Đặng Dung và khúc ca "Cảm hoài" bên bờ tuyệt vọng
Đặng Dung là con trai của danh tướng Đặng Tất, quê ở Hà Tĩnh. Sau khi cha bị hãm hại do mâu thuẫn nội bộ, Đặng Dung gạt bỏ hận thù riêng, cùng các sĩ phu yêu nước tiếp tục phò trợ Trùng Quang Đế (nhà Hậu Trần) kháng chiến chống quân Minh xâm lược.
Ông là một võ tướng dũng mãnh, am hiểu binh pháp. Trong trận Thái Bình năm 1413, Đặng Dung chỉ huy quân sĩ thừa lúc đêm tối tập kích bất ngờ vào đại bản doanh quân Minh. Ông dũng cảm nhảy lên thuyền chỉ huy, tóm được tướng giặc Trương Phụ nhưng do đêm tối không nhận ra mặt nên để Trương Phụ thừa cơ nhảy xuống sông trốn thoát. Dù cuộc kháng chiến của nhà Hậu Trần cuối cùng thất bại do chênh lệch lực lượng quá lớn và Đặng Dung bị sa vào tay giặc rồi tuẫn tiết, ông vẫn giữ trọn khí tiết quật cường. Bài thơ "Cảm hoài" do ông sáng tác trước khi mất ("Thù trả chưa xong đầu đã bạc / Mấy độ mài gươm dưới bóng trăng") đã trở thành khúc ca bi hùng bất hủ về hoài bão cứu nước của người anh hùng thất thế.
