Đại tá Nguyễn Trọng Hàm
ĐẠI TÁ NGUYỄN TRỌNG HÀM: NGƯỜI CHIẾN SĨ QUYẾT TỬ "SỐNG CHẾT VỚI THỦ ĐÔ"
Đại tá Nguyễn Trọng Hàm (1922 – 2019) là một trong những nhân chứng lịch sử tiêu biểu nhất cho tinh thần anh dũng của Hà Nội mùa đông năm 1946. Là nguyên Phó Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô, cuộc đời ông gắn liền với lời thề bất tử: "Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh".Từ Chàng Trai Phố Cổ Đến Người Chiến Sĩ Cảm TửSinh ra tại phố Hàng Thiếc, mảnh đất ngàn năm văn hiến, chàng thanh niên Nguyễn Trọng Hàm sớm hun đúc tinh thần yêu nước sâu sắc. Năm 1944, ông tham gia Đội danh dự cách mạng, thực hiện các nhiệm vụ tuyên truyền và trừ gian ngay giữa lòng Hà Nội bị chiếm đóng.Mùa thu năm 1945, ông vinh dự nằm trong lực lượng bảo vệ kỳ đài tại Quảng trường Ba Đình, chứng kiến giây phút Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.60 Ngày Đêm "Gom Gạch Đá Chặn Xe Tăng"Đêm 19/12/1946, tiếng súng Toàn quốc kháng chiến bùng nổ. Khi đó, với vai trò Trung đội trưởng Trung đội tự vệ phố Hàng Thiếc (thuộc Liên khu I), ông cùng 36 chiến sĩ tuyên thệ trước Quốc kỳ: "Tự vệ thành sống chết với Thủ đô".Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn về vũ khí, quân và dân Hà Nội đã thể hiện sự sáng tạo kiên cường:
Chiến lũy dựng từ lòng dân: Bàn ghế, sập gụ, hòm xiểng của các gia đình phố cổ được khuân ra đường làm chướng ngại vật chặn xe tăng Pháp.
Đục tường khoét vách: Chiến sĩ di chuyển từ nhà này sang nhà khác qua các lỗ đục trên tường để tập kích bất ngờ, biến mỗi căn nhà thành một pháo đài.
Giam chân địch xuất sắc: Suốt 60 ngày đêm khói lửa, đơn vị của ông đã bám trụ vững vàng, hoàn thành nhiệm vụ chiến lược là giam chân quân đội Pháp để Trung ương Đảng và chính phủ kịp thời rút lên chiến khu an toàn.
Cuộc Rút Quân Thần Kỳ Qua Sông HồngĐêm 17/2/1947, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, ông cùng các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô thực hiện một cuộc hành quân đi vào huyền thoại. Dưới sự bao vây gắt gao của địch, đoàn quân lặng lẽ đi dưới gầm cầu Long Biên, vượt dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa để bảo toàn lực lượng. Đó là cuộc rút quân bí mật, kỷ luật và thành công trọn vẹn, để lại một Hà Nội tạm bị chiếm nhưng rực lửa ý chí hẹn ngày trở về.Giữ Vững Tinh Thần Quyết Tử Giữa Thời BìnhTrải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, ông giữ chức Phó Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô và cống hiến cho quân đội đến khi nghỉ hưu năm 1983.Ở tuổi ngoài 90, sống trong căn nhà nhỏ tại Hà Nội, Đại tá Nguyễn Trọng Hàm vẫn giữ sự minh mẫn lạ thường với chất giọng hào sảng của người lính. Ông trở thành chiếc cầu nối lịch sử, thường xuyên kể lại ký ức hào hùng cho thế hệ trẻ, nhắc nhở họ về cái giá của hòa bình và độc lập. Năm 2019, người lính già đã thanh thản về với thế giới người hiền ở tuổi 97, nhưng tinh thần kiên cường của ông vẫn mãi là ngọn lửa cháy trong lòng Hà Nội.
