Đặng Văn Ngữ
Nhà ký sinh trùng học hàng đầu Việt Nam, người đã chế tạo thành công Penicillin (kháng sinh) trong điều kiện rừng núi kháng chiến, cứu sống hàng vạn chiến sĩ và nhân dân.
Giáo sư Đặng Văn Ngữ là một nhà khoa học có sự nghiệp lừng lẫy ngay từ khi còn trẻ. Sau khi tốt nghiệp bác sĩ tại Hà Nội, ông sang Nhật Bản nghiên cứu và trở thành cộng sự đắc lực của các giáo sư hàng đầu thế giới về nấm và kháng sinh. Năm 1949, giữa lúc sự nghiệp đang đỉnh cao tại Nhật, ông quyết định bí mật trở về nước qua đường Thái Lan để tham gia kháng chiến chống Pháp tại chiến khu Việt Bắc.
Chiến công lẫy lừng nhất của ông là việc chiết xuất thành công nước lỏng Penicillin từ nấm để điều trị vết thương cho thương binh. Trong điều kiện thiếu thốn máy móc, ông đã dùng chai lọ, ống tre để nuôi cấy giống nấm kháng sinh mà ông mang từ Nhật về. Nhờ có Penicillin của Đặng Văn Ngữ, tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng vết thương của bộ đội ta giảm xuống rõ rệt, tạo nên một kỳ tích y học trong lịch sử chiến tranh nhân dân.
Không dừng lại ở đó, ông còn là người tiên phong nghiên cứu về sốt rét và các loại ký sinh trùng tại Việt Nam. Năm 1967, trong một chuyến đi nghiên cứu thực địa tại chiến trường Thừa Thiên - Huế để tìm vaccine chống sốt rét cho chiến sĩ, ông đã hy sinh sau một trận bom của Mỹ. Di sản ông để lại không chỉ là các công trình khoa học mà còn là tinh thần dấn thân vô điều kiện của một trí thức lớn vì sức khỏe của dân tộc.
