Đặng Thị Mão TNXP

Bà Nguyễn Thị Mão (SN 1949, thương binh hạng 1/4, phường Phạm Đình Hổ, quận Hà Bà Trưng, Hà Nội) sinh ra và lớn lên trong một gia đình cách mạng, bố mẹ bà là lính du kích. Tròn 16 tuổi, cô gái trẻ Nguyễn Thị Mão đã vác ba lô xin gia nhập lực lượng thanh niên xung phong (TNXP) với một ý chí sắt đá khó lay chuyển.

Năm 1965, Đế quốc Mỹ mở nhiều đợt bắn phá trên các tuyến đường trọng điểm, cầu, phà ở các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Hà Tĩnh, Nam Định… nhằm ngăn chặn sự chi viện của hậu phương lớn miền Bắc đối với tiền tuyến miền Nam. Thời gian này, Nguyễn Thị Mão cùng đồng đội đã được phân về Nghệ An làm con đường từ Tân Kỳ đến đường mòn Hồ Chí Minh với các tuyến 15C, 22A, 22B…

Những ngày mới vào đơn vị, cô Mão cùng mọi người phải học 3 ngày chính trị, xác định giao thông là mạch máu, mạch máu đứt là chết. Dù cuộc sống ở chiến trường vô cùng khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt, nhưng khi chứng kiến những chiếc máy bay thả bom, những chiến sĩ đã hy sinh thì lòng cứu nước, sự nhiệt huyết trong cô gái trẻ càng được thổi bùng.

Giọng buồn lặng xuống, bà Mão nhìn vào chiếc chân trái của mình cụt tới đùi, được gắn bằng chân giả rồi nhớ lại: “Tôi nhớ như in khoảng 8h sáng ngày 17/7/1968, khi chúng tôi đang định mang cuốc, xẻng về, tan ca đêm thì bỗng máy bay ném bom lia lịa. Đang làm đường nhánh đường mòn Hồ Chí Minh, giữa cánh đồng, không có bóng cây to để trú lấp, tôi và 4 người bạn đã không kịp chạy. Một người bạn cùng đơn vị của tôi đã hy sinh, một người mất 28 đốt ruột, dập lá lách, ai cũng bị thương nặng. Riêng tôi bị bom đánh cụt chiếc chân trái, chân phải bị thương”.

Bà Mão cùng những người bạn nhanh chóng được cấp cứu vào hầm dã chiến. Khi bác sĩ và người đội trưởng thông báo “Em ơi, chân em chỉ còn da”, bà nhanh chóng đáp lại không một chút suy nghĩ sợ hãi: “Vậy anh cắt bỏ đi” rồi ngất lịm…Tỉnh lại, nhìn chiếc chân trái của mình cụt lủn, sự đau đớn về thể xác nhưng cũng không bằng nỗi đau tinh thần khi người bạn cùng phòng của mình mãi mãi không trở về. Đến thăm bà Mão, một người bạn đã nói rằng đã chôn chân của bà rồi. Bỗng một người dân hỏi “Các anh chôn chiếc chân đó đứng hay chôn nằm. Nếu người còn sống thì phải chôn đứng, người chết thì chôn nằm, không là cô Mão sẽ chết đấy”. Nghe vậy, mọi người sợ hãi, tá hỏa ra cánh đồng bới chiếc chân của bà Mão vừa chôn để đào đất sâu và chôn đứng, nhưng chưa kịp chôn lại chiếc chân thì máy bay lại dội bom xuống đánh bay chiếc chân của bà, may mà những người bạn không ai bị thương.

Chỉ còn một chân, sau khi xuất viện, bà Mão không làm công việc phá bom, mở đường nữa, mà trở về công tác văn phòng tại Bộ Giao thông Vận tải. Với những đóng góp trong chiến tranh, bà đã vinh dự được Chính phủ trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, Huy hiệu Bác Hồ, chiến sĩ thi đua toàn ngành… Đặc biệt, năm nay bà sẽ vinh dự được nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng.

Chỉ còn một chân, sau khi xuất viện, bà Mão không làm công việc phá bom, mở đường nữa, mà trở về công tác văn phòng tại Bộ Giao thông Vận tải. Với những đóng góp trong chiến tranh, bà đã vinh dự được Chính phủ trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, Huy hiệu Bác Hồ, chiến sĩ thi đua toàn ngành… Đặc biệt, năm nay bà sẽ vinh dự được nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng.