Đại tướng Lê Trọng Tấn – Vị tướng trận mạc với những chiến công đi vào lịch sử

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại tướng Lê Trọng Tấn là một trong những vị tướng có dấu ấn đặc biệt trên nhiều chiến trường. Từ những ngày đầu tham gia cách mạng đến các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc sau này, cuộc đời binh nghiệp của ông gắn với nhiều chiến dịch và trận đánh có ý nghĩa quyết định.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng đánh giá Lê Trọng Tấn là một “người chỉ huy kiên cường, lỗi lạc, người bạn chiến đấu chí thiết”. Nhận xét ấy phần nào khắc họa hình ảnh một vị tướng vừa có tài thao lược, vừa nghiêm khắc trong chỉ huy nhưng luôn trân trọng sinh mạng của người lính.

Từ người chơi bóng đá đến con đường cách mạng

Đại tướng Lê Trọng Tấn tên thật là Lê Trọng Tố, sinh ngày 1-10-1914 tại làng Nghĩa Lộ, xã Yên Nghĩa, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây, nay thuộc Hà Nội. Ông sinh trưởng trong một gia đình trí thức có truyền thống yêu nước. Quê hương ông cũng là một địa bàn giàu truyền thống cách mạng, từng che chở, nuôi giấu nhiều cán bộ cách mạng trước Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945.

Từ nhỏ, Lê Trọng Tố có niềm say mê với thể thao, đặc biệt là bóng đá và võ thuật. Khi còn học tại Trường Bưởi, nay là Trường THPT Chu Văn An, ông từng được tuyển vào Câu lạc bộ bóng đá Không quân của Pháp. Có thời gian ông bị ép gia nhập lực lượng lính khố đỏ.

Nhận thấy ở người thanh niên này tinh thần yêu nước và hoàn cảnh bị cưỡng ép vào quân ngũ, tổ chức cách mạng tìm cách giác ngộ ông. Đầu năm 1944, Lê Trọng Tố quyết định rời Câu lạc bộ bóng đá của Pháp, đi theo cách mạng.

Ban đầu, ông được giao làm công tác địch vận tại khu vực Hoàng Mai, Hà Nội. Sau đó, ông tham gia Ủy ban Khởi nghĩa Hà Đông và phụ trách công tác quân sự. Trong những ngày chuẩn bị giành chính quyền, ông đã thể hiện khả năng tổ chức và chỉ huy qua việc dùng mưu trí cùng lực lượng tự vệ đánh chiếm đồn Đồng Quan.

Chỉ với hai khẩu súng, cuộc đánh chiếm diễn ra trong thời gian rất ngắn mà không phải nổ súng, không có người thương vong. Không chỉ giành được một vị trí quan trọng, lực lượng cách mạng còn thu được thóc để góp phần cứu đói nhân dân. Chiến công này là một trong những dấu hiệu sớm cho thấy năng lực quân sự và khả năng chỉ huy của Lê Trọng Tấn.

Vị tướng của những trận đánh quyết định

Trải qua thực tiễn chiến đấu, Lê Trọng Tấn ngày càng trưởng thành qua nhiều cương vị. Ông nổi tiếng là vị tướng giỏi tổ chức tiến công, quyết đoán nhưng luôn thận trọng trong việc bảo toàn lực lượng. Ông cũng được đánh giá cao bởi khả năng nắm bắt tình hình, phán đoán đối phương và đưa ra quyết định phù hợp với thực tế chiến trường.

Năm 1950, Đại đoàn 312 được thành lập và Lê Trọng Tấn trở thành vị Đại đoàn trưởng đầu tiên khi mới 36 tuổi. Từ đây, tên tuổi ông gắn liền với nhiều chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trên cương vị Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312, ông chỉ huy lực lượng tham gia tiến công từ hướng Đông vào khu vực Mường Thanh. Kết thúc chiến dịch, quân ta đập tan tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, bắt sống tướng De Castries, buộc quân Pháp phải đầu hàng tại chiến trường quan trọng nhất của cuộc chiến.

Chiến thắng Điện Biên Phủ đưa tên tuổi Lê Trọng Tấn trở thành một trong những chỉ huy nổi bật của Quân đội nhân dân Việt Nam. Tuy nhiên, đối với ông, mỗi chiến thắng không chỉ được đo bằng mục tiêu quân sự đạt được mà còn bằng sự hy sinh của bộ đội.

Ông đặc biệt coi trọng sinh mạng chiến sĩ và không chấp nhận cách nhìn nhẹ nhàng về tổn thất. Với người chỉ huy, phía sau mỗi con số thương vong đều là một người lính, một gia đình và những mất mát không thể bù đắp.

