NGƯỜI ĐI QUA THỜI HOA LỬA

“Có những con người đã đi qua một thời đại bằng tuổi trẻ, niềm tin và

sự cống hiến của mình. Khi năm tháng lùi xa, khi những người từng sống trong

những ngày tháng lịch sử ấy dần trở về với ký ức, điều còn lại không chỉ là những

trang sử được ghi chép, mà còn là những giá trị được trao truyền từ thế hệ này

sang thế hệ khác. Với tôi, ông ngoại Lê Văn Yêng là một người như thế.”

Trong hành trình trưởng thành của mỗi người, có những điều ta chỉ thực sự hiểu

được khi bắt đầu nhìn cuộc sống bằng sự chín chắn và lòng biết ơn. Tôi đã lớn lên

trong những ngày tháng hòa bình, được đến trường, được học tập, được tự do nuôi

dưỡng những ước mơ của tuổi trẻ. Đôi khi, tôi xem những điều ấy là bình thường

mà chưa nhận ra rằng để có được cuộc sống hôm nay, đất nước đã phải trải qua biết

bao gian lao, mất mát và hy sinh. Chỉ khi tìm hiểu về những người thuộc thế hệ đi

trước, tôi mới dần hiểu rằng lịch sử không hề xa xôi. Lịch sử hiện diện trong chính

cuộc đời của những con người bình dị quanh ta, trong những gia đình đã góp phần

làm nên dáng hình Tổ quốc.

Tôi không có đầy đủ tư liệu để kể lại chính xác từng chặng đường quân ngũ của

ông, cũng chưa biết hết những nhiệm vụ ông từng đảm nhận hay những khó khăn

ông đã trải qua. Nhưng tôi hiểu rằng, đằng sau những dấu mốc được lưu lại ấy là

một cuộc đời có những năm tháng cống hiến mà thế hệ sau cần trân trọng và tìm

hiểu. Tôi mong một ngày có thể biết rõ hơn về những nơi ông từng đến, những

công việc ông từng làm và những điều ông đã chứng kiến. Bởi mỗi câu chuyện

được kể lại không chỉ giúp một người cháu hiểu thêm về ông mình, mà còn góp

phần giữ gìn ký ức của một thế hệ.

Năm mươi năm tuổi Đảng là một dấu mốc khiến tôi đặc biệt suy ngẫm. Nửa thế kỷ

là một khoảng thời gian dài, đủ để một đất nước trải qua nhiều đổi thay, để những

thế hệ nối tiếp nhau trưởng thành và để cuộc sống của mỗi gia đình bước sang

những chặng đường mới. Với tôi, con số ấy không chỉ là một thông tin về ông, mà

còn là lời nhắc nhở về sự gắn bó lâu dài, về trách nhiệm và những lựa chọn được

duy trì qua năm tháng.

Tôi hiểu rằng một con số không thể tự kể hết cuộc đời của một con người. Để hiểu

trọn vẹn ý nghĩa của 50 năm tuổi Đảng, cần biết thêm về quá trình công tác, những

đóng góp và những dấu mốc cụ thể trong cuộc đời ông. Tuy vậy, chính thông tin ấy

đã thôi thúc tôi nhìn lại lịch sử gia đình mình bằng một thái độ nghiêm túc hơn. Tôi

không muốn chỉ biết rằng ông từng tham gia quân đội hay từng được trao tặng huân

chương; tôi muốn hiểu những điều đã làm nên hành trình của ông, để sự tưởng nhớ

của mình không dừng lại ở niềm tự hào mà trở thành sự trân trọng có hiểu biết.

Những tấm huân chương, những giấy tờ được lưu giữ trong gia đình có thể là

những dấu tích hữu hình của một chặng đường đã qua. Nhưng phía sau mỗi kỷ vật

lịch sử luôn là một câu chuyện của con người. Có những câu chuyện được kể lại

nhiều lần, có những ký ức nằm sâu trong lòng người thân, cũng có những điều chưa

kịp được ghi chép thành lời. Thời gian trôi đi khiến việc tìm lại những ký ức ấy đôi

khi trở nên khó khăn hơn. Bởi vậy, tôi càng nhận ra rằng việc lưu giữ tư liệu, lắng

nghe người thân và tìm hiểu về cuộc đời những người đi trước là điều cần thiết, để

những giá trị quý báu không bị phai nhạt theo năm tháng.

Thế nhưng, khi nghĩ về ông ngoại, tôi không chỉ nghĩ đến một người từng tham gia

quân đội, một người có 50 năm tuổi Đảng hay một người được trao tặng huân

chương. Trong ký ức của gia đình, ông còn là người ông luôn yêu thương và chiều

chuộng các cháu. Đó là một khía cạnh bình dị nhưng khiến hình ảnh ông trở nên

gần gũi hơn với tôi.

Tôi nhận ra rằng một con người không chỉ được nhìn nhận qua những vai trò họ

đảm nhận trong xã hội, mà còn qua tình cảm họ dành cho những người thân yêu.

Bên cạnh những dấu mốc gắn với lịch sử, ông cũng là một người ông trong gia

đình, một người đã dành tình thương cho con cháu theo cách của riêng mình. Có

thể những điều bình dị ấy không được ghi lại trong bất kỳ tài liệu lịch sử nào,

nhưng chúng vẫn có ý nghĩa đặc biệt đối với những người ở lại.

