Đại tướng Văn Tiến Dũng – Vị Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh

Đại tướng Văn Tiến Dũng (1917–2002) là một trong những vị tướng tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trải qua nhiều năm hoạt động cách mạng và chiến đấu, ông từng giữ nhiều trọng trách quan trọng, đặc biệt là Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam và Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

Văn Tiến Dũng sinh ngày 2-5-1917 tại làng Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm, Hà Nội, trong một gia đình nghèo. Từ sớm, ông phải lao động kiếm sống và từng làm công nhân tại các xưởng dệt. Trong quá trình hoạt động, ông tham gia phong trào công nhân và sớm giác ngộ cách mạng.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Văn Tiến Dũng tham gia quân đội và từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ vai trò chỉ huy Đại đoàn 320 hoạt động trên chiến trường Bắc Bộ. Năm 1953, ông được giao nhiệm vụ Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1959, ông được phong quân hàm Đại tướng.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Văn Tiến Dũng trực tiếp chỉ đạo nhiều chiến dịch quan trọng như Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào năm 1971, Chiến dịch Trị – Thiên năm 1972 và Chiến dịch Tây Nguyên tháng 3-1975. Những chiến dịch này góp phần tạo nên bước chuyển quan trọng về so sánh lực lượng, mở ra thời cơ để quân và dân ta tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Sau những thắng lợi lớn của Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Huế – Đà Nẵng, Bộ Chính trị quyết định mở Chiến dịch giải phóng Sài Gòn – Gia Định. Ngày 8-4-1975, Bộ Chỉ huy chiến dịch được thành lập, Đại tướng Văn Tiến Dũng được giao làm Tư lệnh và đồng chí Phạm Hùng làm Chính ủy. Ngày 14-4-1975, chiến dịch chính thức mang tên Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Trên cương vị Tư lệnh, Đại tướng Văn Tiến Dũng cùng Bộ Tư lệnh chiến dịch nghiên cứu tình hình, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức lực lượng tiến công Sài Gòn – Gia Định. Bộ Tư lệnh xác định phương châm tác chiến là nhanh chóng bao vây, chia cắt lực lượng địch ở vòng ngoài, đồng thời tổ chức các binh đoàn cơ giới hóa thọc sâu, đánh chiếm những mục tiêu trọng yếu trong nội thành.

Năm cánh quân từ các hướng đồng loạt tiến vào Sài Gòn. Các lực lượng được tổ chức và phối hợp chặt chẽ, hướng tới những mục tiêu quan trọng như Bộ Tổng Tham mưu, Dinh Độc Lập, Biệt khu Thủ đô, Tổng nha Cảnh sát và sân bay Tân Sơn Nhất. Dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh chiến dịch, các lực lượng tiến công với khí thế “thần tốc, táo bạo, chắc thắng”, nhanh chóng đánh chiếm các mục tiêu trọng yếu.

Ngày 30-4-1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Chính quyền Việt Nam Cộng hòa sụp đổ, Sài Gòn được giải phóng, miền Nam hoàn toàn giải phóng, mở ra bước ngoặt quyết định trong sự nghiệp thống nhất đất nước.

Với những đóng góp trong sự nghiệp cách mạng và quân sự, Đại tướng Văn Tiến Dũng được lịch sử ghi nhận là một vị tướng có nhiều đóng góp quan trọng trong các cuộc kháng chiến bảo vệ và thống nhất đất nước. Đặc biệt, trên cương vị Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông cùng tập thể Bộ Tư lệnh đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.