Đại tướng Nguyễn Chí Thanh

DANH MỤC THAM KHẢO

Hồng Phúc, Nguyễn Chí Thanh - nhà lãnh đạo tài ba, Cổng thông tin điện tử Thành ủy

Thành phố Hồ Chí Minh, năm 2023.

Thiếu tá, ThS Lê Minh Nam, “Vị tướng du kích” với tư duy chiến lược, Báo Nhân dân,

năm 2024.

Nhiều tác giả, sách Địa chí Thừa Thiên Huế - Phần Lịch sử (năm 2005), Nhà Xuất bản

Khoa học xã hội, Hà Nội.

Thượng tá, ThS NGUYỄN VĂN BÌNH, Đồng chí Nguyễn Chí Thanh chỉ đạo thực hiện

đường lối “toàn dân kháng chiến” trên Chiến trường Bình - Trị - Thiên (1946 - 1950),

Báo Quân đội nhân dân, năm 2023.

Đại tá, PGS, TS HOÀNG MINH THẢO, Nghệ thuật "nắm thắt lưng địch mà đánh" của

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Báo Quân đội nhân dân, năm 2023.Trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ đầy khốc liệt,

lịch sử Việt Nam không chỉ ghi lại những trận đấu hiển hách,

những chiến công vang dội mà hơn hết còn ghi dấu lại cả những

câu chuyện về những con người đã trở thành biểu tượng bất hủ

với tinh thần yêu nước sáng ngời, sự hy sinh cao cả cũng như trí

tuệ và tấm lòng tận trung, tận hiếu với nhân dân, với Tổ quốc. Đại

tướng Nguyễn Chí Thanh (1914 - 1967) chính là một trong những

tấm gương kiệt xuất như thế. Ông được mệnh danh là “Vị tướng

du kích” trong trận đánh Bình - Trị - Thiên năm 1947 với tư duy

chiến lược quân sự tài ba và là một trong những học trò xuất sắc

của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tìm hiểu về Đại tướng Nguyễn Chí

Đại tướng Nguyễn Chí

Thanh không chỉ đơn thuần là đang tìm hiểu về một con người

Thanh năm 1960 (Ảnh: Báo

không thôi mà đó còn là tìm hiểu về một tinh thần kiên cường,

Nhân dân)

những bài học tư duy thực tiễn sâu sắc và đồng thời còn khơi dậy

cả những khát vọng cống hiến cho thế hệ mai sau.

MỘT CUỘC ĐỜI TẬN HIẾN VÌ CÁCH MẠNG

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh có tên

khai sinh là Nguyễn Vinh, sinh ra vào ngày

1/1/1914 trong một gia đình làm nghề nông ở

thôn Niêm Phò, xã Quảng Thọ, huyện Quảng

Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Sinh thời khi còn

là thanh niên, Nguyễn Chí Thanh đã sớm bộc

lộ và nung nấu trong mình một tinh thần yêu

nước mãnh liệt, những khát khao dâng hiến

cho Tổ quốc và cả tài năng lãnh đạo, tập hợp

quần chúng nhân dân. Nguyễn Chí Thanh

tham gia cách mạng từ năm 1934, cuộc đời

cách mạng của ông đã trải qua nhiều cương vị

quan trọng, nổi bật nhất trong số đó là các vị

trí như: Bí thư Phân Khu ủy Bình - Trị - Thiên, Bí thư Liên khu ủy IV, Chủ nhiệm Tổng cục

Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam...

Về nguồn gốc của cái tên Nguyễn Chí Thanh, trong bài viết: “Vài mẩu chuyện nhỏ về

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh” đăng trên báo Quân đội Nhân dân, Tiến sĩ Nguyễn Thành Hữu

(nguyên cán bộ nghiên cứu lịch sử Bộ Tổng tham mưu) đã kể lại rằng khi tham gia Hội nghị toàn

quốc của Đảng ở Tân Trào vào tháng 8 năm 1945, lúc vừa nghe cái tên Nguyễn Chí Thanh được

xướng lên trong danh sách Ban Chấp hành Trung ương Đảng, ông đã quay sang hỏi đồng chí Võ

Nguyên Giáp: “Nguyễn Chí Thanh là ai sao mà nghe lạ thế!” Đồng chí Võ Nguyên Giáp chỉ

nghe và mỉm cười đáp lại rằng: “Là anh chứ ai nữa, chính Bác đặt tên cho anh đấy!” Thế là, vừađược vinh dự gặp gỡ Chủ tịch Hồ Chí Minh, lại còn được Bác đặt tên cho, Nguyễn Chí Thanh

mừng rỡ và sung sướng vô cùng.

Hội nghị toàn quốc của Đảng ở Tân Trào cũng là một trong những sự kiện đánh dấu bước

ngoặc quan trọng trong sự nghiệp hoạt động cách mạng của Nguyễn Chí Thanh, kể từ đây, ông

đã dốc hết toàn bộ tâm tư và sức lực vào hai cuộc kháng chiến chống Pháp và đặc biệt nhất là

kháng chiến chống Đế quốc Mỹ.

NGUYỄN CHÍ THANH - “VỊ TƯỚNG DU KÍCH” TÀI BA

Danh hiệu “Vị tướng du

kích” không chỉ là tên gọi nhân

dân dành cho ông mà đây chính

là danh hiệu được đích thân Chủ

tịch Hồ Chí Minh trao tặng sau

những chiến công to lớn của Đại

tướng tại chiến trường Bình - Trị

- Thiên năm 1947 - 1950.

Đầu năm 1947, sau 50

ngày đêm chiến đấu và kiên

cường chống lại Pháp tại thành

phố Huế, trước sức mạnh áp đảo

của quân địch, bên ta buộc phải

rút lui để bảo toàn lực lượng. Với tình hình mặt trận Huế “bị vỡ” và phải trải qua nhiều thất thoát

trong quân số, niềm tin của một số nhân dân bị lung lay, tin rằng “mất đất là mất hết”, Nguyễn

Chí Thanh (bấy giờ là Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên) đã bình tĩnh nhìn thẳng vào vấn đề, rút ra

những điểm hạn chế và tìm giải pháp để khắc phục những khó khăn còn tồn tại, nhất quyết

“không để tắt lâu tiếng súng kháng chiến”. Tháng 3 năm 1947, Nguyễn Chí Thanh đã chủ trì Hội

nghị cán bộ Đảng tại làng Nam Dương huyện Quảng Điền, ở đây ông đã đập tan tư tưởng thoái

lui và khẳng định mất đất chỉ là tạm thời, điều quan trọng hơn hết thảy chính là không được mất

dân. Đồng thời ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc ổn định phong trào cách mạng, chỉ đạo

cán bộ nhất định phải kiên cường bám đất bám dân.

Với quan điểm: “Dân là cái vốn cách mạng quý nhất, quý hơn tất cả. Vì: Còn dân thì

nước còn. Mất dân thì nước mất” cùng những chỉ đạo gây dựng phong trào chiến tranh du kích

của ông, chiến trường Bình - Trị - Thiên nhanh chóng vươn lên trở thành một điển hình trong

phong trào đấu tranh cách mạng của cả nước.

Đầu năm 1948, thực dân Pháp tăng cường thủ đoạn đánh phá, càn quét, tổ chức, duy trì

hệ thống kìm kẹp, gây tổn thất nghiêm trọng cho phong trào cách mạng ở địa bàn Liên khu 4.

Trước khó khăn, Trung ương Đảng quyết định giao đồng chí Nguyễn Chí Thanh giữ chức Bí thư

Liên khu ủy Khu 4. Từ chỉ đạo của ông, các cơ sở cách mạng bí mật được nhanh chóng khôi

phục, nhân dân được củng cố niềm tin, vừa lao động sản xuất vừa nuôi giấu cán bộ. Lực lượngdu kích lúc bấy giờ phát triển rộng khắp, khiến quân Pháp mất ăn mất ngủ vô cùng. Để rồi chính

nhờ vào tư tưởng bám dân ấy, từ 1948 đến 1950, Nguyễn Chí Thanh đã thành công đưa “Bình -

Trị - Thiên khói lửa” chuyển mình thành “Bình - Trị - Thiên quật khởi”, biến nơi này thành một

trong những nơi có phong trào chiến tranh du kích sôi nổi và rộng khắp nhất cả nước.

“NẮM THẮT LƯNG ĐỊCH MÀ ĐÁNH” - BẮT QUÂN MỸ

PHẢI “DÙNG NĨA ĂN CHÁO”

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh không chỉ khiến ta phải nể phục trước những chiến công

vang dội trong kháng chiến chống Pháp không thôi mà hơn hết, khi nhắc đến kháng chiến chống

Đế quốc Mỹ, ông còn nổi tiếng với phương châm tác chiến “Nắm thắt lưng địch mà đánh” - một

phương châm đầy táo bạo nhưng cũng vô cùng bản lĩnh.

Ai cũng biết rằng, trong cuộc kháng chiến

chống Đế quốc Mỹ, quân đội Mỹ vốn được

xem là “đội binh nhà nghề” với nhiều vũ khí

hiện đại như máy bay B-52, quân số vượt

trội cùng nghệ thuật tác chiến chủ đạo là

thiết xa vận và trực thăng vận. Trước sự

chênh lệch này, một câu hỏi hóc búa khiến

các chiến sĩ phải căng não: “Làm sao để

chiến thắng một kẻ địch có trang thiết bị tối

tân và lực lượng lớn hơn mình gấp nhiều lần

như thế?” cùng đó còn xuất hiện tâm lý “ngại

Mỹ, sợ Mỹ” của một số quần chúng nhân

dân miền Nam. Thế nhưng, Nguyễn Chí

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Đại tướng Nguyễn

Chí Thanh tại Chiến khu Việt Bắc năm 1951.

(Nguồn: TTXVN)Thanh đã thẳng thừng tuyên bố dân và quân

ta hoàn toàn có đủ sức mạnh để chống lại

quân Mỹ.

