ĐẶNG THÙY TRÂM – MỘT TUỔI TRẺ SỐNG TRỌN VẸN VỚI LÝ TƯỞNG
Vũ Thị Ánh Nguyệt
Lịch sử có những con người được nhớ đến bởi những chiến công lớn lao, nhưng cũng có những người khiến các thế hệ sau xúc động bởi một cuộc đời ngắn ngủi mà giàu ý nghĩa. Họ không có nhiều năm tháng để theo đuổi những ước mơ riêng, nhưng trong quãng đời mình có, họ đã sống bằng tất cả lòng nhiệt huyết, trách nhiệm và tình yêu dành cho con người. Đặng Thùy Trâm là một người như thế. Cuộc đời của chị là câu chuyện về một nữ bác sĩ trẻ đã lựa chọn rời xa cuộc sống bình yên để đến nơi chiến tranh khốc liệt, chăm sóc những người bị thương và dành tuổi trẻ của mình cho đất nước.
Đặng Thùy Trâm sinh năm 1942 tại Hà Nội, trong một gia đình có truyền thống học tập và làm nghề y. Từ nhỏ, chị đã được tiếp xúc với môi trường giàu tình yêu thương và được giáo dục về trách nhiệm đối với cộng đồng. Sau khi học tập, chị trở thành bác sĩ. Với một người trẻ được đào tạo trong thời bình, con đường phía trước có thể là một bệnh viện, một cuộc sống ổn định và những năm tháng bình yên bên gia đình. Nhưng chiến tranh đã khiến lựa chọn của chị trở nên khác biệt.
Năm 1966, khi còn rất trẻ, Đặng Thùy Trâm tình nguyện vào chiến trường miền Nam công tác. Chị được phân công làm bác sĩ tại một cơ sở y tế ở Đức Phổ, Quảng Ngãi. Nơi ấy không phải là một bệnh viện đầy đủ máy móc và thuốc men. Đó là một cơ sở y tế giữa chiến tranh, nơi những người thầy thuốc phải làm việc trong điều kiện vô cùng thiếu thốn và luôn đối mặt với nguy hiểm.
Mỗi ngày, chị phải tiếp nhận những người bị thương, chăm sóc bệnh nhân và tìm mọi cách để cứu chữa họ. Có những lúc thuốc men khan hiếm. Có những khi cơ sở phải di chuyển để tránh bom đạn. Có những đêm người thầy thuốc trẻ phải làm việc trong điều kiện căng thẳng và mệt mỏi. Nhưng phía trước chị luôn là những con người đang cần được cứu chữa.
Đặng Thùy Trâm hiểu rằng trong chiến tranh, người bác sĩ không chỉ chữa trị những vết thương trên cơ thể. Họ còn phải đem đến cho người bệnh niềm tin rằng họ vẫn còn hy vọng. Vì vậy, chị luôn cố gắng hết sức để chăm sóc những người mình gặp. Trong những trang nhật ký, người đọc có thể thấy hình ảnh một nữ bác sĩ trẻ nhiều cảm xúc, có lúc nhớ gia đình, có lúc mệt mỏi, có lúc đau lòng trước những mất mát của chiến tranh. Nhưng vượt lên trên tất cả vẫn là tinh thần trách nhiệm với công việc và tình yêu dành cho những người xung quanh.
Điều khiến Đặng Thùy Trâm trở nên đặc biệt không phải là chị chưa từng sợ hãi hay chưa từng buồn. Ngược lại, chị cũng là một con người bình thường với những cảm xúc rất thật. Chị biết nhớ nhà, biết yêu thương, biết đau trước sự mất mát và cũng có những phút giây yếu lòng. Nhưng điều đáng quý là dù có những cảm xúc ấy, chị vẫn lựa chọn tiếp tục công việc của mình.
Bởi lòng dũng cảm không có nghĩa là một con người không biết sợ.
Lòng dũng cảm là khi biết khó khăn và nguy hiểm nhưng vẫn cố gắng làm điều mình cho là đúng.
Đặng Thùy Trâm đã sống như thế.
Trong những năm tháng ở chiến trường, chị không chỉ là một bác sĩ. Chị còn là người chị, người đồng đội và người luôn cố gắng động viên những người xung quanh. Với chị, mỗi bệnh nhân đều là một con người cần được trân trọng. Mỗi sự sống đều đáng được bảo vệ.
Những trang nhật ký của Đặng Thùy Trâm sau này trở thành một phần đặc biệt trong ký ức về chiến tranh Việt Nam. Đó không phải là những trang viết khô khan về chiến sự. Đó là những suy nghĩ của một cô gái trẻ trước tình yêu, gia đình, lý tưởng, sự sống và cái chết. Qua những dòng viết ấy, người đọc có thể nhìn thấy chiến tranh không chỉ qua những con số hay sự kiện lịch sử, mà qua tâm hồn của một con người cụ thể.
Điều đáng quý nhất trong những trang nhật ký ấy là sự chân thành. Đặng Thùy Trâm không cố biến mình thành một con người hoàn hảo. Chị ghi lại những suy nghĩ rất đời thường, cả những lúc vui, buồn, nhớ thương và day dứt. Chính sự chân thành ấy khiến câu chuyện của chị vượt qua giới hạn của một cuốn nhật ký chiến trường để trở thành câu chuyện về tuổi trẻ.
Tuổi trẻ của Đặng Thùy Trâm cũng giống tuổi trẻ của rất nhiều người: có ước mơ, có tình yêu, có những điều muốn làm và những người muốn ở bên. Nhưng chiến tranh đã đặt chị vào một hoàn cảnh đặc biệt. Thay vì sống một cuộc đời bình thường, chị lựa chọn đem kiến thức y khoa của mình đến nơi những người khác đang cần nhất.
