Đặng Đình Hồ – Người chỉ huy không lùi bước trước cửa thép Điện Biên

Sinh năm 1925 tại xã Thanh Bình, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, Đặng Đình Hồ lớn lên trong những năm đất nước chìm trong cảnh chiến tranh, quê hương chịu cảnh giặc giã tàn phá. Chứng kiến làng xóm tiêu điều, đồng bào và những người thân quen bị kẻ thù sát hại, trong lòng người thanh niên xứ Nghệ sớm hình thành một ý chí mạnh mẽ: phải đứng lên chiến đấu để giành lại quê hương.

Năm 1950, Đặng Đình Hồ gia nhập Trung đoàn 57, Đại đoàn 304. Từ ngày khoác lên mình màu áo lính, ông luôn thể hiện tinh thần chiến đấu gan dạ, chủ động và quyết đoán. Mỗi khi bước vào trận đánh, ông luôn tìm cách tiến lên phía trước, tìm sơ hở của địch để tiêu diệt. Ngay cả khi bị thương, ông vẫn cố gắng bám trụ, tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ. Sự quả cảm ấy không chỉ giúp ông lập nhiều chiến công mà còn trở thành nguồn động viên mạnh mẽ đối với đồng đội.

Cuối năm 1953, đơn vị của Đặng Đình Hồ, Tiểu đoàn 418 thuộc Trung đoàn 57, Đại đoàn 304, nhận lệnh hành quân từ Thanh Hóa qua Suối Rút, theo đường 41 lên Mộc Châu rồi tiến vào Điện Biên.

Hơn một tháng hành quân giữa núi rừng hiểm trở, những người lính phải vượt qua vô số đèo cao, suối sâu và những cánh rừng dài. Giày rách, chân sưng, bàn tay phồng rộp vì kéo pháo, nhưng tinh thần chiến đấu của họ vẫn không hề suy giảm.

Khi vừa đưa pháo vào trận địa, Tiểu đoàn 418 được giao nhiệm vụ án ngữ cửa rừng Hồng Lếch. Quân Pháp lập tức tổ chức tiến công với hai tiểu đoàn Âu-Phi từ Mường Thanh kéo ra, chia thành hai hướng nhằm đánh vào trận địa của ta. Một cánh quân còn tìm cách vòng qua sườn đồi để đánh từ phía sau, hòng bao vây Đại đội 60.

Dựa vào ưu thế quân số, địch liên tục tràn lên. Nhưng Trung đội 27, Đại đội 60 đã chủ động xông thẳng vào đội hình đối phương, tổ chức đánh giáp lá cà và từng bước đẩy lùi quân địch. Sau nhiều đợt giằng co quyết liệt, quân ta tiêu diệt phần lớn lực lượng đối phương, buộc chúng phải rút lui.

Ngay tối hôm đó, Bộ Chỉ huy Chiến dịch gửi điện biểu dương và quyết định tặng thưởng Huân chương Chiến công cho cán bộ, chiến sĩ Trung đội 27. Với Đặng Đình Hồ, đây cũng là trận chiến đầu tiên tại Điện Biên Phủ và ông được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.

Bám trụ giữa lửa đạn Hồng Cúm

Sau trận đánh, Trung đoàn 57 tiếp tục nhận nhiệm vụ đào hào, từng bước siết chặt vòng vây quanh Hồng Cúm. Khi ấy, Đặng Đình Hồ giữ cương vị Trung đội phó Trung đội dũng sĩ của Trung đoàn 57 và được giao phối hợp với đơn vị bạn đánh vào sở chỉ huy địch ở khu C.

Từ đêm 23-3-1954, những tuyến giao thông hào và chiến hào của Trung đoàn 57 dần hình thành một hệ thống trận địa liên hoàn, khép chặt vòng vây quanh Hồng Cúm. Tuyến cứ điểm này ngày càng bị cô lập với phân khu trung tâm. Đường băng cũng không còn có thể sử dụng để máy bay địch hạ cánh.

Quân Pháp nhiều lần tìm cách đánh phá vòng vây nhưng đều bị quân ta đánh bật. Hồng Cúm dần trở thành một cứ điểm bị cô lập, chỉ còn có thể nhận chi viện bằng hỏa lực từ xa.

Đến ngày 30-4-1954, Đại đội 60 được giao nhiệm vụ tiến công vào hướng chủ yếu của Hồng Cúm, khu C. Đơn vị vinh dự được Trung đoàn trao lá cờ “Quyết chiến Quyết thắng” trước giờ bước vào trận đánh.

