Đại tá Lê Hải – Phi công “Ách” của Không quân nhân dân Việt Nam

Lê Hải (29/2/1942 – 30/3/2025) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, sĩ quan Không quân nhân dân Việt Nam, cấp bậc Đại tá. Ông được biết đến là một trong những phi công tiêm kích xuất sắc nhất của Không quân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, từng đạt danh hiệu “Ách” (Ace) với thành tích bắn rơi 6 máy bay Mỹ bằng MiG-17. Ông sinh ngày 29/2/1942 tại làng Quýt Lâm, tổng Tri Đức, phủ Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi (nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi). Năm 19 tuổi, ông thoát ly gia đình, tập kết ra miền Bắc và bắt đầu con đường quân ngũ trong lực lượng Không quân nhân dân Việt Nam. Đây là giai đoạn đất nước đang xây dựng lực lượng không quân non trẻ nhưng đầy quyết tâm. Từ năm 1965 đến 1966, ông được đào tạo bay tại Trung đoàn Không quân 910. Ngày 15/8/1966, ông chính thức được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, đánh dấu bước trưởng thành quan trọng trong sự nghiệp quân ngũ. Sau đó, ông trở thành phi công tiêm kích MiG-17, công tác tại Trung đoàn Không quân 923, đảm nhiệm nhiều vị trí từ Trung đội trưởng đến Đại đội trưởng. Trong giai đoạn 1966–1975, Lê Hải trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến ác liệt trên bầu trời miền Bắc, lập thành tích xuất sắc khi bắn rơi 6 máy bay Mỹ, trở thành một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam thời kỳ chống Mỹ. Những chiến công của ông góp phần quan trọng vào việc bảo vệ bầu trời Tổ quốc, khẳng định sức mạnh của lực lượng không quân non trẻ nhưng giàu bản lĩnh. Sau năm 1975, ông tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không – Không quân, chuyển sang lái máy bay cường kích A-37 và giữ nhiều chức vụ chỉ huy như Trung đoàn trưởng Trung đoàn Không quân 937, Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372. Ông cũng từng đảm nhiệm vai trò Phó Cục trưởng Cục Huấn luyện của Quân chủng Không quân, góp phần đào tạo thế hệ phi công kế cận. Năm 1992, ông chuyển ngành sang lĩnh vực hàng không dân dụng, giữ chức Phó Tổng giám đốc Cụm cảng hàng không miền Nam. Đến năm 2002, ông nghỉ hưu theo chế độ, khép lại một sự nghiệp dài gắn bó với bầu trời. Đại tá Lê Hải qua đời lúc 21 giờ 30 phút ngày 30/3/2025 tại nhà riêng ở quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 78 tuổi. Lễ tang của ông được tổ chức tại Nhà tang lễ Quốc gia phía Nam, với sự tiếc thương của đồng đội và nhân dân. Lê Hải là biểu tượng của người phi công chiến đấu quả cảm, trí tuệ và giàu kinh nghiệm, góp phần làm nên truyền thống anh hùng của Không quân nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX.