ĐÀM MINH VIỄN – NGƯỜI ANH CẢ CỦA NHỮNG ĐỘI VIÊN ĐẦU TIÊN

Nếu anh Kim Đồng là người đội trưởng đầu tiên, thì ai là người đã dìu dắt những đội viên đầu tiên ấy?

Đó là đồng chí Đàm Minh Viễn, người được thiếu nhi Nà Mạ năm ấy biết đến với tên gọi thân thuộc: anh Đức Thanh. Anh là người trực tiếp tập hợp, hướng dẫn những thiếu niên đầu tiên tham gia Hội Nhi đồng cứu quốc – tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay.

Trong lịch sử công tác Đội, anh Đức Thanh được nhắc nhớ là người phụ trách Đội đầu tiên. doanthanhnien.vn

Từ người thanh niên Cao Bằng đến anh Đức Thanh ở Pác Bó

Đồng chí Đàm Minh Viễn tên thật là Đàm Văn Lân, dân tộc Tày, sinh ngày 18-9-1919 tại làng Nà Nghiềng, xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Ngoài tên Đức Thanh, đồng chí còn sử dụng bí danh Kỳ Sư.

Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, Đàm Minh Viễn sớm tham gia phong trào cách mạng. Cuối năm 1940, đồng chí được học tập tại lớp huấn luyện ở Nặm Quang, Trung Quốc, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùng các đồng chí cách mạng trực tiếp giảng dạy. Sau đó, đồng chí trở về hoạt động tại khu vực Pác Bó và được giao vận động thanh niên, thiếu nhi. tuyengiaocaobang.vn

Để có điều kiện đi lại và tiếp xúc với người dân mà vẫn giữ bí mật, anh Đức Thanh từng học làm xiếc, nhận bán thuốc chữa các bệnh thông thường. Qua những lần gặp gỡ, anh trò chuyện với các em nhỏ, tìm hiểu suy nghĩ của các em và từng bước tập hợp những thiếu niên có lòng yêu nước. doanthanhnien.vn

Công việc ấy cần sự kiên nhẫn và tình cảm chân thành. Muốn các em hiểu, tin tưởng và tham gia, người phụ trách phải đến gần các em, nói với các em bằng những điều dễ hiểu, đồng thời hướng dẫn cách giữ bí mật và giúp đỡ cán bộ.

Dưới chân núi Thoong Mạ

Ngày 15-5-1941, dưới chân núi Thoong Mạ, thôn Nà Mạ, anh Đức Thanh trực tiếp tổ chức thành lập Hội Nhi đồng cứu quốc. Theo tư liệu truyền thống của Trung ương Đoàn và Tỉnh đoàn Cao Bằng, tổ chức ban đầu có năm đội viên:

• Nông Văn Dền – bí danh Kim Đồng, được bầu làm Đội trưởng;

Từ thời điểm ấy, anh Đức Thanh trở thành người phụ trách, dìu dắt những đội viên đầu tiên. Anh dạy các em học chữ, học văn hóa, giải thích cho các em hiểu về việc làm cách mạng và hướng dẫn thực hiện những nhiệm vụ được giao. Nhà xuất bản Kim Đồng

Dưới sự hướng dẫn của anh và các cán bộ, những đội viên nhỏ tuổi tham gia giao thông liên lạc, canh gác, bảo vệ các cuộc họp và hỗ trợ hoạt động của cơ sở cách mạng. Từ một nhóm nhỏ giữa núi rừng Cao Bằng, tổ chức của thiếu nhi từng bước phát triển qua các giai đoạn lịch sử. tienphong.vn

Khi tìm hiểu về buổi đầu ấy, chúng ta có thể hình dung một mối quan hệ thật gần gũi: bên cạnh năm đội viên nhỏ tuổi là một người anh kiên nhẫn chỉ bảo, tin tưởng giao việc và cùng các em học cách đóng góp cho quê hương.

Từ công tác thanh thiếu nhi đến chiến trường

Không chỉ gắn bó với những ngày đầu của tổ chức Đội, đồng chí Đàm Minh Viễn còn tham gia xây dựng phong trào thanh niên ở Cao Bằng. Ngày 22-11-1942, đồng chí được bầu phụ trách Hội Thanh niên cứu quốc tỉnh, là Bí thư đầu tiên của Tỉnh đoàn thanh niên Cao Bằng.

Những năm 1942–1943, đồng chí tham gia hoạt động mở rộng phong trào cách mạng, chỉ huy lực lượng du kích và tổ chức mở đường từ Cao Bằng xuống Lạng Sơn. tinhdoan.caobang.gov.vn

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi cuộc kháng chiến ở miền Nam bùng nổ, đồng chí tiếp tục nhận nhiệm vụ trên chiến trường. Năm 1946, trong một trận chiến tại khu vực huyện Đức Cơ, Gia Lai, đồng chí đã anh dũng hy sinh. Cuộc đời người phụ trách Đội đầu tiên khép lại khi tuổi đời còn rất trẻ. tuyengiaocaobang.vn

Ghi nhận công lao của đồng chí, năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký truy tặng đồng chí Huân chương Chiến thắng hạng Nhất. tuyengiaocaobang.vn

Dấu ấn của người phụ trách Đội đầu tiên

Hằng năm, khi đội viên cả nước kỷ niệm ngày thành lập Đội, câu chuyện về Kim Đồng và các bạn ở Nà Mạ lại được kể. Trong câu chuyện ấy còn có hình bóng anh Đức Thanh – người đã dành thời gian dạy chữ, hướng dẫn và đồng hành cùng những đội viên đầu tiên.

Năm 2019, Trung ương Đoàn phối hợp với Tỉnh đoàn Cao Bằng tổ chức tọa đàm khoa học kỷ niệm 100 năm ngày sinh đồng chí Đàm Minh Viễn. Đây cũng là dịp để các thế hệ cán bộ Đoàn, phụ trách Đội và thiếu nhi hiểu thêm về người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho công tác thiếu nhi. doanthanhnien.vn

Với những người làm công tác Đội hôm nay, câu chuyện về anh Đức Thanh gợi nhắc một điều giản dị: muốn tập hợp và giáo dục thiếu nhi, trước hết cần gần gũi, lắng nghe, tin tưởng và kiên nhẫn đồng hành cùng các em. Từ sự dìu dắt ấy, những mầm non có thể trưởng thành, biết sống vì tập thể và làm những việc có ích cho cộng đồng.

Nguồn tham khảo:

• Trung ương Đoàn – Nhớ về người phụ trách Đội đầu tiên