Đúng nửa đêm 1-5-1954, cả Hồng Cúm rung chuyển dưới những đợt pháo kích dữ dội. Hỏa lực của đại đoàn đồng loạt tập trung vào khu sở chỉ huy và trận địa pháo của quân Pháp.

Tiểu đoàn 418 chia thành hai mũi tiến công. Mũi chính do Đại đội 60 đảm nhiệm, đánh vào phía Đông Bắc; mũi phụ tiến công từ phía Đông Nam.

Trong đội hình mũi chủ công, Trung đội phó Đặng Đình Hồ cùng các chiến sĩ bí mật áp sát hàng rào. Họ lần lượt phá dây thép gai, mở đường cho bộ binh tiến lên. Súng ĐKZ được sử dụng để đánh sập hai ụ đại liên, tạo thêm điều kiện cho lực lượng xung kích áp sát cứ điểm.

Nhưng phía trước vẫn còn một trở ngại vô cùng lớn.

Hàng chục quả bộc phá của đơn vị bạn đã được sử dụng nhưng vẫn chưa tạo được cửa mở hoàn chỉnh. Bãi dây thép gai quá dày, hướng đột phá lại bị lệch. Nhận thấy quân ta đang tập trung vào khu vực này, quân Pháp lập tức dồn hỏa lực dữ dội nhằm khóa chặt cửa mở.

Nhiều chiến sĩ Tiểu đoàn 418 lần lượt ngã xuống.

Thế nhưng đội hình tiến công không dừng lại. Người trước hy sinh, người sau lập tức tiến lên. Giữa lúc trận đánh đang ở thời điểm khốc liệt nhất, Đặng Đình Hồ đề nghị xin được đưa lực lượng lên đánh thay. Bộc phá lúc ấy đã hết, ông buộc phải chờ tiếp tế.

Dù bản thân đã bị thương, ông vẫn nhất quyết ở lại trận địa.

Khi bộc phá được đưa lên, Đặng Đình Hồ lập tức tổ chức và chỉ huy đồng đội tiếp tục mở cửa. Từng lớp dây thép gai bị phá tung, con đường tiến vào bên trong cứ điểm dần được mở rộng. Những người lính theo đó ào lên, đánh thẳng vào tung thâm của địch.

Tinh thần kiên cường của người Trung đội phó đã tiếp thêm sức mạnh cho cả đơn vị. Đến hai giờ sáng, quân ta chiếm gần hết khu C và tiêu diệt hơn 30 tên địch. Những tên còn lại phải rút vào các ụ súng và tuyến chiến hào cuối cùng dọc bờ sông để cố thủ.

Cuộc chiến tiếp tục diễn ra cho đến những giờ phút cuối cùng.

Đúng 24 giờ ngày 7-5-1954, toàn bộ quân Pháp ở Hồng Cúm bị quân ta bắt giữ. Chiến thắng ấy góp phần cùng toàn mặt trận làm nên thắng lợi quyết định của Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Bị thương nhưng không chịu khuất phục

Đặng Đình Hồ không chỉ nổi bật bởi tinh thần chiến đấu mà còn là người luôn có ý thức rèn luyện để vượt qua những hạn chế của bản thân.

Sau những trận chiến ác liệt, ông bị thương, mắt phải bị hỏng và tay phải yếu. Nhưng thay vì để thương tật cản trở mình, ông kiên trì tập luyện sử dụng tay trái để bắn súng. Cuối cùng, ông đã thành công.

Trong suốt những năm chiến đấu, Đặng Đình Hồ được tặng thưởng hai Huân chương Chiến công hạng Nhì, bảy lần được tiểu đoàn, trung đoàn và đại đoàn khen thưởng, đồng thời được bầu là Chiến sĩ thi đua của Trung đoàn.

Đến ngày 7-5-1956, đồng chí Đặng Đình Hồ được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Từ một người thanh niên chứng kiến quê hương chìm trong đau thương, Đặng Đình Hồ đã trở thành người chiến sĩ kiên cường trên những chiến trường khốc liệt nhất. Ở ông, lòng căm thù giặc đã được biến thành hành động, ý chí được tôi luyện qua từng trận đánh, còn tinh thần không lùi bước đã trở thành sức mạnh để vượt qua cả thương tích và hiểm nguy.

Giữa chiến trường Điện Biên Phủ, nơi mỗi bước tiến đều phải đánh đổi bằng mồ hôi và máu, hình ảnh người Trung đội phó bị thương nhưng vẫn bám trận địa, tiếp tục chỉ huy đồng đội mở cửa đột phá đã trở thành một minh chứng cho ý chí của người lính: khi nhiệm vụ chưa hoàn thành, người chiến sĩ vẫn chưa cho phép mình dừng lại.