Đặng Công Bỉnh – Người chỉ huy nghĩa quân Hóc Môn trong Nam Kỳ khởi nghĩa
Đặng Công Bỉnh là một trong những nhân vật tiêu biểu của Nam Kỳ khởi nghĩa tại Hóc Môn năm 1940. Ông giữ vai trò tổng chỉ huy các cánh quân, trực tiếp chỉ huy mũi tiến công Tổng Long Tuy Hạ và cùng nghĩa quân tấn công Dinh quận Hóc Môn. Sau cuộc khởi nghĩa, ông bị thực dân Pháp bắt và xử bắn.
Giữa vùng đất Mười tám thôn Vườn Trầu, nơi có truyền thống đấu tranh mạnh mẽ, những năm 1940 là thời điểm phong trào cách mạng bước vào một giai đoạn đầy biến động. Trong bối cảnh ấy, người thanh niên Đặng Công Bỉnh, xuất thân từ một gia đình nông dân, sớm tham gia hoạt động cách mạng. Ông tham gia phong trào từ năm 1937 và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1939.
Đêm 22 rạng sáng ngày 23 tháng 11 năm 1940, Nam Kỳ khởi nghĩa bùng nổ. Tại Hóc Môn, lực lượng nghĩa quân và đông đảo quần chúng được tổ chức để tiến công các mục tiêu của chính quyền thực dân. Đặng Công Bỉnh giữ vai trò Tổng chỉ huy các cánh quân, trực tiếp chỉ huy cánh quân mũi nhọn ở Tổng Long Tuy Hạ. Nghĩa quân bất ngờ tiến công Dinh quận Hóc Môn và có thời điểm làm chủ tình hình tại đây.
Nhưng cuộc khởi nghĩa sau đó bị thực dân Pháp đàn áp. Nhiều cán bộ, chiến sĩ và quần chúng tham gia khởi nghĩa bị bắt, tù đày và hy sinh. Đặng Công Bỉnh cũng bị bắt và cuối cùng bị thực dân Pháp xử bắn tại Hóc Môn. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận ông là người chỉ huy cuộc khởi nghĩa ở Hóc Môn và bị xử bắn tại khu vực gần rạp hát Hóc Môn.
Tên tuổi Đặng Công Bỉnh ngày nay vẫn được nhắc nhớ trên chính mảnh đất Hóc Môn. Trường THCS Đặng Công Bỉnh được đặt theo tên ông và hiện nằm trên đường Bùi Công Trừng, địa bàn Hóc Môn.
Câu chuyện về Đặng Công Bỉnh là câu chuyện về một người con của Hóc Môn đã dành tuổi trẻ cho phong trào đấu tranh trong một thời kỳ đầy biến động. Từ những con đường làng, những cánh quân bí mật cho đến cuộc tiến công vào Dinh quận Hóc Môn, dấu ấn của ông gắn liền với một chương đặc biệt trong lịch sử Mười tám thôn Vườn Trầu – Nam Kỳ khởi nghĩa.
