Đại tướng Chu Huy Mân – Tuổi trẻ Nghệ An và bước đầu đến với cách mạng

Đại tướng Chu Huy Mân, tên khai sinh là Chu Văn Điều, sinh ngày 17/3/1913 tại xã Yên Lưu, tổng Yên Trường, phủ Hưng Nguyên, nay thuộc thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An. Ông sinh trưởng trong một gia đình nông dân, trên vùng đất có truyền thống văn hóa và đấu tranh yêu nước. Chính môi trường quê hương cùng những biến động của xã hội dưới ách thống trị thực dân đã sớm tác động đến nhận thức của người thanh niên Chu Văn Điều.

Cuối những năm 1920, phong trào yêu nước và cách mạng ở Nghệ An phát triển mạnh. Năm 1929, khi mới 16 tuổi, Chu Văn Điều bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Đây là bước chuyển quan trọng trong cuộc đời một thanh niên còn rất trẻ. Từ những hoạt động ban đầu, ông dần được tiếp xúc với tổ chức, với quần chúng và với những người hoạt động cách mạng tại địa phương.

Bước vào cao trào Xô viết Nghệ-Tĩnh 1930–1931, phong trào đấu tranh ở quê hương ông diễn ra quyết liệt. Chu Văn Điều tham gia Đội Tự vệ đỏ, lực lượng có nhiệm vụ bảo vệ cơ sở và hỗ trợ phong trào đấu tranh của quần chúng. Ông từng đảm nhiệm vai trò Đội phó Đội Tự vệ ở xã Yên Lưu, đồng thời tham gia công tác tổ chức Đảng tại địa phương.

Tháng 11/1930, Chu Văn Điều được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương khi mới 17 tuổi. Việc trở thành đảng viên trong một thời kỳ phong trào cách mạng bị đàn áp khốc liệt đồng nghĩa với việc ông bước vào một con đường đầy thử thách. Sau này, nhìn lại cuộc đời hoạt động của ông, các tài liệu chính thống đều nhấn mạnh chính phong trào Xô viết Nghệ-Tĩnh là một trong những môi trường đầu tiên tôi luyện bản lĩnh chính trị của người chiến sĩ cách mạng Chu Huy Mân.

Từ một thanh niên tham gia phong trào ở quê nhà, Chu Văn Điều từng bước trưởng thành qua công tác tổ chức, vận động quần chúng và hoạt động trong lực lượng tự vệ. Những kinh nghiệm ban đầu ấy sau này trở thành nền tảng để ông đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ lớn hơn trong cả lĩnh vực chính trị và quân sự.

Nhưng sự trưởng thành ấy không diễn ra trong điều kiện thuận lợi. Thực dân Pháp tăng cường đàn áp phong trào cách mạng, khiến những người hoạt động phải đối diện với nguy cơ bị bắt, tù đày. Với Chu Văn Điều, những năm tháng gian khổ trong nhà tù của thực dân Pháp sẽ trở thành một chương quan trọng tiếp theo trong quá trình tôi luyện bản lĩnh của ông.