Đó là một cách cống hiến rất đẹp.
Chị không cầm súng.
Chị cầm trên tay những dụng cụ của người thầy thuốc.
Chị không đứng giữa những trận đánh để tìm kiếm chiến công.
Chị đứng bên những người bị thương để giành lại sự sống cho họ.
Và chính công việc ấy đã trở thành một phần đóng góp của chị cho đất nước.
Năm 1970, khi mới 27 tuổi, Đặng Thùy Trâm hy sinh trên đường công tác. Cuộc đời chị dừng lại khi tuổi trẻ còn chưa đi hết. Chị chưa có cơ hội sống một cuộc đời dài, chưa có cơ hội trở về với gia đình và cũng chưa có cơ hội chứng kiến những ngày đất nước hòa bình.
Một cuộc đời quá ngắn.
Nhưng những gì chị để lại thì không ngắn ngủi.
Nhiều năm sau khi chị hy sinh, cuốn nhật ký được tìm thấy và đưa về Việt Nam. Những trang viết ấy được xuất bản, giúp nhiều thế hệ độc giả biết đến một Đặng Thùy Trâm rất khác với hình ảnh của một biểu tượng lịch sử xa xôi. Đó là một cô gái trẻ bằng xương bằng thịt, có trái tim giàu tình yêu thương và một niềm tin mạnh mẽ vào những điều mình lựa chọn.
Câu chuyện của chị khiến chúng ta nhận ra rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người nổi tiếng. Lịch sử còn được tạo nên bởi những người trẻ bình thường đã sống hết mình trong những hoàn cảnh đặc biệt.
Đặng Thùy Trâm không biết tương lai của mình sẽ dài bao lâu. Nhưng chị vẫn làm tốt công việc của ngày hôm nay.
Đó có lẽ là một trong những bài học sâu sắc nhất mà chị để lại.
Chúng ta thường nghĩ rằng phải làm được điều gì thật lớn lao thì cuộc đời mới có ý nghĩa. Nhưng đôi khi, ý nghĩa lại nằm trong cách chúng ta hoàn thành những công việc rất bình thường: học tập nghiêm túc, làm việc có trách nhiệm, biết quan tâm đến người khác và không quay lưng trước những khó khăn của cộng đồng.
Một bác sĩ có thể cứu một người bệnh.
Một giáo viên có thể thay đổi suy nghĩ của một học sinh.
Một kỹ sư có thể tạo ra một sản phẩm hữu ích.
Một người trẻ có thể làm cho cuộc sống của những người xung quanh tốt đẹp hơn bằng chính khả năng của mình.
Mỗi người có một cách để cống hiến.
Điều quan trọng là chúng ta có lựa chọn sống có ích hay không.
Ngày nay, thế hệ trẻ được sống trong hòa bình, được học tập trong những ngôi trường đầy đủ hơn và có nhiều cơ hội để lựa chọn tương lai. Chúng ta không phải đối mặt với những hoàn cảnh khắc nghiệt như Đặng Thùy Trâm từng trải qua. Nhưng chính vì vậy, chúng ta càng cần biết trân trọng những điều mình đang có.
Trân trọng hòa bình.
Trân trọng cơ hội học tập.
Trân trọng gia đình.
Và trân trọng tuổi trẻ.
Bởi tuổi trẻ là quãng thời gian không thể quay trở lại. Điều đáng tiếc nhất không phải là tuổi trẻ gặp khó khăn, mà là có tuổi trẻ nhưng không biết mình muốn sống vì điều gì.
Đặng Thùy Trâm đã cho thấy một tuổi trẻ có thể trở nên đẹp đẽ như thế nào khi con người biết sống vì người khác. Chị đã đem kiến thức của mình đến nơi cần nó nhất, đem lòng nhân ái đến bên những người đang đau đớn và đem những năm tháng đẹp nhất của đời mình gắn với trách nhiệm đối với đất nước.
Chị ra đi khi mới 27 tuổi, nhưng câu chuyện của chị vẫn tiếp tục được kể. Những trang nhật ký vẫn được đọc. Những suy nghĩ của một cô gái trẻ vẫn khiến nhiều thế hệ suy ngẫm về tình yêu, lý tưởng và trách nhiệm.
Có những con người không sống đủ lâu để chứng kiến tương lai mà họ từng mong ước.
Nhưng họ có thể góp phần tạo nên tương lai ấy bằng chính những gì mình làm trong hiện tại.
Đặng Thùy Trâm là một người như thế.
Chị không để lại những công trình lớn lao hay một sự nghiệp dài hàng chục năm. Chị để lại một cuốn nhật ký, một nghề nghiệp được sống trọn với trách nhiệm và một câu chuyện về tuổi trẻ khiến nhiều người xúc động.
Và có lẽ, bài học sâu sắc nhất từ cuộc đời Đặng Thùy Trâm là: giá trị của một tuổi trẻ không nằm ở việc nó dài bao lâu, mà nằm ở việc chúng ta đã sống như thế nào trong những năm tháng mình có.
Có người bảo vệ Tổ quốc bằng vũ khí. Có người bằng tri thức. Có người bằng những trang viết. Và có người bằng đôi bàn tay của một người thầy thuốc.
Đặng Thùy Trâm đã chọn cách của mình.
Chị đã dùng kiến thức để cứu người, dùng lòng nhân ái để vượt qua những khắc nghiệt của chiến tranh và dùng tuổi trẻ để sống có trách nhiệm với quê hương.
Một đời người có thể khép lại, nhưng một cuộc đời sống có ý nghĩa thì không bao giờ thực sự biến mất. Bởi những giá trị tốt đẹp mà con người để lại sẽ tiếp tục được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.



