Đặng Thuỳ Trâm

Một trong những câu chuyện nổi tiếng và xúc động nhất thời hoa lửa là về Đặng Thùy Trâm — nữ bác sĩ trẻ hy sinh khi mới 27 tuổi trong thời Chiến tranh Việt Nam.

Năm 1967, Đặng Thùy Trâm rời Hà Nội để vào chiến trường Quảng Ngãi làm bác sĩ. Lúc đó chị mới ngoài 20 tuổi, còn rất trẻ, thích văn thơ và cũng có những rung động như bao cô gái khác.

Nhưng nơi chị đến không phải bệnh viện bình thường, mà là một bệnh xá dựng giữa rừng. Mái lợp bằng lá cây, giường bệnh chỉ là những tấm ván gỗ. Ban ngày phải tránh máy bay, ban đêm mới dám đốt đèn chữa bệnh.

Có một lần, một toán thương binh được khiêng vào giữa đêm sau trận bom. Máu chảy rất nhiều nhưng bệnh xá gần như cạn thuốc mê. Đặng Thùy Trâm phải vừa động viên bệnh nhân vừa tự tay mổ dưới ánh đèn dầu leo lét. Bên ngoài vẫn nghe tiếng bom và tiếng máy bay quần trên đầu.

Một người lính trẻ bị thương quá nặng, biết mình khó sống, đã nắm tay chị hỏi nhỏ:

“Bác sĩ ơi… hòa bình rồi em có được về với mẹ không?”

Chị không trả lời được, chỉ im lặng siết chặt tay anh ấy. Người lính mất ngay trong đêm đó.

Sau lần ấy, trong nhật ký, chị viết về nỗi đau khi chứng kiến quá nhiều người còn rất trẻ phải chết trước mắt mình. Nhưng chị cũng viết rằng mình không được gục ngã, vì còn rất nhiều người cần cứu.

Có thời gian quân địch càn quét liên tục. Chị cùng đồng đội phải mang bệnh nhân chạy sâu vào rừng. Có người sốt rét, có người bị thương chưa lành, vậy mà vẫn cố dìu nhau đi giữa mưa rừng và bùn đất.

Dù sống giữa chiến tranh, chị vẫn rất giàu tình cảm. Trong nhật ký có những đoạn chị nhớ mẹ, nhớ Hà Nội, nhớ những con đường yên bình và mơ một ngày được mặc áo trắng làm bác sĩ ở bệnh viện thật sự.

Năm 1970, trên đường đi công tác qua rừng, đơn vị của chị bị phục kích. Chị hy sinh khi mới 27 tuổi.

Sau trận đó, lính Mỹ thu được ba cuốn nhật ký của chị. Theo quy định, họ phải đốt bỏ. Nhưng một người lính phiên dịch đọc được vài trang rồi nói:

“Đừng đốt. Trong này đã có lửa rồi.”

Người lính Mỹ ấy giữ cuốn nhật ký suốt hơn 30 năm. Sau này ông quay lại Việt Nam tìm gia đình để trao trả.

Khi “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” được xuất bản, rất nhiều người đã khóc vì nhận ra: phía sau chiến tranh không chỉ có súng đạn, mà còn là tuổi trẻ, ước mơ và những con người sống rất đẹp.