Đại tá Đinh Thị Vân

ĐẠI TÁ ĐINH THỊ VÂN – HUYỀN THOẠI CỦA NGÀNH TÌNH BÁO QUÂN SỰ VIỆT NAM Trong lịch sử tình báo quân sự Việt Nam, có những cuộc đời đã trở thành huyền thoại, những con người mà chiến công của họ góp phần làm nên bước ngoặt của cả dân tộc. Một trong những tấm gương sáng ngời, một "bông hồng thép" tiêu biểu cho truyền thống kiên cường, bất khuất của phụ nữ Việt Nam chính là Nữ tình báo, Anh hùng, Đại tá Đinh Thị Vân. Nhìn bề ngoài, bà chỉ là một người phụ nữ mảnh khảnh, nhuộm răng đen, ăn trầu, quanh năm giản dị với chiếc áo bà ba như bao người lao động bình thường khác. Bà cũng chưa từng qua một lớp đào tạo chính quy nào về nghiệp vụ tình báo. Thế nhưng, bằng lòng yêu nước nồng nàn và một trí tuệ sắc sảo thiên bẩm, bà đã tổ chức, xây dựng và điều hành một mạng lưới tình báo chiến lược vô cùng xuất sắc trong lòng địch, đứng chung hàng ngũ với những tên tuổi huyền thoại như Thiếu tướng Vũ Xuân Nhã, Thiếu tướng Phạm Xuân Ẩn, Đại tá Phạm Ngọc Thảo, Đại tá Lê Hữu Thúy... Từ người con Nam Định yêu nước đến nhiệm vụ bí mật tại Hà Nội Đại tá Đinh Thị Vân (sinh năm 1916), tên thật là Đinh Thị Mậu, sinh ra tại làng Đông An, xã Xuân Thành, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Xuất thân trong một gia đình nho học có truyền thống yêu nước, ngay từ nhỏ bà đã sớm giác ngộ cách mạng. Được sự dìu dắt của các anh trai là Đinh Lai Hạp và Đinh Thúc Dự (những đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương thời bấy giờ), bà đã tích cực tham gia hoạt động cách mạng: làm giao thông liên lạc, cất giữ tài liệu bí mật và tham gia tổ chức nhóm "ái hữu tương tế" để nuôi dưỡng, bảo vệ cán bộ. Tháng 6/1954, Trung ương quyết định điều động bà lên công tác tại Cục Nghiên cứu Tổng tham mưu - Bộ Quốc phòng. Bà được giao nhiệm vụ vô cùng quan trọng và nguy hiểm: Đi vào Hà Nội hoạt động bí mật trong lòng địch, xây dựng cơ sở và tìm hiểu các ý đồ chiến lược của đối phương. Vào thời điểm đó, hoàn cảnh gia đình bà rất khó khăn: mẹ già yếu, chồng lại đau ốm triền miên. Đứng giữa nghĩa tình sâu nặng và nhiệm vụ thiêng liêng với Tổ quốc, bà đã có một quyết định hy sinh hạnh phúc riêng vô cùng cao thượng: chủ động đề nghị với lãnh đạo, đồng thời tự tay cưới vợ khác cho chồng để có người chăm sóc ông, lo toan việc nhà, tạo điều kiện cho bà hoàn toàn yên tâm dấn thân vào nơi nguy hiểm. Chỉ trong một thời gian ngắn, bà đã nhanh chóng xây dựng được các cơ sở tin cậy ngay tại nội thành Hà Nội. Chấp hành chỉ thị, bà tìm cách lọt qua mạng lưới kiểm soát dày đặc của địch để xuống Hải Phòng. Dựa vào các mối quan hệ và tài vận động, giác ngộ quần chúng, bà đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cung cấp nhiều tin tức quan trọng phục vụ cho việc chỉ đạo thắng lợi và giành thế chủ động của ta trong thời gian "300 ngày tập kết". Người thương nhân giữa lòng Sài Gòn và mạng lưới tình báo xuất sắc Tháng 10/1954, sau khi Hiệp định Geneve được ký kết, đất nước tạm thời bị chia cắt làm hai miền. Trước ngày quân ta tiến về giải phóng Thủ đô, bà nhận lệnh bí mật vào Nam hoạt động. Để tạo vỏ bọc hợp pháp, bà đóng vai một người đi buôn từ Bắc vào Nam kiếm sống. Ngày ngày, hình ảnh người phụ nữ với đôi vai gầy gánh gánh quốc đi bán rong khắp các ngõ phố Sài Gòn, từ chợ Bàn Cờ, chợ An Đông, đến chợ ông Tạ, chợ Cầu Bông, ngã tư Hàng Xanh, vòng lên chợ Cầu Muối... đã trở nên quen thuộc. Để hỗ trợ và bảo vệ tuyệt đối cho hoạt động của bà, cấp trên đã quyết định thông báo rộng rãi ở quê nhà rằng: "Đinh Thị Vân đã phản Đảng, bỏ nhiệm vụ chạy trốn vào Nam", thậm chí còn đưa ra một bản "tuyên án tử hình vắng mặt". Tin dữ lan truyền khiến anh