Đặng Thùy Trâm và những dòng nhật ký lửa đạn (Năm 1970)

Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng đất Đức Phổ (Quảng Ngãi) được mệnh danh là "tọa độ chết" bởi mật độ bom đạn càn quét dữ dội và sự vây hãm gắt gao của kẻ thù. Giữa nơi ranh giới sống chết mong manh ấy, hình ảnh Bác sĩ Đặng Thùy Trâm — một người con gái Hà Nội dịu dàng, tri thức — cùng hai cuốn nhật ký đẫm lửa đạn đã trở thành biểu tượng bất tử cho tâm hồn trong sáng, lòng nhân ái bao la và ý chí kiên cường của thế hệ trẻ Việt Nam.

Tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội năm 1966, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, Đặng Thùy Trâm đã xung phong vào chiến trường miền Nam. Bà được phân công làm Bệnh xá trưởng Bệnh xá huyện Đức Phổ — một bệnh xá dã chiến nằm sâu trong rừng núi, thiếu thốn đủ bề từ thuốc men, dụng cụ y tế đến lương thực. Giữa mưa bom bão đạn và các đợt càn quét liên tục của Mỹ - Ngụy, người nữ bác sĩ trẻ ấy đã vượt qua bao gian khổ, trực tiếp cứu chữa, chăm sóc cho hàng trăm thương bệnh binh bằng tất cả tình yêu thương và trách nhiệm của một người thầy thuốc cách mạng.

Không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cứu người, Đặng Thùy Trâm còn là một người chiến sĩ dũng cảm. Ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một trận càn quét lớn của quân Mỹ vào khu vực bệnh xá, để bảo vệ an toàn cho thương binh và đồng đội rút lui, bà cùng một vài chiến sĩ đã ở lại cản địch. Khi đồng đội hy sinh hết, một mình người nữ bác sĩ 27 tuổi đã dũng cảm cầm súng chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng hy sinh ngay trên mảnh đất Đức Phổ anh hùng.

Sau khi bà ngã xuống, hai cuốn cuốn nhật ký của bà được một người lính Mỹ nhặt được. Xúc động trước tấm lòng cao đẹp và khí tiết của người con gái Việt Nam, ông đã giữ gìn nó suốt hơn 30 năm trước khi trao trả lại cho gia đình. Cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm khi được xuất bản đã làm rung động hàng triệu trái tim trong và ngoài nước. Từng dòng chữ chan chứa tình yêu thương đồng chí, quê hương và khát vọng hòa bình chân thành: "Đời phải trải qua bão tố nhưng không được cúi đầu trước bão tố".

Sự hy sinh lẫm liệt và những dòng nhật ký đi cùng năm tháng của Bác sĩ Đặng Thùy Trâm không chỉ là chứng nhân lịch sử về một thời kỳ gian khổ mà anh hùng, mà còn là biểu tượng ngời sáng cho lý tưởng sống cống hiến, tinh thần nhân văn cao cả của lực lượng y tế cách mạng Việt Nam.