Đại tướng Văn Tiến Dũng -Tổng công kích và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968
Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968,, mặt trận Sài Gòn diễn ra qua 3 đợt tiến công trọng điểm. Với cương vị Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, Đại tướng Văn Tiến Dũng đứng tại cơ quan đầu não (Bộ Tổng Tham mưu tại Hà Nội) để điều hành chỉ đạo chiến lược.
Dưới đây là vai trò cụ thể của Đại tướng qua từng giai đoạn và từng đợt chiến đấu tại chiến trường Sài Gòn:
Giai đoạn chuẩn bị (Trước giờ G)
Phê duyệt phương án "Đánh thẳng vào tim gan đối phương": Đại tướng Văn Tiến Dũng trực tiếp chỉ đạo cơ quan tham mưu thiết kế cách đánh cho mặt trận Sài Gòn: Không đánh từ ngoài vào theo tuần tự, mà dùng lực lượng tinh nhuệ (Biệt động, đặc công) đột kích bất ngờ từ bên trong, đánh chiếm các mục tiêu đầu não địch.
Tổ chức tạo thế và chuyển vũ khí bí mật: Ông chỉ đạo phối hợp với Trung ương Cục và Bộ Chỉ huy Miền để xây dựng các tuyến hành lang vận chuyển đạn dược, thuốc nổ từ hậu phương lớn qua đường mòn Hồ Chí Minh tập kết an toàn vào các "lõm chính trị" quanh Sài Gòn.
Bố trí trận địa nghi binh chiến lược: Để mở toang cửa ngõ cho quân ta áp sát Sài Gòn, ông đã phê duyệt chỉ đạo mở chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh trước Tết 10 ngày. Đòn nghi binh này đã kéo các lực lượng cơ động chủ lực của Mỹ ra vòng ngoài giới tuyến, tạo khoảng trống phòng thủ chí mạng tại nội đô Sài Gòn.
Đợt 1 (30/1 – 25/2/1968): Khởi sự và tạo "Cú sốc chiến lược"
Bắt mạch và chỉ đạo thời cơ nổ súng: Ngay khi tiếng súng nổ vang tại các mục tiêu Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, Bộ Tổng Tham mưu, Đại tướng liên tục túc trực tại Tổng hành dinh để nắm bắt thông tin chỉ đạo từng giờ.
Điều phối lực lượng vòng ngoài hỗ trợ vòng trong: Nhận thấy lực lượng biệt động nội đô đang kiên cường cầm cự nhưng bị địch bao vây, ông lập tức chỉ thị các mũi tiến công của các Sư đoàn, Tiểu đoàn chủ lực vòng ngoài (phía Bắc và Tây Nam Sài Gòn) tăng cường áp lực, đánh chiếm các sân bay Tân Sơn Nhất, Biên Hòa nhằm kìm chân quân tiếp viện địch.
Khai thác hiệu ứng truyền thông toàn cầu: Ông cùng Bộ Chính trị nhận định trận đánh tại Sài Gòn đã tạo ra hiệu ứng chấn động mạnh mẽ nhất đến Nhà Trắng và dư luận Mỹ. Vì vậy, ông chỉ đạo mặt trận Sài Gòn phải giữ vững các trận địa bằng mọi giá trong những ngày đầu để tối đa hóa thắng lợi về mặt chính trị và ngoại giao.
Đợt 2 (Tháng 5 – Tháng 6/1968): Duy trì áp lực chiến dịch và chuyển hướng tác chiến
Thay đổi cách đánh khi mất yếu tố bất ngờ: Bước sang đợt 2, khi Mỹ - Ngụy đã tăng cường phòng thủ nghiêm ngặt và tổ chức phản công điên cuồng, Đại tướng chỉ đạo Bộ Tổng Tham mưu thay đổi chiến thuật tại Sài Gòn.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tập trung đánh phá bằng đặc công và pháo binh: Không còn sử dụng biệt động đánh chiếm giữ mục tiêu như đợt 1, ông chuyển sang giao nhiệm vụ cho lực lượng đặc công đột kích đêm và pháo binh tổ chức tập kích, bắn phá các kho tàng, bến cảng, sân bay chiến lược quanh Sài Gòn nhằm triệt hạ hậu cần của địch.
Chỉ đạo rút lui bảo toàn lực lượng: Khi tương quan lực lượng tại đô thị chuyển biến bất lợi, ông đã cùng Quân ủy Trung ương kịp thời chỉ đạo các cánh quân rút dần ra các vùng ven, rừng sác để bảo toàn các bộ khung cơ sở cách mạng nòng cốt.
Đợt 3 (Tháng 8 – Tháng 9/1968): Chống phản kích và đúc kết bài học
Đấu trí phối hợp trên bàn ngoại giao: Giai đoạn này trùng với thời điểm Hội nghị Paris bắt đầu đàm phán. Đại tướng chỉ đạo các hoạt động quân sự tại Sài Gòn (chủ yếu là pháo kích tầm xa và đập tan các cuộc hành quân "tìm và diệt" của Mỹ ở vùng ven) nhằm tạo thế thượng phong trên bàn thương lượng.
Tổng kết và chuẩn bị cho tương lai: Sau khi đợt 3 kết thúc, Đại tướng Văn Tiến Dũng đã chủ trì việc tổng kết chiến dịch Mậu Thân tại mặt trận Sài Gòn. Ông thẳng thắn chỉ ra những điểm mạnh (nghệ thuật bất ngờ, lòng dân) và cả những hạn chế (chủ quan trong việc đánh giá khả năng nổi dậy của quần chúng).
Ý nghĩa lịch sử: Những bài học xương máu về địa hình, hệ thống phòng ngự và cách thức tác chiến đô thị tại Sài Gòn được Đại tướng đúc kết năm 1968 chính là tiền đề vô giá để 7 năm sau, chính ông trên cương vị Tổng Tư lệnh chiến dịch Hồ Chí Minh 1975 đã chỉ huy 5 cánh quân thần tốc tiến vào giải phóng hoàn toàn Sài Gòn một cách trọn vẹn
