Đại tướng Phùng Quang Thanh – Người lính trẻ giữa thời hoa lửa
Trong lớp lớp những người lính trưởng thành từ chiến tranh, Đại tướng Phùng Quang Thanh (1949–2021) là một gương mặt đặc biệt. Sinh tại Thạch Đà, Mê Linh, Hà Nội, ông nhập ngũ tháng 7-1967 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn ác liệt. Từ một chiến sĩ, tiểu đội trưởng, ông từng bước trưởng thành qua chiến đấu và đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy, sau này trở thành Ủy viên Bộ Chính trị, Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.
Nhắc đến thời hoa lửa của Phùng Quang Thanh là nhắc đến trận chiến trên Đồi Không Tên trong Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971. Khi ấy, ông mới 22 tuổi, là Trung đội trưởng thuộc Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Trong một trận đánh, trước lực lượng địch có máy bay yểm trợ, ông bình tĩnh chỉ huy bộ đội chờ địch tiến gần rồi bất ngờ nổ súng, đẩy lui nhiều đợt tiến công. Riêng ông được ghi nhận đã tiêu diệt 8 tên địch.
Hai ngày sau, trận chiến lại diễn ra dữ dội. Phùng Quang Thanh bị thương ở tay trái nhưng nhất quyết xin ở lại trận địa. Ông nhờ y tá băng bó, treo cánh tay bị thương cho khỏi vướng, rồi nhờ đồng đội đeo 17 quả lựu đạn quanh người. Không rời vị trí, ông tiếp tục dẫn đầu đơn vị đánh tạt sườn quân địch, phối hợp với lực lượng bạn tiêu diệt một đại đội đối phương. Riêng trung đội do ông chỉ huy diệt 37 tên, bắt sống một tên và thu hai khẩu súng. Với thành tích đặc biệt xuất sắc ấy, tháng 9-1971, Phùng Quang Thanh được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, khi tuổi đời còn rất trẻ.
Sau chiến tranh, người lính từng đi qua những trận đánh khốc liệt tiếp tục được tôi luyện qua nhiều cương vị chỉ huy. Ông từng là Tư lệnh Quân khu 1, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng. Năm 2006, ông được bầu vào Bộ Chính trị và được phê chuẩn giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; năm 2007 được phong quân hàm Đại tướng. Ông giữ cương vị Bộ trưởng đến tháng 4-2016.
Từ người chiến sĩ trẻ giữa khói lửa Đường 9 – Nam Lào đến vị Đại tướng đứng đầu ngành Quốc phòng, cuộc đời Phùng Quang Thanh là hành trình hơn nửa thế kỷ gắn bó với quân đội. Dấu ấn nổi bật nhất vẫn là hình ảnh người chỉ huy trẻ bị thương nhưng không rời trận địa, thể hiện lòng dũng cảm, ý chí và tinh thần trách nhiệm – những phẩm chất đã theo ông suốt chặng đường binh nghiệp.
