Đàm Văn Mông
Lê Quảng Ba – Một trong những cán bộ đầu tiên xây dựng lực lượng vũ trang ở Cao Bằng, tham gia thành lập Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
Lê Quảng Ba
Lê Quảng Ba (tên thật Đàm Văn Mông) là một Thiếu tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam, người dân tộc Tày, nổi bật với vai trò trong những năm đầu của cách mạng Việt Nam. Ông được biết đến rộng rãi là người bảo vệ và dẫn đường để Hồ Chí Minh (khi đó là Nguyễn Ái Quốc) trở về Pác Bó đầu năm 1941, đồng thời giữ nhiều cương vị chỉ huy quân sự và lãnh đạo công tác dân tộc trong nhiều thập kỷ. (Qdnd)
Sự nghiệp cách mạng ban đầu
Sinh năm 1915 tại Nà Nghiềng, Hà Quảng, Cao Bằng, Lê Quảng Ba tham gia hoạt động cách mạng từ rất sớm. Năm 1940, ông gặp Nguyễn Ái Quốc tại Tĩnh Tây (Trung Quốc), được giao bí danh Lê Quảng Ba và nhận nhiệm vụ tổ chức đưa cán bộ về nước, sau đó trực tiếp dẫn đường để Nguyễn Ái Quốc vượt biên giới qua cột mốc 108 trở về Pác Bó ngày 28/1/1941. Sau đó, ông trở thành Đội trưởng Đội du kích Pác Bó – một trong những lực lượng vũ trang cách mạng đầu tiên ở Cao Bằng. (Qdnd)
Đóng góp trong quân đội
Trong kháng chiến chống Pháp, Lê Quảng Ba đảm nhiệm nhiều chức vụ chỉ huy quan trọng như Khu trưởng Khu Hà Nội, Tư lệnh Liên khu Việt Bắc, Tư lệnh Chiến dịch Thập Vạn Đại Sơn và Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn 316. Tại Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được ghi nhận là người đề xuất phương án đào hầm đặt khối bộc phá đánh cứ điểm A1, một giải pháp góp phần vào việc làm chủ cứ điểm này trong giai đoạn cuối của chiến dịch. (Báo Cao Bằng)
Công tác sau hòa bình
Năm 1958, ông được phong quân hàm Thiếu tướng và được xem là vị tướng người Tày đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau đó, ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa III, giữ chức Trưởng Ban Dân tộc Trung ương, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc của Chính phủ, đồng thời là đại biểu Quốc hội nhiều khóa. Những cương vị này phản ánh sự chuyển từ vai trò chỉ huy quân sự sang công tác quản lý và chính sách về dân tộc. (Báo Cao Bằng)
Di sản
Lê Quảng Ba qua đời năm 1988, hưởng thọ 73 tuổi. Ông được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Trong các tư liệu lịch sử về cách mạng Việt Nam, tên tuổi của ông thường gắn với hành trình đưa Hồ Chí Minh về Pác Bó, quá trình xây dựng những đơn vị vũ trang đầu tiên và vai trò chỉ huy trong các chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống Pháp. (Báo Cao Bằng)



