Hai là, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là một tài năng quân sự xuất chúng. Trong hơn 30 năm giữ cương vị Tổng Tư lệnh QĐND Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã chỉ huy QĐND Việt Nam đánh thắng các đội quân xâm lược của chủ nghĩa phát xít, thực dân, đế quốc, giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội. Ông luôn đánh giá đúng cục diện chiến trường, sáng suốt đưa ra những quyết định đúng đắn ở thời điểm quan trọng, mang tính bước ngoặt của cuộc kháng chiến: Đề xuất, chỉ đạo, thực hiện công thức “đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung”, đập tan cuộc tiến công quy mô lớn của thực dân Pháp lên Việt Bắc (năm 1947); chuyển mục tiêu đánh Cao Bằng sang Đông Khê trong Chiến dịch Biên giới (năm 1950); chủ trương phân tán lực lượng cơ động của Pháp ra nhiều hướng trên chiến trường Đông Dương để chúng khó ứng cứu cho Điện Biên Phủ trong Chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954. Đặc biệt, trong Chiến dịch Điện Biên Phủ (năm 1954), Đại tướng đã đề xuất và quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”, đưa chiến dịch đến thắng lợi hoàn toàn.
Ngay sau khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, Đại tướng đã sớm nhận ra tầm quan trọng của việc chi viện chiến lược cho cách mạng miền Nam. Ông đề xuất với Trung ương và trực tiếp chỉ đạo xây dựng, bảo vệ tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn, mở Đường Hồ Chí Minh trên biển tiếp tế nhanh chóng, kịp thời cho chiến trường miền Nam. Đại tướng đã cùng tập thể Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng tham mưu cho Trung ương Đảng mở nhiều chiến dịch, chiến lược giành thắng lợi: Đường 9-Khe Sanh (năm 1968), Đường 9-Nam Lào (năm 1971), Chiến dịch phòng không Hà Nội-Hải Phòng (“Điện Biên Phủ trên không”, năm 1972), Tây Nguyên, Huế-Đà Nẵng (năm 1975)... nhất là trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975 mà đỉnh cao là chiến thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử 30-4-1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Quá trình chỉ đạo tác chiến, Đại tướng luôn cân nhắc kỹ lưỡng, đưa ra những quyết định táo bạo, quyết đoán, chính xác; luôn sáng tạo trong sử dụng nghệ thuật tác chiến, nhất là nghệ thuật chuyển hóa thế trận, buộc địch từng bước lâm vào thế bị động đối phó, bị tiêu hao, tiêu diệt và thất bại hoàn toàn. Đặc biệt, kiến thức uyên bác và tài năng quân sự xuất chúng của Đại tướng đều do tự học, tự nghiên cứu, đúc rút kinh nghiệm qua thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và tác chiến. Điều này đã tạo nên nét đặc sắc, độc đáo, khác biệt của Đại tướng khiến thế giới khâm phục, suy tôn Võ Nguyên Giáp là danh tướng, một trong những thống soái kiệt xuất nhất thế kỷ 20 và lịch sử nhân loại.Đánh giá về tài thao lược của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Giáo sư sử học Georges Boudarel người Pháp đã viết: “Giáp là nhà quân sự lỗi lạc, vị tướng lĩnh tài ba, nhân vật nổi bật của lịch sử hiện đại Việt Nam và thế giới trong thế kỷ 20... một thiên tài quân sự lớn nhất của thế kỷ 20 và là một trong những thiên tài quân sự lớn nhất của các thời đại”(1). Đại tướng Mỹ William Westmoreland đánh giá Võ Nguyên Giáp là “một thống soái quân sự cỡ lớn”. Bernard Fall, sử gia phương Tây khẳng định: “Trong một tương lai có thể thấy trước, phương Tây chưa thể đào tạo được một vị tướng nào có thể so sánh kịp với tướng Giáp"(2)...Ba là, Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người phát triển lý luận chiến tranh nhân dân Việt Nam lên tầm cao mới. Không chỉ trực tiếp chỉ huy Quân đội đánh bại thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, Đại tướng còn có công lao to lớn trong việc phát triển lý luận chiến tranh nhân dân Việt Nam lên tầm cao mới. Đó là đường lối chiến tranh nhân dân “lấy ít địch nhiều”, “lấy yếu chống mạnh”, toàn dân đánh giặc, LLVT làm nòng cốt; đánh địch toàn diện trên mọi mặt trận, mọi lĩnh vực, lấy đấu tranh vũ trang là chủ yếu; phát huy sức mạnh tổng hợp... Đại tướng đã khái quát, viết nhiều tác phẩm, công trình lý luận quân sự giá trị, tìm ra những quy luật cơ bản về xây dựng QĐND, về chiến tranh giải phóng dân tộc, về nghệ thuật quân sự, về chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, về xây dựng nền quốc phòng toàn dân... Tiêu biểu như: “Phát động du kích chiến tranh”, “Tiến mạnh sang giai đoạn mới”, “Chiến tranh giải phóng và QĐND-ba giai đoạn chiến lược”, “Điện Biên Phủ”, “Từ nhân dân mà ra”, “Chiến đấu trong vòng vây”, “Đường tới Điện Biên Phủ”, “Điện Biên Phủ-điểm hẹn lịch sử”, “Tổng hành dinh trong mùa xuân toàn thắng”, “Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam”, “Tư tưởng quân sự Hồ Chí Minh”, “Thế giới còn đổi thay nhưng tư tưởng Hồ Chí Minh sống mãi”... Những quan điểm, tư tưởng đó tạo nên nét riêng biệt, độc đáo, đặc sắc trong lý luận quân sự Võ Nguyên Giáp, không chỉ góp phần đánh thắng hai đế quốc hùng mạnh là thực dân Pháp, đế quốc Mỹ, bảo vệ vững chắc biên giới Tây Nam, biên giới phía Bắc Tổ quốc mà còn chỉ đạo hoạt động nghiên cứu, phát triển lý luận quân sự Việt Nam, xây dựng Quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn cách mạng mới.