Tôi không thể kể lại một kỷ niệm cụ thể với ông bằng những chi tiết thật đầy đủ,

nhưng tôi biết ông đã dành tình yêu thương cho các cháu. Và có lẽ, khi một người

thân yêu rời xa, điều đáng quý không chỉ nằm ở những gì ta còn nhớ rõ, mà còn ở

tình cảm vẫn được gìn giữ trong lòng gia đình. Sự hiện diện của ông trong cuộc đời

tôi vì thế không chỉ gắn với những thông tin về quá khứ, mà còn gắn với tình thân,

với sự tiếp nối giữa các thế hệ và với mong muốn hiểu hơn về người đã đi trước

mình.

Ông qua đời vào tháng 2 năm 2025. Sự ra đi của ông cũng nhắc tôi rằng thời gian

để tìm hiểu và lắng nghe những câu chuyện của người thân không phải là vô hạn.

Khi một thế hệ dần đi xa, những ký ức mà họ mang theo có thể trở thành những

khoảng trống nếu người ở lại không kịp gìn giữ. Tôi càng mong có thể tìm hiểu

thêm về cuộc đời ông, về những năm tháng quân ngũ và những điều đã góp phần

tạo nên con người ông. Đó không chỉ là mong muốn của một người cháu, mà còn là

trách nhiệm đối với ký ức gia đình và lịch sử của thế hệ đi trước.

Từ câu chuyện về ông ngoại, tôi hiểu hơn ý nghĩa của hai chữ hòa bình. Hòa bình

không đơn thuần là sự vắng bóng của chiến tranh. Hòa bình còn là điều kiện để trẻ

em được học tập, để gia đình được sum họp, để mỗi người có thể lựa chọn con

đường tương lai và theo đuổi những ước mơ của mình. Đó là những điều đôi khi rất

đỗi bình thường trong cuộc sống hôm nay, nhưng sẽ trở nên sâu sắc hơn khi ta hiểu

về những thế hệ đã sống trong những giai đoạn lịch sử nhiều thử thách.

Là một học sinh, tôi không thể trực tiếp trải qua những năm tháng mà ông từng

sống. Nhưng tôi có thể lựa chọn cách tiếp nối những giá trị tốt đẹp của thế hệ trước

bằng chính hành động của mình: học tập nghiêm túc, sống có trách nhiệm, biết yêu

thương gia đình, tôn trọng lịch sử và sẵn sàng đóng góp cho cộng đồng. Tôi cũng

hiểu rằng lòng biết ơn không nên chỉ dừng lại ở những lời nói xúc động trong một

bài viết. Lòng biết ơn cần được thể hiện bằng cách sống tử tế, có lý tưởng và biết

trân trọng những gì mình đang có.

Đề án “Câu chuyện thời hoa lửa” đã cho tôi cơ hội nhìn lại cuộc đời ông ngoại từ

một góc nhìn khác. Tôi nhận ra rằng để kể một câu chuyện lịch sử, không nhất thiết

phải bắt đầu bằng những sự kiện lớn lao. Đôi khi, hành trình ấy bắt đầu từ một cái

tên, một quê hương, một dấu mốc cống hiến và tình yêu thương bình dị trong gia

đình. Từ những điều nhỏ bé ấy, người trẻ có thể bắt đầu tìm hiểu quá khứ, đặt câu

hỏi về lịch sử và học cách trân trọng những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế

hệ.

Tôi viết về ông ngoại Lê Văn Yêng không phải vì tôi đã biết hết cuộc đời ông, mà

bởi tôi mong muốn được hiểu ông nhiều hơn và lưu giữ những gì gia đình đã biết

về ông. Tôi hy vọng rằng những thông tin, giấy tờ và huân chương còn được gìn

giữ sẽ trở thành điểm khởi đầu để gia đình tiếp tục tìm lại những câu chuyện đã

qua, để hành trình của ông được kể lại đầy đủ hơn bằng những tư liệu xác thực và

những ký ức chân thành.

Ông ngoại kính yêu, ông đã đi xa, nhưng những dấu mốc trong cuộc đời ông vẫn là

một phần ký ức mà cháu muốn tìm hiểu và gìn giữ. Cháu không thể trở về những

năm tháng ông từng sống, cũng không thể thay ông kể lại những điều cháu chưa

biết. Nhưng cháu có thể bắt đầu từ hôm nay, bằng việc trân trọng những gì gia đình

còn lưu giữ, lắng nghe những câu chuyện của người thân khi có cơ hội và sống sao

cho xứng đáng với những giá trị mà thế hệ đi trước đã vun đắp.

Bởi thời hoa lửa rồi sẽ lùi xa theo năm tháng, nhưng ký ức về những con người đã

đi qua thời đại ấy không nên khép lại. Chừng nào thế hệ trẻ còn biết tìm hiểu, trân

trọng và tiếp nối những giá trị tốt đẹp của cha ông, chừng ấy ngọn lửa của lòng biết

ơn vẫn còn được gìn giữ. Và với tôi, hành trình ấy bắt đầu từ chính người ông

ngoại thân yêu của mình.