Từ Điện Biên Phủ đến mùa Xuân 1975

Sau Hiệp định Genève, đất nước bước vào một giai đoạn chiến đấu mới. Lê Trọng Tấn tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách, trực tiếp tham gia chỉ huy trên nhiều chiến trường ở cả hai miền Nam - Bắc.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông tiếp tục thể hiện năng lực của một vị tướng trận mạc qua nhiều chiến dịch lớn. Đặc biệt, mùa Xuân năm 1975 đã ghi dấu một chiến công có ý nghĩa lịch sử khác trong cuộc đời ông.

Trên cương vị Tư lệnh trưởng, Lê Trọng Tấn chỉ huy các lực lượng tiến công từ hướng Đông vào Sài Gòn. Các đơn vị dưới quyền ông tiến về trung tâm thành phố, đánh vào khu vực Dinh Độc Lập - cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn.

Ngày 30-4-1975, chiến dịch kết thúc thắng lợi. Chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng, đất nước đi đến thống nhất. Hình ảnh những đơn vị tiến vào Dinh Độc Lập trở thành một trong những biểu tượng của ngày toàn thắng.

Nếu Điện Biên Phủ năm 1954 đánh dấu sự thất bại của quân đội viễn chinh Pháp, thì mùa Xuân 1975 khép lại cuộc chiến tranh kéo dài nhiều năm, mở ra thời kỳ mới của dân tộc - thời kỳ hòa bình, thống nhất và xây dựng đất nước.

Người chỉ huy trên nhiều chiến trường

Sau năm 1975, Lê Trọng Tấn tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Ông tham gia chỉ đạo, chỉ huy các hoạt động bảo vệ biên giới Tây Nam, làm nhiệm vụ quốc tế và bảo vệ biên giới phía Bắc.

Từ một cán bộ chỉ huy cấp phân đội, ông từng bước trưởng thành qua các cương vị Đại đoàn trưởng, Tổng Tham mưu trưởng và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Ở bất cứ vị trí nào, ông đều được tin tưởng giao những nhiệm vụ quan trọng, nhất là những công việc đòi hỏi kinh nghiệm tổ chức, khả năng chỉ huy và quyết đoán trong những tình huống khó khăn.

Uy tín của Lê Trọng Tấn không chỉ được khẳng định trong quân đội mà còn được nhiều bạn bè quốc tế biết đến. Trong một lần tiếp đoàn quân sự Việt Nam, Chủ tịch Cuba Fidel Castro từng đặt câu hỏi về vị tướng được xem là một trong những người chỉ huy giỏi nhất của Việt Nam. Đại tướng Võ Nguyên Giáp khi đó khẳng định Lê Trọng Tấn là một trong những vị tướng giỏi của Việt Nam.

Những lời đánh giá ấy phản ánh vị trí của ông trong đội ngũ các tướng lĩnh đã góp phần xây dựng và trưởng thành Quân đội nhân dân Việt Nam qua những cuộc chiến tranh khốc liệt.

Dấu ấn của một vị tướng trận mạc

Trong suốt cuộc đời quân ngũ, Lê Trọng Tấn có mặt trên nhiều chiến trường và tham gia chỉ huy hàng trăm trận đánh. Điểm nổi bật ở ông là sự kết hợp giữa quyết đoán và thận trọng, giữa yêu cầu hoàn thành nhiệm vụ với trách nhiệm bảo toàn lực lượng.

Ông được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1961, Trung tướng năm 1974, Thượng tướng năm 1980 và Đại tướng năm 1984.

Đại tướng Lê Trọng Tấn qua đời ngày 5-12-1986 tại Hà Nội, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử quân sự Việt Nam thế kỷ XX.

Từ Đồng Quan đến Điện Biên Phủ, từ những chiến trường miền Nam đến ngày toàn thắng mùa Xuân 1975, rồi những nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc sau chiến tranh, cuộc đời Lê Trọng Tấn gắn liền với những bước ngoặt quan trọng của lịch sử dân tộc. Ông không chỉ được nhớ đến như một vị tướng giỏi đánh trận mà còn là người chỉ huy luôn ý thức sâu sắc rằng phía sau mỗi chiến thắng là sự hy sinh của những người lính.

Chính tài năng quân sự, bản lĩnh chỉ huy và phẩm chất của một người cầm quân đã làm nên hình ảnh Đại tướng Lê Trọng Tấn - một trong những vị tướng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam.