ĐÂM TÂY Ở CHỢ MỸ ĐỨC

Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, nhưng độc lập tự do không bao lâu thì đầu năm 1946, thực dân Pháp trở lại chiếm nước ta một lần nữa. Bằng lòng căm thù sâu sắc quân xâm lược, nhân dân cả nước lại nhất tề đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp. Ở Châu Phú vào thời điểm ấy, phong trào kháng chiến cũng rất quyết liệt, bằng vũ khí thô sơ là tầm vông, giáo mác, nhân dân Châu Phú đã anh dũng chiến đấu một. mất một còn với địch. Trận đánh đâm Tây tại chợ Mỹ Đức là một minh chứng.

Tháng 2-1946, thực dân Pháp trở lại đóng đồn tại xã Mỹ Đức, một trung đội lính Miên và Việt dưới sự chỉ huy của ba sĩ quan Pháp thường đi lùng sục khắp nơi để đàn áp những cán bộ cách mạng. Trước tình hình đó, xã Mỹ Đức đã thành lập Đội Tự vệ chiến đấu.

Với ý chí quả cảm, Đội Tự vệ chiến đấu xã Mỹ Đức đã cùng bàn bạc kế hoạch tiêu điệt bọn Tây tà, nhưng đánh bằng cách nào khi trên tay không có vũ khí? Vài đồng chí trong đội nói:

- Chúng ta phải đánh đồn.

Nhưng các đồng chí khác thì cho rằng:

- Phải đánh bọn Tây khi chúng ra chợ Mỹ Đức, vì bọn chúng ra chợ có quy luật hẳn hoi nên đễ đánh.

Nhiều kế hoạch được vạch ra và cuối cùng đã thống nhất một kế hoạch là đánh du kích, trực diện với bọn Tây khi chúng ra chợ Mỹ Đức. Kế hoạch này được sự nhất trí cao của cả đội trên cơ sở đã nắm chắc quy luật đi về của bọn Tây và những tên lính Miên, lính Việt.

Đêm 12-8-1946, Đội Tự vệ xã Mỹ Đức đã họp tại nhà ông Kiểng, ở cầu Mương Khai, để bàn cách đánh, nhưng cuộc họp vào đêm ấy không có kết quả, vì đồng chí hai C không đồng ý đánh. Đồng chí hai C nói: Tôi chưa thống nhất kế hoạch đánh vào đêm nay vì Đội Tự vệ của ta chưa chuẩn bị kỹ lưỡng, sẽ đễ thất bại.

Qua đêm hôm sau tức đêm 13-8-1946, Đội Tự vệ lại tổ chức hợp và lần này toàn đội đã nhất trí phải đánh bọn Tây. Nhiệm vụ cho từng đồng chí trong đội: đồng chí Lâm Sơn và đồng chí Phan Thành Sang chịu trách nhiệm chung, riêng đồng chí Lâm Sơn phải diệt cho được thằng Tây, số anh em còn lại thì chịu trách nhiệm diệt 10 tên lính Miên. Đồng chí Ba Đáp, đồng chí Bé, đồng chí Thép chịu trách nhiệm cắt dây thép hai đầu, đồng chí Lung, đồng chí Hợi chịu trách nhiệm chống xuồng vượt sông khi ta đã hoàn thành nhiệm vụ.

Trong trận đánh này đội tự vệ còn huy động gần 30 người dân tại xã Mỹ Đức tham gia chiến đấu với tinh thần quyết chiến cho Tổ quốc quyết sinh.

Theo kế hoạch là ta đánh địch ở ngoài chợ rồi xung phong vào chiếm đồn vì đồn địch chỉ cách chợ Mỹ Đức hơn 100m.

Sáng sớm ngày 8-9-1946, chợ Mỹ Đức nhộn nhịp người mua kẻ bán, chiến sỹ ta ngụy trang đi lẫn vào dòng người đi chợ sớm, nhưng trong lúc đội Tự vệ thi hành nhiệm vụ thì một đồng chí của ta bị lộ, thằng Tây chặn lại hỏi bằng tiếng Tây:

- Mày là ai? Giấy tờ tùy thân của mày đâu?

Đồng chí ta bình tĩnh trả lời bằng tiếng Việt, còn một đồng chí khác nhảy đến đâm thẳng vào nó, các đồng chí trong đội cũng nhào đến tấn công bọn địch còn lại. Bị ta bất ngờ tập kích, chúng không kịp trở tay nhưng ta tay không, địch có súng và lực lượng không vượt trội nên cuộc chiến diễn ra giằng co quyết liệt. Đồng chí Năm Săn đang diệt thằng Tây, bỗng một tên lính Miên xách súng chạy đến chỉa thẳng về phía đồng chí Năm Săn, liền lúc đó bà con tại chợ Mỹ Đức hô to:

- Chú Năm nó bắn.

Đồng chí Năm Săn kịp quay người lại khóa tay tên lính Miên, viên đạn từ nòng súng của hắn bay vút lên trời. Ngay lúc đó đồng chí Năm Hưng vừa nhảy đến đâm thằng lính Miên một dao và tước luôn cây súng...

Kết thúc trận đánh ta dùng dao đâm chết 1 lính Tây và 5 lính Miên tại chợ. Ta thu được 5 súng mút Nhật, 2 súng mút Pháp, 1 colt, 1 súng lục, 2 quả lựu đạn.

Đánh xong bọn Tây tại chợ Mỹ Đức nhưng kế hoạch xung phong vào đồn giặc của Đội Tự vệ chiến đấu xã không thực hiện được do có 4 tên địch đã chạy thoát về đồn và báo cáo tình hình, bọn trong đồn đã kịp thời đối phó. Vì thế khi Đội Tự vệ vừa xung phong đến cách đồn chừng 50m thì được lệnh rút lui để bảo toàn lực lượng. Đồng chí Hợi và đồng chí Lung đã sẵn sàng nhiệm vụ vượt sông, cả đội cừng ung dung chèo xuồng qua sông trong sự ủng hộ, che chở của bà con nhân dân.

Trận đánh Tây đầu tiên của Đội Tự vệ xã Mỹ Đức, ta đã thu được nhiều loại vũ khí của địch, các đồng chí trong Đội Tự vệ bàn với nhau và quyết định: "số vũ khí này đội chúng ta sẽ tăng cường cho trung đội 7, đại đội 65 của Tỉnh đóng tại Châu Đốc".

Từ trận đánh lịch sử này, Đội Tự vệ chiến đấu xã Mỹ Đức ngày một phát triển, mở ra một bước ngoặt trong cuộc kháng chiến 9 năm chống Pháp của nhân dân xã Mỹ Đức và toàn huyện Châu Phú.