Đại tướng Phạm Văn Trà - Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam - ngày đầu nhập ngũ

Mùa hè 1953, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã trải qua 8 năm. Trong hành trình tới ngày toàn thắng, chúng ta đã phải vượt qua biết bao thử thách cam go, phải chịu nhiều hy sinh mất mát; để đánh thắng các bước phiêu lưu, nhằm mở rộng chiến tranh của kẻ thù.

Đúng ngày nhập ngũ, mấy anh em “khăn gói quả mướp” hành quân lên huyện. Ngay ở vòng sơ loại, tôi và Tầm đã bị Huyện đội giả về, vì bé quá. Thấy chúng tôi cương quyết không về, Huyện đội “xuống thang”, chấp nhận cho ở lại, nhưng sẽ biên chế vào bộ đội địa phương của huyện. Chúng tôi nằng nặc đòi bằng được đi chủ lực. Cuối cùng thì Huyện đội nhượng bộ. Đến nấc Tỉnh đội còn gay cấn hơn. Thấy chúng tôi bé quá, Tỉnh đội gạt tôi và Tầm lại; nhưng cũng với sách lược “cù nhầy” đòi đi bằng được, nên tôi vượt được ải. Thật khó tả hết niềm vui của tôi khi đó. Và sau này nghĩ lại đây chính là khúc ngoặt quyết định của cuộc đời tôi. Thật khó tưởng tượng, ngày đó Tỉnh đội một mực trả về thì không biết giờ đây tôi sẽ ra sao? Còn Nguyễn Văn Tầm ngậm ngùi trở về, phải tới đợt sau, anh mới nhập ngũ thông đồng bén giọt. Về sau anh công tác ở Quân chủng Không quân; khi nghỉ hưu là Đại tá.

Từ trong khói lửa chiến tranh nhân dân chống xâm lược, qua thực tiễn chiến đấu vô cùng quyết hệt, Đội du kích Ngọc Thụy đã phát triển thành đại đội, tiểu đoàn. Đa phần cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn là con em quê hương Bắc Ninh. Ra đời và hoạt động trong vùng địch tạm chiếm, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ tiểu đoàn đã vượt lên bao khó khăn, thử thách ác liệt, chiến đấu dũng cảm, ngoan cường, lập được nhiều chiến công. Đặc biệt. tiểu đoàn đã phát huy tốt vai trò nòng cốt của phong trào chiến tranh du kích trên địa bàn; làm nòng cốt cho phong trào phá tề, phá đồn bốt địch phát triển rộng khắp tỉnh nhà và vùng phụ cận. Trước đây tôi từng được biết tên tuổi của Tiểu đoàn Thiên Đức gắn liền với các trận phá tề ở Đình Sấm (tháng 11 năm 1949), ở Ngô Khê (tháng 1 năm 1950), chống càn ở Nội Viên (tháng 5 năm 1950), đánh bốt Á Lữ (tháng 1 năm 1951), đánh địch ở Lãng Ngâm (tháng 5 năm 1951), chống cuộc càn Nixơ (tháng 3 năm 1953),

Khi tôi về nhận nhiệm vụ, Tiểu đoàn Thiên Đức biên chế gồm ba đại đội: 156, 157, 158, một trung đội hỏa lực, một đội công binh và đội Trưng Trắc - đa phần là nữ, đảm trách công tác quân y, quản lý, tăng gia sản xuất.

Ngày chập chững về tiểu đoàn, cán bộ quân lực tỏ vẻ ái ngại, không muốn đưa tôi xuống đơn vị chiến đấu, Cũng vì quá nhỏ con. Nhưng sau mấy ngày cân nhắc, thấy tôi rắn rỏi, nhanh nhẹn, các anh xếp tôi làm liên lạc cho Ban chỉ huy tiểu đoàn, trực tiếp là anh Văn Cương.

Sau gần một tháng huấn luyện, trung tuần tháng 12 năm 1953, tôi chính thức tham gia trận đánh đầu tiên. Trong trận này, đại đội tôi được giao nhiệm vụ đánh đồn Đại Tân - Chí Linh, Hải Dương. Đồn Đại Tân do gần năm chục tên lính Âu - Phi chốt giữ, nằm cạnh đường 18. Sau khi tổ chức trinh sát kỹ mục tiêu, nắm bắt mọi hoạt động tuần phòng của địch, chập tối hôm đó chúng tôi phát hỏa. Bao bọc quanh đồn có 5 hàng rào. Là bộc phá viên, tôi được giao đánh hàng rào thứ ba. Là đồn do toàn lính Âu - Phi chốt giữ, nên bố trí hỏa lực, canh phòng của địch khá kiên cố. Tiểu đội tôi đánh bộc phá liên tục, mở hàng rào tương đối thuận lợi, nhưng chiếm lô cốt đầu cầu khó khăn. Chiến sự giằng co chừng 40 phút mới giải quyết xong. Trận này, đại đội thắng lớn. Tiểu đội tôi bị thương một đồng chí.

Trận đầu ra quân thắng lợi, trong niềm vui chung của đơn vị, thì tôi và Bảo (cùng tham gia trận đánh này) là những người phấn khởi nhất. Sau thắng trận đánh đồn Đại Tân, chúng tôi khẩn trương rút kinh nghiệm, tiếp tục huấn luyện và cuối tháng 12 năm 1953 tiến hành trận đánh đồn bang tá thuộc quận lỵ Uông Bí.