em, đồng chí, họ hàng ở quê hương vô cùng bàng hoàng, sững sờ. Nhưng thực chất, đây chính là đòn đánh hỏa mù ngoạn mục vào cơ quan mật vụ của địch, tạo điều kiện hoàn hảo cho bà hoạt động. Tuy nhiên, do sơ suất của một cơ sở trong lưới, bà Vân bị địch nghi ngờ và bắt giam. Suốt 5 năm tù đày qua các nhà lao khắc nghiệt (như Khám lớn Sài Gòn, trại Lê Văn Duyệt, Sở Thú), địch đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man từ thể xác đến uy hiếp khủng bố tinh thần hòng tìm ra manh mối. Nhưng với ý chí gang thép của người chiến sĩ Cộng sản, bà kiên quyết không hé môi, bảo vệ vẹn toàn mạng lưới tình báo chiến lược do mình phụ trách. Không tìm được chứng cứ, địch buộc phải trả tự do cho bà. Đỉnh cao chiến công trong Chiến dịch Tết Mậu Thân 1968 Sau khi ra tù, phát huy đà thắng lợi của ta, Trung ương quyết định: "Chuyển cuộc đấu tranh cách mạng miền Nam sang một thời kỳ mới - Thời kỳ giành thắng lợi quyết định". Chủ trương này được thực hiện bằng cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, mà tình báo gọi là kế hoạch "Vụ Mùa". Bà Đinh Thị Vân trực tiếp hướng dẫn việc chuẩn bị cho "Vụ Mùa" tại Sài Gòn, chuẩn bị giao liên, dẫn đường cho các lực lượng từ bên ngoài đánh vào. Tất cả tin tức chiến lược đều được mạng lưới của bà kịp thời báo cáo ra Bộ chỉ huy kèm theo những ý kiến phân tích sát đáng. Mọi kế hoạch đều được giữ bí mật tuyệt đối đến mức khi cuộc tấn công nổ ra, địch hoàn toàn bất ngờ, hoang mang lo sợ, máy bay bay rối loạn trên bầu trời Sài Gòn, xe cộ binh lính chạy đâm bừa vào nhau nhốn nháo. Trong suốt những ngày khói lửa vang dội ấy, Mỹ - Ngụy ráo riết lùng sục, bắt bớ và thẳng tay đàn áp dã man. Giữa vòng vây dày đặc của cảnh sát và mật vụ Sài Gòn, bà Đinh Thị Vân vẫn bình tĩnh, mưu trí chỉ huy các chiến sĩ trong lưới của mình. Mạng lưới tình báo do bà phụ trách hóa trang khéo léo, giấu kín mình trong từng vỏ bọc khác nhau, âm thầm và kiên cường hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Những năm tháng cuối đời bình dị và thanh bạch Tháng 3/1969, do yêu cầu công tác và tình hình sức khỏe giảm sút nghiêm trọng sau những năm tháng tù đày, tra tấn dã man, cấp trên đã quyết định điều bà ra Hà Nội để điều trị và phân công làm công tác huấn luyện thế hệ trẻ. Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho Đảng, Nhà nước và Quân đội, ngày 25/8/1970, bà Đinh Thị Vân vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau gần trọn một đời cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, bà về nghỉ hưu tại một căn gác nhỏ thanh bình trong ngôi nhà số 8, phố Cửa Đông, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Tại đây, bà sống một cuộc đời thanh bạch, giản dị, khiêm tốn và hết lòng yêu thương mọi người. Bà luôn nhận được sự kính trọng, ngưỡng mộ sâu sắc từ bạn bè và xóm giềng xung quanh. Ngày 11/12/1995, huyền thoại của ngành tình báo Việt Nam trút hơi thở cuối cùng tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương vô hạn. Hiện nay, căn nhà nhỏ nơi bà sống những năm cuối đời được giao lại cho người cháu của bà là ông Đinh Văn Đạt (năm nay đã ngoài 60 tuổi) trông nom, làm nơi thờ tự và tưởng niệm nữ Anh hùng. Trong lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam, câu chuyện về người nữ điệp viên chiến lược Đinh Thị Vân – người đã hy sinh hạnh phúc riêng tư, "lấy vợ cho chồng" để suốt mấy chục năm âm thầm làm nhiệm vụ cực kỳ nguy hiểm trong lòng địch – mãi mãi là một thiên anh hùng ca bất tử. Bà chính là biểu tượng ngời sáng của lòng yêu nước, đức hy sinh và trí tuệ Việt Nam, một huyền thoại xứng đáng để các thế hệ hôm nay và mai sau tự hào, học tập, noi theo.