Đại tướng Văn Tiến Dũng – Nhà quân sự xuất sắc, Tổng tham mưu trưởng của chiến thắng lịch sử 1975

A. Thân thế và bước đầu hoạt động cách mạng

Ông sinh ngày 2 tháng 5 năm 1917 tại xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm (nay là quận Bắc Từ Liêm), Hà Nội trong một gia đình nghèo. Sớm giác ngộ cách mạng, ông gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1937 và hoạt động trong phong trào công nhân, nông dân ở khu vực ngoại thành Hà Nội. Ông từng bị thực dân Pháp bắt giam nhiều lần nhưng vẫn kiên trốn thoát hoặc vượt ngục để tiếp tục hoạt động. Ông từng giữ các chức vụ Bí thư Khu ủy các khu vực chiến lược như Khu II, Khu III, và nhanh chóng khẳng định được năng lực lãnh đạo quân sự xuất sắc.

B. Cống hiến trong cuộc kháng chiến chống Pháp và giữ trọng trách Tổng Tham mưu trưởng (1945 – 1954)

Từ năm 1953, ông được giao giữ chức vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam và đảm nhiệm cương vị này liên tục trong gần 30 năm (đến năm 1980), đóng vai trò nòng cốt trong việc tổ chức, xây dựng và điều hành các hoạt động tác chiến của quân đội.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), ông trực tiếp tham gia Bộ Chỉ huy chiến dịch, góp phần quan trọng vào việc hoạch định các kế hoạch tác chiến trên chiến trường. Năm 1974, ông được phong quân hàm Đại tướng.

C. Vai trò lịch sử trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa Xuân 1975

Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh: Khi cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết định, Đại tướng Văn Tiến Dũng được Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương cử làm Tư lệnh Chiến dịch Tây Nguyên, rồi trực tiếp làm Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh - chiến dịch quyết chiến chiến lược cuối cùng giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Ông cùng Bộ Tư lệnh chiến dịch đã vận dụng nghệ thuật quân sự "thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng", bao vây, cô lập và đánh sụp toàn bộ hệ thống phòng thủ của quân đội Việt Nam Cộng hòa. Vào lúc 11 giờ 30 phút ngày 30 tháng 4 năm 1975, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của ông và Bộ Tư lệnh, lá cờ quyết chiến quyết thắng đã tung bay trên dinh Độc Lập, đánh dấu mốc son chói lọi thống nhất non sông.

D. Giai đoạn sau chiến tranh và Đóng góp cuối đời

Sau năm 1975, ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ trọng trách trong Đảng và Nhà nước: Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (từ năm 1980 đến 1986), Phó Bí thư Đảng ủy Quân sự Trung ương. Ông cũng trực tiếp chỉ đạo cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Tây Nam và biên giới phía Bắc của Tổ quốc trong những năm cuối thập niên 1970 và đầu thập niên 1980. Đại tướng qua đời ngày 17 tháng 3 năm 2002 tại Hà Nội, thọ 85 tuổi.

E. Di sản và Tầm vóc

Đại tướng Văn Tiến Dũng được đánh giá là một nhà chiến lược quân sự tài ba, một nhà tổ chức xuất sắc của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Ông để lại nhiều công trình nghiên cứu giá trị về nghệ thuật quân sự chiến tranh nhân dân, nổi bật là tác phẩm "Đại thắng mùa xuân" ghi lại những trang sử hào hùng của dân tộc trong chiến dịch 1975.