ĐẶNG ĐÌNH HỒ – NGƯỜI TRUNG ĐỘI PHÓ DŨNG CẢM TRONG VÒNG VÂY HỒNG CÚM

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, bên cạnh những trận đánh vào Him Lam, Độc Lập hay các cao điểm phía Đông, Hồng Cúm cũng là một chiến trường quyết liệt. Tại đây, những người lính Đại đoàn 304 ngày đêm đào hào, siết chặt vòng vây, từng bước cô lập quân Pháp. Trong đội hình ấy có Đặng Đình Hồ, người Trung đội phó đã để lại dấu ấn bằng lòng dũng cảm và ý chí chiến đấu kiên cường.

Đồng chí Đặng Đình Hồ sinh năm 1925, quê ở xã Thanh Bình, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong hoàn cảnh đất nước bị xâm lược, chứng kiến quê hương bị tàn phá và người dân bị giết hại, đồng chí sớm mang trong mình lòng căm thù giặc và quyết tâm tham gia cách mạng.

Từ quê hương Nghệ An đến Điện Biên Phủ

Năm 1950, Đặng Đình Hồ gia nhập Trung đoàn 57, Đại đoàn 304. Trong quân ngũ, đồng chí nổi bật bởi tinh thần chiến đấu hăng hái, dũng cảm, linh hoạt và táo bạo. Mỗi khi bước vào trận đánh, đồng chí luôn sẵn sàng xung phong; ngay cả khi bị thương vẫn quyết tâm tiếp tục nhiệm vụ.

Cuối năm 1953, Tiểu đoàn 418, Trung đoàn 57, Đại đoàn 304 nhận lệnh hành quân từ Thanh Hóa, qua Suối Rút, theo đường 41 lên Mộc Châu rồi tiến về Điện Biên.

Hơn một tháng hành quân giữa núi rừng Tây Bắc là một thử thách lớn. Những đôi giày rách, bàn chân sưng đau, đôi tay phồng rộp không ngăn được đoàn quân tiến về phía trước. Đến chiến trường, cán bộ, chiến sĩ Trung đoàn 57 lại cùng các đơn vị bạn tham gia kéo pháo vào trận địa.

Đặng Đình Hồ bước vào một trong những chiến dịch lớn nhất của cuộc đời người lính.

Trận đầu ở cửa rừng Hồng Lếch

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ kéo pháo, Tiểu đoàn 418 được giao án ngữ khu vực cửa rừng Hồng Lếch.

Quân Pháp đưa hai tiểu đoàn Âu-Phi từ Mường Thanh tiến ra, chia thành nhiều hướng đánh vào trận địa. Một cánh quân lợi dụng địa hình sườn đồi cao tìm cách vòng ra phía sau, uy hiếp Đại đội 60.

Trước lực lượng đông hơn, Trung đội 27, Đại đội 60 vẫn kiên quyết chiến đấu. Những cuộc giằng co và đánh giáp lá cà diễn ra quyết liệt. Cuối cùng, quân ta tiêu diệt phần lớn lực lượng tiến công, buộc số còn lại phải rút lui.

Ngay tối hôm đó, Bộ Chỉ huy Chiến dịch gửi điện khen và quyết định khen thưởng cán bộ, chiến sĩ Trung đội 27.

Trong trận đánh đầu tiên của mình tại Điện Biên Phủ, Đặng Đình Hồ được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.

Nhưng những thử thách lớn hơn vẫn còn ở phía trước.

Siết chặt Hồng Cúm

Sau trận đánh, Trung đoàn 57 nhận nhiệm vụ xây dựng hệ thống giao thông hào, từng bước siết chặt vòng vây quanh Hồng Cúm.

Đặng Đình Hồ lúc này là Trung đội phó Trung đội dũng sĩ của Trung đoàn 57, được giao phối hợp với đơn vị bạn tiến công khu vực sở chỉ huy đối phương ở khu C.

Từ đêm 23-3-1954, hệ thống giao thông hào và chiến hào của Trung đoàn 57 dần hình thành một thế trận liên hoàn. Hồng Cúm từng bước bị cô lập với phân khu trung tâm. Hoạt động trên đường băng bị khống chế, những lần quân Pháp tìm cách đánh ra đều bị quân ta đẩy lùi.

Ngày 30-4-1954, Đại đội 60 nhận nhiệm vụ đánh vào hướng chính của Hồng Cúm khu C.

