Đặng Thái Thuyến: Người con kiên trung trên con đường cứu nước và hy sinh tại ngục Kon Tum

Đặng Thái Thuyến sinh năm 1900 tại làng Hải Côn, tổng Đặng Xá, huyện Nghi Lộc, là người con duy nhất của chí sĩ Đặng Thái Thân, một nhân vật quan trọng của Duy Tân Hội và phong trào Đông Du. Khi phong trào Đông Du thất bại năm 1908, cha ông anh dũng hi sinh ngày 11/3/1910, gia đình chịu nhiều khó khăn và ông buộc phải nghỉ học.

Thương cảnh gia đình người đã hi sinh vì nước, cụ cử Đệ ở huyện Nghi Lộc đưa ông về giúp việc tại hiệu thuốc Bắc ở thành phố Vinh. Tuy vậy, Đặng Thái Thuyến không cam chịu chỉ lo mưu sinh, mà tìm đến các sỹ phu để hỏi con đường cứu nước, dù lúc ấy nhiều người đã bi quan trước những thất bại trước đó.

Đầu năm 1924, ông sang Xiêm, gặp lại những người cùng quê và từng là bạn chiến đấu của thân phụ mình. Tháng 6/1926, chi bộ Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội được thành lập ở Phi Chịt và ông là một trong những hội viên đầu tiên. Tháng 9/1926, ông được cử sang Quảng Châu dự lớp huấn luyện do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy, từ đó được bồi dưỡng về đường lối và đạo đức người cách mạng.

Trong những năm hoạt động tiếp theo, ông đảm nhiệm nhiều việc quan trọng: năm 1927 được phái ra vùng Đông Bắc chỉ đạo xây dựng cơ sở, theo Nguyễn Ái Quốc làm công tác dẫn đường và phiên dịch, tham gia ban lãnh đạo chi bộ và phụ trách báo chí của Hội. Tháng 5/1929, ông dự Đại hội Đại biểu toàn quốc ở Hương Cảng và tham gia hội nghị chuẩn bị thành lập tổ chức cộng sản.

Sau Hội nghị thống nhất Đảng ngày 3/2/1930, ông được Nguyễn Ái Quốc triệu tập sang Hương Cảng để phổ biến nghị quyết lịch sử. Vừa trở về Băng Cốc, ông bị chính quyền Xiêm bắt giao cho thực dân Pháp ở Đông Dương. Dù bị tra tấn dã man, ông vẫn giữ vững ý chí. Đầu năm 1931, tòa án Nam triều kết án ông tù chung thân và đày vào ngục Kon Tum.

Ngày 12/12/1931, cuộc nổi dậy của các chiến sĩ cách mạng tại ngục Kon Tum thất bại, Đặng Thái Thuyến hi sinh sau hai lần trúng đạn.

Với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện của Đặng Thái Thuyến nhắc nhở rằng lý tưởng sống cần bền bỉ và tinh thần dám đi tìm con đường đúng đắn cho dân tộc, dù trước khó khăn và hiểm nguy.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Đặng Thái Thuyến" (https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%B7ng_Th%C3%A1i_Thuy%E1%BA%BFn), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.