ĐẠI TƯỚNG LÊ TRỌNG TẤN VÀ HUYỀN THOẠI MẶT TRẬN CÁNH ĐỒNG CHUM
Trong lịch sử nghệ thuật quân sự Việt Nam, Đại tướng Lê Trọng Tấn được ví như "Zhukov của Việt Nam" – một nhà cầm quân lỗi lạc, xuất sắc ở những chiến dịch quy mô lớn và luôn xuất hiện tại các điểm nóng quyết định. Bên cạnh những chiến công lừng lẫy tại Điện Biên Phủ hay Chiến dịch Hồ Chí Minh, dấu ấn cầm quân của ông còn khắc sâu tại chiến trường Lào, đặc biệt là Mặt trận Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng.
Cánh Đồng Chum có vị trí chiến lược sống còn trên cao nguyên Xiêng Khoảng, được xem là "mái nhà" khống chế cả vùng Bắc Lào và uy hiếp trực tiếp biên giới phía Tây miền Bắc Việt Nam. Nhận rõ tầm quan trọng sinh tử này, đế quốc Mỹ và lực lượng tay sai đã biến Cánh Đồng Chum thành một sào huyệt quân sự kiên cố bậc nhất. Để hỗ trợ cách mạng Lào và bảo vệ sườn phía Tây Tổ quốc, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam đã giao cho tướng Lê Trọng Tấn gánh vác trọng trách Tư lệnh các chiến dịch lớn tại đây.
Đỉnh cao tài thao lược của ông thể hiện rõ nhất trong Chiến dịch Toàn Thắng (1969–1970) và Chiến dịch Cánh Đồng Chum – Sầm Thống (1972). Bằng tư duy quân sự sắc bén, ông đã chỉ đạo phối hợp nhuần nhuyễn giữa Quân tình nguyện Việt Nam và Lực lượng vũ trang Pa-thét Lào. Tướng Lê Trọng Tấn sáng tạo áp dụng phương thức tác chiến hợp đồng binh chủng quy mô lớn giữa lòng núi rừng miền Tây: kết hợp chặt chẽ giữa bộ binh, tăng - thiết giáp, pháo binh hạng nặng và cao xạ. Ông linh hoạt vận dụng nghệ thuật "vận động tiến công kết hợp chốt giữ", bất ngờ đánh tập kích vào các căn cứ then chốt của binh đoàn cơ động Vàng Pao và quân viện trợ Thái Lan.
Dưới sự chỉ huy kiên quyết và tài tình của ông, liên quân Việt - Lào đã đập tan các đợt lấn chiếm quy mô lớn của địch, giải phóng hoàn toàn Cánh Đồng Chum – Xiêng Khoảng, nối liền vùng giải phóng Bắc Lào với miền Bắc Việt Nam. Chiến thắng này không chỉ bẻ gãy gọng kìm phía Tây của Mỹ, mà còn củng cố vững chắc tình đoàn kết liên minh chiến đấu sắt thép giữa hai dân tộc Việt – Lào.
