Đại tá Nguyễn Văn Chuyên (Sinh năm 1932)

Đại tá Nguyễn Văn Chuyên cho biết, đến nay vẫn còn nhiều câu hỏi vì sao Việt Nam có thể đánh bại được B-52 – loại máy bay từng được coi là “bất khả xâm phạm” của đế quốc Mỹ. Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố, trong đó có phương án đánh B-52 từ xa được chuẩn bị hết sức công phu, đặc biệt là biện pháp giữ bí mật, tạo yếu tố bất ngờ trong quá trình cất cánh và tiếp cận mục tiêu, một phương án vô cùng mạo hiểm đối với phi công bay đêm trên địa hình rừng núi phức tạp, đòi hỏi sự tính toán và dẫn đường chính xác tuyệt đối. Ông nhớ lại, trước khi B-52 vào tập kích Hà Nội, các sân bay của ta đều bị không quân Mỹ đánh phá, song ta vẫn kịp thời khắc phục để máy bay cất cánh chiến đấu. Ngay trong đêm 18/12/1972, lực lượng ra-đa đã phát hiện sớm đội hình B-52 từ xa, dẫn đường cho các phi công xuất kích, tạo thế uy hiếp, phá vỡ đội hình địch, góp phần quan trọng để bộ đội tên lửa bắn rơi B-52 tại chỗ. Đặc biệt, với việc chuyển sân bay vòng ngoài lên Yên Bái, lợi dụng địa hình núi cao che chắn, lực lượng không quân đã giữ được yếu tố bí mật, bất ngờ; nhờ sự dẫn đường chính xác của Trạm ra-đa 22 Mộc Châu, phi công Phạm Tuân đã tiếp cận B-52 bằng mắt thường, phóng tên lửa tiêu diệt mục tiêu và hạ cánh an toàn. Những ngày tiếp theo, lực lượng dẫn đường tiếp tục phối hợp chặt chẽ, góp phần bắn rơi thêm nhiều B-52, buộc Mỹ phải tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc và ký Hiệp định Paris năm 1973. Theo đại tá Nguyễn Văn Chuyên, thắng lợi ấy là kết tinh của ý chí quyết chiến quyết thắng, tinh thần tự lực tự cường, sự đoàn kết của toàn dân tộc, cùng đường lối lãnh đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng và sự chỉ đạo sát sao của Quân ủy Trung ương, Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân; trong đó, công tác bảo đảm dẫn đường đã góp phần quan trọng làm nên chiến thắng lịch sử của 12 ngày đêm cuối năm 1972.

Nguồn: Báo Tri thức và Cuộc sống