Đặng Bá Hát: Người Anh Hùng Trên Đỉnh Đồi Quế
Đặng Bá Hát: Người Anh Hùng Trên Đỉnh Đồi Quế
Đặng Bá Hát — người Đội trưởng tự vệ Nhà máy Cơ khí Hòn Gai, người đã biến những cỗ máy sản xuất thành vũ khí đánh trả giặc trời.
Sinh ra tại Nam Định nhưng sự nghiệp và chí hướng của Đặng Bá Hát lại gắn liền với dòng than vùng mỏ. Những năm 1960-1970, khi đế quốc Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc, vùng mỏ Quảng Ninh trở thành túi bom.
Không chỉ giỏi tay nghề trên mặt trận sản xuất, ông còn là một người chỉ huy tự vệ đầy mưu trí. Dưới sự dẫn dắt của ông, trung đội tự vệ pháo cao xạ của nhà máy đã trực chiến 24/24 trên đỉnh đồi Quế (Hòn Gai), quyết tâm bảo vệ từng tấc đất, từng xưởng máy.
Ngày 12/7/1972 đã đi vào lịch sử như một bản hùng ca bi tráng nhất về ông. Giữa cái nắng đổ lửa của mùa hè vùng biển, máy bay Mỹ ồ ạt kéo vào đánh phá cảng Hòn Gai và nhà máy.
Giữa làn mưa bom bão đạn, Đặng Bá Hát đứng thẳng trên mâm pháo, dõng dạc hô vang mệnh lệnh. Ông không chỉ chỉ huy bằng tiếng thét mà bằng chính sự điềm tĩnh đến lạ lùng giữa cái chết cận kề.
Một quả bom rơi trúng trận địa, khói bụi mịt mù. Đặng Bá Hát bị thương rất nặng, một cánh tay đã gãy lìa. Thế nhưng, người anh hùng ấy đã dùng chút sức tàn cuối cùng, lấy thân mình làm giá súng để đồng đội tiếp tục nhả đạn về phía quân thù. "Còn người còn trận địa, quyết không để máy bay giặc thoát!" — Đó như một lời thề không lời thấm vào đất đá đồi Quế lúc bấy giờ.
Đặng Bá Hát ngã xuống khi tuổi đời đang ở độ chín của sự nghiệp và khát vọng. Ông hy sinh, nhưng trận địa đồi Quế ngày ấy đã ghi công bắn rơi máy bay Mỹ, góp phần bảo vệ vùng trời Đông Bắc Tổ quốc.
Năm 1973, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ngày nay, tên ông được đặt cho một con đường đẹp chạy quanh sườn núi tại thành phố Hạ Long. Đứng từ con đường mang tên ông nhìn xuống, người ta thấy một vùng mỏ hiện đại, trù phú — thành quả mà ông và các đồng đội đã đánh đổi bằng cả máu xương.
Câu chuyện về Đặng Bá Hát không chỉ là chuyện về lòng dũng cảm, mà còn là minh chứng cho việc: Khi đất nước cần, người thợ cầm súng cũng trở thành những chiến binh bất diệt. "Thời hoa lửa" của ông chính là ngọn lửa cháy mãi trong trái tim những người thợ mỏ hôm nay.
