ĐẶNG THÙY TRÂM – NHỮNG TRANG NHẬT KÝ GIỮA CHIẾN TRƯỜNG

Có những cuốn nhật ký được viết để một ngày nào đó người viết đọc lại.

Có những cuốn nhật ký được viết cho một người thân.

Nhưng cũng có những cuốn nhật ký được viết giữa chiến trường, nơi người viết không biết ngày mai mình còn sống hay không.

“Nhật ký Đặng Thùy Trâm” là một cuốn nhật ký như thế.

Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26/11/1942 tại Hà Nội.

Chị lớn lên trong một gia đình trí thức, được học hành và có một tương lai rộng mở phía trước.

Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, thay vì lựa chọn một cuộc sống bình yên, chị tình nguyện vào chiến trường.

Năm 1967, người nữ bác sĩ trẻ lên đường vào miền Nam.

Hành trang của chị không chỉ có những kiến thức y khoa.

Đó còn là một trái tim của tuổi trẻ.

Một niềm tin.

Và một mong muốn được làm điều gì đó có ích cho đất nước.

Chị được phân công công tác tại một bệnh viện dã chiến ở Đức Phổ, Quảng Ngãi.

Đây không phải một bệnh viện bình thường.

Bệnh viện nằm giữa vùng chiến sự.

Thương binh được đưa về liên tục.

Có những người bị thương rất nặng.

Có những ca cấp cứu phải thực hiện trong điều kiện thiếu thốn thuốc men và dụng cụ.

Có những đêm bom đạn khiến cả bệnh viện phải di chuyển.

Nhưng khi thương binh được đưa đến, bác sĩ Thùy Trâm vẫn ở đó.

Chị cứu chữa cho họ bằng tất cả những gì mình có.

Có lúc chị phải làm việc nhiều giờ liên tục.

Có lúc kiệt sức.

Có lúc đau lòng khi không thể cứu được một người lính.

Những cảm xúc ấy được chị ghi lại trong nhật ký.

Đọc những trang viết của Đặng Thùy Trâm, người ta không chỉ thấy một nữ bác sĩ kiên cường.

Người ta thấy một cô gái trẻ.

Chị nhớ Hà Nội.

Nhớ gia đình.

Nhớ mẹ.

Nhớ những người bạn.

Chị cũng có những phút giây buồn.

Có lúc thất vọng.

Có lúc tự hỏi liệu mình đã đủ mạnh mẽ hay chưa.

Có lúc nhớ về một người mà mình thương.

Nhưng rồi chị lại tự nhắc mình phải đứng lên.

Bởi phía trước vẫn còn những thương binh đang chờ.

Có một điều đặc biệt trong nhật ký của Đặng Thùy Trâm.

Đó là chị không che giấu những yếu đuối của mình.

Chị có thể khóc.

Có thể nhớ nhà.

Có thể cô đơn.

Nhưng sau tất cả, chị vẫn lựa chọn tiếp tục.

Chính điều đó khiến những trang nhật ký trở nên gần gũi.

Đặng Thùy Trâm không phải một con người bằng thép.

Chị là một cô gái 20 tuổi với một trái tim biết yêu thương.

Nhưng cô gái ấy đã chọn đứng giữa chiến trường.

Một lần, chị viết:

“Đời phải trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố.”

Có lẽ đó chính là tinh thần của cả cuộc đời chị.

Giông tố đến rất nhiều.

Nhưng chị không cúi đầu.

Ngày 22/6/1970, trong một chuyến công tác, Đặng Thùy Trâm cùng các đồng đội gặp địch.

Trong lúc tìm cách thoát khỏi vòng vây, chị đã hy sinh.

Chị mới 27 tuổi.

Cuốn nhật ký mà chị mang theo cũng không thể trở về cùng chị.

Sau khi chị hy sinh, những cuốn nhật ký rơi vào tay một người lính Mỹ.

Người lính ấy tên là Frederic Whitehurst.

Ông đọc những trang viết bằng tiếng Việt và nhận ra đây không phải tài liệu quân sự thông thường.

Đó là những dòng tâm sự của một người phụ nữ trẻ đang sống giữa chiến tranh.

Ông đã giữ lại cuốn nhật ký.

Và nhiều năm sau chiến tranh, những trang viết ấy được tìm cách trao trả về cho gia đình Đặng Thùy Trâm.

Năm 2005, cuốn “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” được xuất bản.

Những trang nhật ký của một cô gái đã hy sinh từ hơn 30 năm trước bất ngờ đến với hàng triệu độc giả.

Người ta đọc và thấy chiến tranh qua một góc nhìn rất khác.

Không phải những con số.

Không phải những trận đánh.

Mà là những con người.

Những người lính bị thương.

Những người mẹ chờ con.

Những cô gái nhớ nhà.

Những người trẻ yêu và hy sinh.

Và một nữ bác sĩ đã dành những năm tháng đẹp nhất của mình để cứu chữa cho những người khác.

Điều kỳ lạ nhất là người viết những trang nhật ký ấy đã không còn.

Nhưng tiếng nói của chị vẫn còn.

Nó đi qua chiến tranh.

Đi qua nhiều thập kỷ.

Và đến với những người trẻ chưa từng biết chiến tranh là gì.

Điều còn lại sau câu chuyện

Đặng Thùy Trâm không để lại những chiến công được đo bằng số lượng trận đánh.

Chị để lại những trang viết.

Nhưng những trang viết ấy đã trở thành một chứng nhân của lịch sử.

Qua đó, chúng ta hiểu rằng những người trẻ thời chiến cũng từng có những ước mơ rất bình thường.

Họ muốn được sống.

Muốn được trở về.

Muốn được yêu thương.

Muốn được ở bên gia đình.

Nhưng họ đã chấp nhận rời xa tất cả để làm điều mà họ tin là đúng.

Điều khiến câu chuyện về Đặng Thùy Trâm sống mãi không chỉ là sự hy sinh.

Mà là cách chị đã sống trước khi hy sinh.

Một người bác sĩ tận tâm với thương binh.

Một người con luôn nhớ gia đình.

Một cô gái có những rung động rất đẹp của tuổi trẻ.

Và một người chiến sĩ luôn tự nhắc mình phải đứng vững trước giông tố.

Ngày hôm nay, chúng ta không còn phải sống giữa những trận bom.

Nhưng cuộc sống vẫn có những “giông tố” của riêng nó.

Có những lúc thất bại.

Có những lúc mệt mỏi.

Có những lúc muốn bỏ cuộc.

Khi ấy, có lẽ chúng ta có thể nhớ đến một cô gái đã từng viết giữa chiến trường:

“Đời phải trải qua giông tố nhưng chớ cúi đầu trước giông tố.”

Và rồi bước tiếp.

Bởi tuổi trẻ, dù ở thời chiến hay thời bình, đều chỉ có một lần.

Hãy sống sao để những năm tháng ấy thật sự có ý nghĩa.

Đặng Thùy Trâm đã nằm lại ở tuổi 27, nhưng những trang nhật ký của chị vẫn tiếp tục sống và lay động những thế hệ chưa từng gặp chị.

Tham khảo tư liệu: Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam; các tư liệu về bác sĩ, liệt sĩ Đặng Thùy Trâm và “Nhật ký Đặng Thùy Trâm”.