Anh hùng Lực lượng vũ trang

ĐẠI TÁ, PHI CÔNG – ANH HÙNG LLVTND TỪ ĐỄ: "CÁNH ÉN" QUYẾT THẮNG VÀ TRÁI TIM NHÂN VĂN NƠI BẦU TRỜI LỊCH SỬ

Đà Nẵng27/10/2026Phường Đồng Xoài (Đoàn phường Đồng Xoài)5 lượt xem0 lượt chia sẻ
ĐẠI TÁ, PHI CÔNG – ANH HÙNG LLVTND TỪ ĐỄ: "CÁNH ÉN" QUYẾT THẮNG VÀ TRÁI TIM NHÂN VĂN NƠI BẦU TRỜI LỊCH SỬ

Trong những ngày tháng Tư năm 1975 lịch sử, đòn tập kích đường không bất ngờ của Không quân nhân dân Việt Nam vào sân bay Tân Sơn Nhất chính là mũi tiến công thứ 6 táo bạo, góp phần đẩy nhanh tốc độ sụp đổ của địch và đưa Chiến dịch Hồ Chí Minh đến thắng lợi hoàn toàn. Trong chiến công huyền thoại ấy, người phi công giữ vị trí số 2 của Phi đội Quyết Thắng – Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Từ Đễ – đã tạc vào lịch sử một dấu ấn kiên cường, tài ba nhưng cũng chan chứa tính nhân văn cao cả của người lính Cụ Hồ: "Hạnh phúc nhất đời chúng tôi là cứu được tính mạng nhiều người dân".

Trong chuỗi câu chuyện tri ân hôm nay, chúng ta cùng lắng lòng kính cẩn hướng về Đại tá, Phi công – Anh hùng LLVTND Từ Đễ.

1. Tài năng bay xuất sắc và kỳ tích làm chủ "phượng hoàng sắt" A-37 trong vài ngày:

  • Bản lĩnh người lính bầu trời: Sinh năm 1949, bước vào bầu trời từ năm 16 tuổi, phi công Từ Đễ sớm bộc lộ phẩm chất mưu trí, quả cảm. Ông từng có kỳ tích hạ cánh bằng bụng thành công với tiêm kích MiG-17 khi càng máy bay gặp sự cố kỹ thuật lúc còn là học viên bay tại Liên Xô.

  • Thần tốc chuyển loại khí tài: Cuối tháng 4/1975, khi quân ta thu được máy bay phản lực A-37 của địch tại sân bay Phan Rang, yêu cầu cấp bách đặt ra là phải sử dụng ngay chính vũ khí chiến lợi phẩm này để đánh vào sào huyệt đối phương. Với vốn kinh nghiệm dày dạn và bản lĩnh phi thường, đồng chí Từ Đễ được giao trọng trách bay thử nghiệm đầu tiên vào ngày 24/4/1975. Chỉ sau ít ngày nghiên cứu cấp tốc cùng đội ngũ kỹ thuật, ông đã làm chủ hoàn toàn buồng lái A-37, mở đường cho sự ra đời của Phi đội Quyết Thắng.

  • 2. Mũi tiến công thứ 6 rung chuyển Tân Sơn Nhất và tấm lòng nhân văn của người lính:

    • Trận oanh tạc chiều 28/4/1975: Đúng 16 giờ 05 phút ngày 28/4/1975, biên đội 5 chiếc A-37 cất cánh từ sân bay Phan Rang tiến thẳng về Sài Gòn. Trong đội hình, phi công Từ Đễ bay ở vị trí số 2. Nhận tín hiệu chỉ điểm mục tiêu từ phi công Nguyễn Thành Trung, ông đã dũng mãnh bổ nhào, cắt bom chính xác vào khu vực đỗ máy bay quân sự của địch, phá hủy nhiều khí tài, khiến quân địch hoảng loạn tột độ và cắt đứt đường rút chạy bằng đường hàng không của bộ máy đầu não ngụy quyền.

  • Trái tim người lính cách mạng: Thực hiện mệnh lệnh nghiêm ngặt của Bộ Tư lệnh: tuyệt đối không ném vào khu dân cư, không đánh đường băng để chừa đường di tản và bảo vệ an toàn Trại Davis, phi công Từ Đễ đã cắt bom chính xác vào mục tiêu quân sự. Trong hồi ức của ông, niềm hạnh phúc lớn nhất không chỉ là lập nên chiến công lẫy lừng, mà chính là những quả bom rơi đúng mục tiêu đã không làm tổn hại đến người dân vô tội và các gia đình sĩ quan chuẩn bị di tản.

  • Cuộc hội ngộ đặc biệt: Niềm tự hào lớn lao của ông còn là cuộc gặp gỡ lịch sử giữa hai cha con ngay sau ngày non sông toàn thắng: cha ông – Giáo sư, Bác sĩ, Anh hùng Lao động Từ Giấy (khi ấy là Cục phó Cục Quân y) và ông cùng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, ôm chầm lấy nhau mừng ngày hòa bình tại sân bay Biên Hòa.

  • 3. Nghĩa tình đồng đội vẹn tròn và phẩm chất bất tử:

    • Món nợ nghĩa tình suốt 33 năm: Không chỉ mưu trí, dũng cảm trên bầu trời, Đại tá Từ Đễ còn trọn vẹn nghĩa khí với đồng đội. Suốt nhiều năm trăn trở, ông đã kiên trì kiến nghị, lặn lội về tận Tiền Giang để trao lại Huân chương Chiến công Giải phóng và phục hồi danh dự cho phi công Trần Văn On – người từng tham gia Phi đội Quyết Thắng nhưng sau ngày giải phóng phải chịu nhiều thiệt thòi.

  • Tỏa sáng ngàn đời: Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước và bảo vệ bầu trời Tổ quốc, Đại tá Từ Đễ đã vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Trở về với cuộc sống đời thường, người chỉ huy Trung đoàn 923 năm xưa vẫn giữ nếp sống dung dị, lạc quan, tiếp tục viết sách, vẽ tranh và truyền lửa nhiệt huyết cho thế hệ phi công trẻ hôm nay.

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn