Đại tướng Nguyễn Sơn – Hồng Thủy trên đất Trung Quốc

Sau thời gian học tập tại Quảng Châu và Trường Quân sự Hoàng Phố, Nguyễn Sơn bước vào một giai đoạn đặc biệt trong cuộc đời: hoạt động cách mạng trên đất Trung Quốc. Tại đây, ông sử dụng tên Hồng Thủy và từng bước trở thành một cán bộ của phong trào cách mạng Trung Quốc.

Đây là thời kỳ Trung Quốc có những biến động chính trị và quân sự rất lớn. Các lực lượng cách mạng phải đối mặt với nhiều cuộc đàn áp và chiến đấu trong điều kiện hết sức khó khăn. Đối với Nguyễn Sơn, đây chính là môi trường thực tiễn để ông rèn luyện khả năng tổ chức và chỉ huy.

Theo các tư liệu được Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân công bố, Nguyễn Sơn từng giữ nhiều vị trí trong lực lượng cách mạng Trung Quốc. Ông từng làm chính ủy trung đoàn, chủ nhiệm chính trị sư đoàn 34 thuộc Quân đoàn 12 Công nông Trung Quốc và tham gia nhiều hoạt động xây dựng lực lượng.

Một dấu ấn đặc biệt là ông tham gia các hoạt động cách mạng ở Quảng Châu. Ông cùng các đồng chí Trung Quốc tham gia những cuộc đấu tranh và xây dựng chính quyền cách mạng trong điều kiện vô cùng khó khăn.

Nguyễn Sơn không chỉ được đánh giá cao về quân sự. Ông còn có năng lực tổ chức, giáo dục và tuyên truyền. Báo Nhân Dân cho biết ông từng là Đoàn trưởng đoàn kịch Hồng quân Công nông đầu tiên. Điều này cho thấy ông quan niệm công tác tư tưởng và văn hóa là một bộ phận quan trọng của xây dựng lực lượng cách mạng.

Trong quân đội cách mạng, công tác chính trị có vai trò đặc biệt. Người cán bộ không chỉ phải biết tổ chức chiến đấu mà còn phải xây dựng tinh thần, ý chí và niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ. Nguyễn Sơn thể hiện khá rõ năng lực này.

Một số tư liệu cũng cho biết ông từng giữ các vị trí trong tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc. Con đường hoạt động tại Trung Quốc giúp Nguyễn Sơn có được kinh nghiệm mà sau này ông đem về Việt Nam phục vụ kháng chiến chống thực dân Pháp.

Trong thời gian hoạt động ở Trung Quốc, Nguyễn Sơn cũng trải qua những thăng trầm. Ông từng bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc rồi được khôi phục. Những biến động đó phản ánh tính chất phức tạp của cuộc đấu tranh cách mạng thời kỳ này, đồng thời cho thấy tính cách mạnh mẽ, thẳng thắn của ông.

Điều quan trọng hơn cả là Nguyễn Sơn đã trưởng thành qua thực tiễn. Ông không chỉ học quân sự trong trường mà còn trực tiếp trải qua chiến đấu, tổ chức lực lượng và công tác chính trị.

Những kinh nghiệm tích lũy tại Trung Quốc sau này trở thành vốn quý khi ông trở về Việt Nam năm 1945. Chính vì vậy, giai đoạn Nguyễn Sơn hoạt động tại Trung Quốc không thể tách rời khỏi quá trình hình thành một nhà chỉ huy quân sự và chính trị đặc biệt của Việt Nam.