy đã khiến nhiều người bắt đầu dao động.Không dừng lại ở đó, Mùa A Páo tiếp tục cải trang thành người đi săn để tiếp cận Lào Ninh, một đại đội trưởng của lực lượng phỉ cũng là người Mông. Sau nhiều lần gặp gỡ, ông dần tạo được lòng tin, kết nghĩa anh em và bí mật nắm bắt toàn bộ tình hình bố phòng của đối phương.Khi thời cơ đến, Mùa A Páo phối hợp cùng lực lượng trinh sát khống chế các tên cầm đầu ngoan cố. Sau đó, giữa núi rừng Lào, ông cất lên tiếng khèn Mông quen thuộc. Đó không chỉ là âm thanh của nhạc cụ dân tộc, mà còn là lời nhắn gửi của người anh em cùng chung một cội nguồn, kêu gọi họ buông súng để trở về với bản làng và gia đình.Điều tưởng như không thể đã trở thành hiện thực. Ba đại đội phỉ với gần 300 người đã tự nguyện đầu hàng, giao nộp toàn bộ vũ khí mà không xảy ra một trận đánh, không phải đổ một giọt máu. Đây được xem là một trong những chiến công binh vận đặc sắc của quân tình nguyện Việt Nam trên chiến trường Lào, góp phần làm thất bại âm mưu lợi dụng đồng bào dân tộc của các thế lực chống phá cách mạng, đồng thời giúp hàng chục hộ dân người Mông yên tâm trở về ổn định cuộc sống.Với thành tích đặc biệt xuất sắc ấy, ngày 1 tháng 1 năm 1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại úy Mùa A Páo.Năm 1973, sau gần một thập kỷ làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, ông trở về nước tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Chính trị viên phó, Chính trị viên, rồi Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu. Trải qua nhiều năm cống hiến, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá và trở về sống giản dị tại quê hương Sìn Hồ.Cuộc đời của Đại tá Mùa A Páo là biểu tượng đẹp của lòng trung thành với Tổ quốc, tinh thần đoàn kết các dân tộc và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Ông không chỉ là người anh hùng của núi rừng Tây Bắc mà còn là minh chứng rằng, trong nhiều thời khắc của lịch sử, sự chân thành, lòng nhân ái và tiếng nói của tình đồng bào đôi khi còn có sức mạnh lớn hơn cả súng đạn