Từ thực tiễn kinh nghiệm của các phong trào trên toàn Miền kết hợp cùng tư duy tác

chiến sắc sảo, Nguyễn Chí Thanh đã phát hiện ra một điểm yếu chí mạng của Mỹ đó chính là dù

có lợi thế là hỏa công mạnh, có thể áp đảo và đè bẹp đối phương bằng lối đánh chính quy, tức là

hai bên cùng dàn trận đôi, tác chiến trực diện nhưng khi ở trên một khu vực chiến trường hẹp,

những vũ khí hiện đại của Mỹ lại không phát huy được tính năng mạnh mẽ của chúng. Dựa trên

căn cứ này, Nguyễn Chí Thanh đã đề xuất nghệ thuật tác chiến “nắm thắt lưng địch mà đánh”.

Đây cũng là khẩu hiểu của nhân dân miền Nam về sau và từ trên các phương thức như “ở gần

đánh gần”, “căng địch ra mà đánh”, “đánh Mỹ ngay tại căn cứ của chúng”… đã xuất hiện hàng

loạt “Vành đai diệt Mỹ” áp sát các căn cứ quân sự Mỹ trên khắp các chiến trường, như: Hòa

Vang, Chu Lai (Quân khu 5), An Khê, Pleiku (Tây Nguyên), Củ Chi, Bến Cát (Đông Nam Bộ)…

Nguyễn Chí Thanh đã cùng Trung ương Cục miền Nam, Quân ủy và Bộ Chỉ huy Miền

tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng những thế trận chủ lực, vững chắc kết hợp với tác chiến dukích, chính quy, giáng những đòn phủ đầu mạnh mẽ và giành thắng lợi hiển hách ở Núi Thành

(tháng 5/1965), Vạn Tường (tháng 8/1965), tiếp đó là các trận Plei Me - Ia Đrăng (tháng 10 -

11/1965), Đất Cuốc, Bàu Bàng (tháng 11/1965)...

ĐẠI TƯỚNG NÔNG DÂN - NGƯỜI CẦM QUÂN ĐÁNH GIẶC NGOẠI

XÂM LẠI CÓ THỂ ĐÁNH CẢ “GIẶC ĐÓI, GIẶC DỐT”

Năm 1960, nông dân miền Bắc phải đối mặt với thiên

tai, dịch bệch khiến lúa bị mất mùa, thu nhập kém đi

và làm cho nông dân băn khoăn không biết nên hoạt

động cá thể hay tập thể. Trước tình cảnh ấy, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã tín nhiệm giao cho Nguyễn Chí

Thanh chức vụ Trưởng ban Công tác Nông thôn

Trung ương để nhằm đưa phong trào hợp tác nông

nghiệp hóa tiến lên.

Nguyễn Chí Thanh, với vai trò là một lãnh đạo trong

ngành sản xuất trọng yếu của cả nước, ông đã đích

thân xuống “bám ruộng, lội đồng”, khiêm tốn lắng

nghe, xem xét những ý kiến của các nhà khoa học, từ

đó rút ra được những kết luận và đưa ra Đại tướng Nguyễn Chí Thanh chỉ đạo

được

những chính sách đúng đắn cho nền nông sản xuất (Ảnh: Báo Nhân dân)

nghiệp.

Ông đề xuất tập trung thâm canh, chỉ đạo phá

“Xiềng Ba sào” (tình trạng sở hữu ruộng đất manh mún, ít ỏi và lạc hậu), phát động các phong

trào thi đua “Gió Đại Phong”, “Đuổi kịp mức sống trung nông”, “Làm thủy lợi hai năm”… Nhờ

đó, tiến độ sản xuất của miền Bắc được giữ vững, tiếp tục là hậu phương vững chắc để chi viện

cho chiến trường miền Nam.

Dù rằng hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp không quá dài, Nguyễn Chí Thanh vẫn để

lại ấn tượng rất sâu đậm trong lòng nhân dân, do đó, mọi người gọi ông theo một cách rất thân

thương là “Đại tướng nông dân”.

Đáng tiếc thay, khi chưa kịp nhìn thấy kháng chiến chống

Đế quốc Mỹ thắng lợi, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã giã từ cõi

đời ở tuổi 53 vào lúc 9 giờ sáng, ngày 6/7/1967 vì một cơn đau

tim đột ngột.

Nhận xét về ông, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói rằng: “Đại

tướng Nguyễn Chí Thanh là một chiến sĩ cộng sản kiên cường,

một đồng chí lãnh đạo xuất sắc của Đảng, một vị tướng tài ba của

quân đội, người đã có những cống hiến quan trọng vào sự nghiệp

cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc Việt Nam.” Hơn 30

năm hoạt động cách mạng không ngừng nghỉ, trải qua nhiều lần

bị thực dân bắt vào tù, sẵn sàng chống lại mọi gian khổ và hy sinhcông sức mình vì nhân dân, vì Tổ quốc, những cống hiến của Đại tướng Nguyễn Chí

Thanh hoàn toàn xứng đáng được ghi nhận, tôn vinh, đáng để học tập và trở thành tấm

gương sáng dẫn lối cho thế hệ mai sau