Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ nguyên là phi công trong Phi đội Quyết Thắng

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Từ Đễ nguyên là phi công trong Phi đội Quyết Thắng. Ông vinh dự được cùng cha là Anh hùng Lao động, Giáo sư Từ Giấy tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Nghiên cứu dùng máy bay địch để đánh địch

Đi qua những tuyến phố ồn ào, náo nhiệt, chúng tôi đến thăm gia đình Đại tá, Anh hùng phi công Từ Đễ. Ngôi nhà nằm cuối con hẻm tĩnh lặng ở phường 2, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh. Ấn tượng ngay với chúng tôi khi bước vào ngôi nhà nhỏ ấm áp là hai bức ảnh quý treo trang trọng trên tường: Ảnh của ông trong Phi đội Quyết Thắng và ảnh hai cha con ông chụp chung khi Chiến dịch Hồ Chí Minh vừa toàn thắng. Dù gần 50 năm đã trôi qua nhưng khi giới thiệu về hai bức ảnh trên, bao ký ức một thời chiến đấu hào hùng trong ông cứ thế ùa về...

Sau khi giải phóng Đà Nẵng, ngày 21-4-1975, Thượng úy Từ Đễ, Phi đội phó Phi đội 4, Trung đoàn 923, Sư đoàn Không quân 371, Quân chủng Phòng không-Không quân được cấp trên cử vào Đà Nẵng, có nhiệm vụ cùng các lực lượng nghiên cứu, sử dụng máy bay thu được của địch để đánh địch. Ngay sau khi hạ cánh xuống sân bay Đà Nẵng bằng máy bay vận tải, ông đã cùng các lực lượng kỹ thuật của Quân chủng bước vào nghiên cứu để bay và thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên máy bay ném bom mặt đất hạng nhẹ A-37 do hãng máy bay Cessna (Mỹ) sản xuất mà ta thu được của địch.Đại tá Từ Đễ kể lại: “Quá trình nghiên cứu, tìm hiểu về máy bay A-37, tôi gặp được hai hạ sĩ quan kỹ thuật của không quân ngụy Sài Gòn. Nghe họ trao đổi chuyên môn, tôi biết họ có tính chuyên nghiệp cao và có kinh nghiệm. Vậy là tôi đề nghị họ chỉ dẫn cách khai thác, tìm kiếm vật tư thay thế, bảo dưỡng. Kết hợp với việc đọc tài liệu, chúng tôi khẳng định sẽ bay được loại máy bay này.

Để nhanh chóng làm chủ máy bay A-37, chúng tôi đề xuất với trên và được đồng ý cho phép tìm kiếm phi công lái loại máy bay này trong khu trại giam tù, hàng binh của địch tại Quân khu 5. Chúng tôi đã lựa chọn được hai trung úy phi công của ngụy. Nhận được sự đồng ý hợp tác, chúng tôi bố trí chỗ ở chu đáo và thực hiện “3 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) với họ. Ban đầu, chúng tôi nói những chuyện về không chiến giữa phi công cách mạng với phi công Mỹ, để thấy rằng phi công cách mạng là người có trình độ chuyên nghiệp cao. Bên cạnh đó, chúng tôi còn kể những câu chuyện tiếu lâm, tạo không khí cởi mở, gần gũi, vận động họ về với cách mạng”.

Sau gần hai ngày nghiên cứu gấp rút, ngày 24-4-1975, chỉ huy tiền phương Bộ tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân tại mặt trận quyết định giao phi công Từ Đễ bay thử máy bay A-37 vì ông có kinh nghiệm, từng bay và hạ cánh bằng bụng với máy bay MiG-17 trong tình huống càng máy bay hư hỏng khi còn là học viên bay tại Liên Xô...