Đại tướng Chu Huy Mân - Người cán bộ trẻ trong những năm bị đàn áp

Sau cao trào Xô viết Nghệ-Tĩnh, phong trào cách mạng phải đối mặt với một thời kỳ đàn áp khốc liệt. Chính quyền thực dân tiến hành nhiều hoạt động truy bắt những người tham gia phong trào. Đối với các cán bộ cách mạng ở cơ sở, việc duy trì tổ chức và hoạt động trong điều kiện bị theo dõi là một thử thách lớn.

Chu Văn Điều cũng nằm trong hoàn cảnh đó. Theo các tư liệu về cuộc đời ông, tháng 6/1931, ông bị bắt trong đợt “khủng bố trắng” của thực dân Pháp. Sau nhiều ngày bị tra tấn, ông vẫn không từ bỏ hoạt động cách mạng.

Đây là một bước thử thách đặc biệt đối với một cán bộ còn rất trẻ. Những năm tháng đầu tiên sau khi gia nhập Đảng vốn đã diễn ra trong điều kiện khó khăn; việc bị bắt và tra tấn càng cho thấy con đường mà ông lựa chọn không hề dễ dàng.

Sau khi tiếp tục hoạt động, Chu Văn Điều từng bước đảm nhiệm những nhiệm vụ cao hơn trong tổ chức Đảng. Các tài liệu về ông cho biết trong quá trình trưởng thành, ông từng làm Bí thư Chi bộ xã, rồi được giao nhiệm vụ Bí thư phân Huyện ủy Hưng Nguyên.

Điểm đáng chú ý ở giai đoạn này là sự trưởng thành của ông diễn ra chủ yếu từ thực tiễn cơ sở. Công việc của một cán bộ Đảng lúc đó không chỉ là truyền đạt chủ trương mà còn phải duy trì tổ chức, vận động quần chúng và thích ứng với điều kiện hoạt động bí mật.

Năm 1935, Chu Văn Điều đổi tên thành Chu Huy Mân. Theo các tài liệu chính thống, tên mới mang ý nghĩa “ngọc sáng”. Từ đây, cái tên Chu Huy Mân gắn với ông trong suốt phần lớn cuộc đời hoạt động cách mạng.

Nhìn lại giai đoạn 1931–1935, điều quan trọng không nằm ở số lượng chức vụ ông từng đảm nhiệm mà ở quá trình hình thành bản lĩnh của một cán bộ cách mạng trẻ. Ông đã trải qua sự đàn áp, bắt bớ và những điều kiện hoạt động hết sức khó khăn, đồng thời tích lũy kinh nghiệm tổ chức từ cơ sở.

Những kinh nghiệm đó sẽ trở nên đặc biệt quan trọng trong những năm tiếp theo, khi Chu Huy Mân tiếp tục hoạt động trong điều kiện bị chính quyền thực dân theo dõi và nhiều lần bắt giam.