Đặng Thùy Trâm – Hai cuốn nhật ký đi qua chiến tranh

Giữa những mất mát của chiến tranh, có những điều tưởng chừng rất nhỏ bé lại mang sức sống phi thường. Hai cuốn nhật ký của bác sĩ Đặng Thùy Trâm là một minh chứng như vậy. Những trang giấy được viết giữa chiến trường đã đi qua nhiều thập kỷ để trở thành một phần ký ức quý giá của dân tộc Việt Nam.

Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Huế, lớn lên trong một gia đình trí thức. Sau khi học ngành y, chị tình nguyện vào chiến trường miền Nam, nơi cuộc kháng chiến đang diễn ra vô cùng ác liệt.

Tại vùng Đức Phổ, Quảng Ngãi, chị đảm nhận công việc chăm sóc, điều trị thương bệnh binh trong điều kiện vô cùng thiếu thốn. Không có những phòng bệnh hiện đại hay trang thiết bị đầy đủ như ngày nay, công việc của người bác sĩ thời chiến đòi hỏi cả kiến thức chuyên môn, sự kiên trì và lòng dũng cảm.

Mỗi ngày, chị phải đối mặt với những ca thương tích nặng, với sự thiếu hụt thuốc men và với nguy cơ chiến tranh có thể ập đến bất cứ lúc nào.

Nhưng giữa hoàn cảnh khốc liệt ấy, chị vẫn viết nhật ký.

Những trang viết của Đặng Thùy Trâm không đơn thuần ghi lại công việc của một người bác sĩ. Đó còn là thế giới nội tâm của một người phụ nữ trẻ, có tình yêu thương, nỗi nhớ gia đình, niềm tin và những suy tư về cuộc sống.

Ngày 22/6/1970, bác sĩ Đặng Thùy Trâm hy sinh khi mới 27 tuổi. Hai cuốn nhật ký của chị được một sĩ quan quân báo Mỹ là Frederic Whitehurst lưu giữ trong nhiều năm. Đến năm 2005, những trang nhật ký ấy được trao trả cho gia đình.

Hành trình trở về của hai cuốn sổ khiến câu chuyện trở nên đặc biệt. Giữa cuộc chiến, những trang giấy của một bác sĩ Việt Nam đã được giữ lại, vượt qua khoảng cách về thời gian, không gian và cả sự đối lập giữa hai phía chiến tuyến.

Sau khi được xuất bản, Nhật ký Đặng Thùy Trâm đã chạm tới trái tim của đông đảo độc giả trong nước và quốc tế. Năm 2006, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất khi tìm hiểu câu chuyện này là hình ảnh một con người vừa mạnh mẽ vừa rất đỗi đời thường. Đặng Thùy Trâm không chỉ là một biểu tượng của lòng dũng cảm mà còn là một người trẻ có ước mơ, tình cảm và những trăn trở như bao người khác.

Ngày nay, khi nhắc đến những đóng góp cho đất nước, chúng ta thường nghĩ đến những công trình lớn hay những thành tựu nổi bật. Nhưng câu chuyện của bác sĩ Đặng Thùy Trâm cho thấy rằng trách nhiệm còn có thể bắt đầu từ việc tận tâm với nghề nghiệp và hết lòng vì những người đang cần giúp đỡ.

Hai cuốn nhật ký đã sống tiếp sau khi người viết ra chúng không còn. Và qua từng thế hệ độc giả, ký ức của người bác sĩ trẻ vẫn tiếp tục được gìn giữ, nhắc chúng ta trân trọng hòa bình, sự sống và giá trị của lòng nhân ái.

Nguồn tham khảo: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, các bài “Nhìn lại tấm gương các anh hùng liệt sỹ” và “Khu Di tích Đặng Thùy Trâm (Đức Phổ – Quảng Ngãi)”.