Trước giờ xuất kích, đơn vị được Trung đoàn trao lá cờ mang dòng chữ:

“QUYẾT CHIẾN – QUYẾT THẮNG”.

Đêm 1-5-1954

Đúng nửa đêm, pháo binh quân ta đồng loạt khai hỏa vào Hồng Cúm.

Trong tiếng pháo, Tiểu đoàn 418 chia thành hai mũi tiến công khu C. Đại đội 60 đảm nhiệm mũi chủ yếu từ phía Đông Bắc.

Đặng Đình Hồ cùng đồng đội bí mật áp sát hàng rào. Các chiến sĩ phá dây thép gai, sử dụng bộc phá mở cửa và dùng hỏa lực đánh sập những ụ súng cản đường tiến quân.

Nhưng trận đánh nhanh chóng trở nên ác liệt.

Ở hướng phối hợp, hàng chục quả bộc phá đã được sử dụng nhưng cửa mở vẫn chưa hoàn thành do hệ thống dây thép gai quá dày. Hỏa lực quân Pháp tập trung dữ dội vào khu vực đột phá. Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã ngã xuống.

Trước tình thế đó, Đặng Đình Hồ chủ động đề nghị được đưa đơn vị lên đánh thay.

Bản thân đồng chí lúc này cũng đã bị thương.

Nhưng Đặng Đình Hồ không rời trận địa.

Khi bộc phá được chuyển tới, đồng chí tiếp tục chỉ huy chiến sĩ đánh mở các lớp hàng rào dây thép gai, tạo đường cho lực lượng phía sau xông lên đánh sâu vào bên trong.

Tinh thần của người Trung đội phó bị thương nhưng vẫn bám trận địa đã cổ vũ mạnh mẽ đồng đội.

Đến khoảng 2 giờ sáng, quân ta chiếm được phần lớn khu C, tiêu diệt hơn 30 quân đối phương. Số còn lại phải co về các ụ súng và chiến hào cuối cùng.

Những ngày tiếp theo, vòng vây Hồng Cúm ngày càng bị siết chặt.

Ngày 7-5-1954, tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn thất thủ. Lực lượng quân Pháp tại Hồng Cúm cuối cùng cũng bị bắt và tan rã.

Từ thương tích đến một nghị lực đặc biệt

Chiến tranh để lại trên cơ thể Đặng Đình Hồ những thương tích nặng nề.

Mắt phải bị hỏng, tay phải suy yếu.

Đối với một người lính, đó là những mất mát rất lớn. Nhưng Đặng Đình Hồ không đầu hàng thương tật.

Không thể sử dụng vũ khí thuận lợi như trước, đồng chí kiên trì luyện tập bắn bằng tay trái.

Và cuối cùng, đồng chí đã thành công.

Chi tiết tưởng như nhỏ bé ấy lại thể hiện rất rõ phẩm chất của người lính Đặng Đình Hồ: bị thương nhưng không khuất phục, gặp khó khăn thì tìm cách vượt qua.

Phần thưởng dành cho người chiến sĩ Điện Biên

Trong quá trình chiến đấu, Đặng Đình Hồ được tặng thưởng hai Huân chương Chiến công hạng Nhì, 7 lần được tiểu đoàn, trung đoàn và đại đoàn khen thưởng, đồng thời được bầu là Chiến sĩ thi đua của Trung đoàn.

Ngày 7-5-1956, đúng hai năm sau chiến thắng Điện Biên Phủ, đồng chí Đặng Đình Hồ được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuộc đời chiến đấu của Đặng Đình Hồ là câu chuyện về một người lính bình dị nhưng có nghị lực phi thường.

Từ chàng trai quê Thanh Chương, Nghệ An, đồng chí lên đường nhập ngũ, vượt núi rừng Tây Bắc, tham gia kéo pháo, chiến đấu ở Hồng Lếch rồi cùng đồng đội đào hào vây Hồng Cúm.

Bị thương vẫn không rời trận địa.
Hỏng mắt phải vẫn không mất ý chí.
Tay phải suy yếu thì tập sử dụng tay trái.

Đó cũng là hình ảnh tiêu biểu cho ý chí của những người lính Điện Biên năm ấy: càng gian khổ càng quyết tâm, càng khó khăn càng tìm cách vượt qua, tất cả vì ngày toàn thắng.