Dân quân Xuân Sơn và chiến công giữa những ngày bom đạn

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, bên cạnh bộ đội chủ lực, lực lượng dân quân địa phương ở Quảng Ninh cũng có những đóng góp quan trọng. Tại Đông Triều, nơi có nhiều khu dân cư và cơ sở sản xuất, người dân vừa lao động, vừa tham gia bảo vệ quê hương. Trong số những chiến công được lịch sử vùng Mỏ ghi lại, thành tích của dân quân xã Xuân Sơn là một dấu ấn đáng nhớ.

Từ năm 1965, khi Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, Quảng Ninh phải đối mặt với nhiều đợt không kích. Những địa điểm như Hòn Gai, Cẩm Phả, Uông Bí và các khu vực có nhà máy, cầu đường, bến cảng đều đứng trước nguy cơ bị đánh phá. Trước tình hình đó, tỉnh tăng cường tổ chức lực lượng phòng không, củng cố thế trận phòng thủ và huy động nhân dân tham gia bảo vệ địa phương.

Ở các xã, lực lượng dân quân có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội, tham gia cảnh giới, bảo vệ khu dân cư và những cơ sở quan trọng. Công việc ấy đòi hỏi tinh thần trách nhiệm và sự bình tĩnh, bởi người dân vẫn phải duy trì sản xuất, chăm lo gia đình trong hoàn cảnh chiến tranh. Những người trực tiếp tham gia nhiệm vụ phòng thủ cũng là những người gắn bó với đồng ruộng, làng xóm và cuộc sống thường ngày của địa phương.

Theo tư liệu lịch sử được Báo Quảng Ninh đăng tải, tháng 8 năm 1966 là một trong những thời điểm Quảng Ninh bị đánh phá ác liệt. Trong tháng này, quân và dân tỉnh đã bắn rơi 28 máy bay Mỹ. Đáng chú ý, dân quân xã Xuân Sơn, huyện Đông Triều, lập chiến công bắn rơi chiếc máy bay Mỹ thứ 100 trên địa bàn Quảng Ninh. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lớn, thể hiện sự tham gia của lực lượng dân quân địa phương trong cuộc chiến đấu bảo vệ vùng Mỏ.

Chiến công ấy không chỉ là kết quả của một trận đánh riêng lẻ mà còn phản ánh quá trình xây dựng lực lượng và tổ chức phòng thủ trong toàn tỉnh. Khi nhân dân được huy động, phối hợp với bộ đội và các lực lượng tự vệ, khả năng bảo vệ địa phương được tăng cường. Mỗi chiến công đều góp phần củng cố tinh thần đoàn kết, tạo niềm tin cho người dân trong những ngày tháng khó khăn.

Nhắc đến dân quân Xuân Sơn, chúng ta nhớ rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người nổi tiếng hay những trận đánh quy mô lớn. Có những chiến công bắt nguồn từ chính các làng quê, nơi người dân bình thường sẵn sàng đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ đất nước. Thành tích của dân quân Xuân Sơn là một phần trong truyền thống chiến đấu kiên cường của quân và dân Quảng Ninh thời hoa lửa.