ĐẶNG VĂN THANH – NGƯỜI CHÍNH TRỊ VIÊN “THI GAN” VỚI KẺ THÙ GIỮ BÍ MẬT ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH TRÊN BIỂN

Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, mới 8 tuổi, Đặng Văn Thanh đã phải làm nghề lặn biển, bắt cá ở vùng Cà Ná, Ninh Thuận. Cuộc sống giữa biển khơi sớm tôi luyện ở ông sự gan góc, bình tĩnh và khả năng ứng biến trước hiểm nguy. Sau khi tham gia cách mạng, ông trở thành Chính trị viên của Đoàn tàu không số, trực tiếp góp sức vào những chuyến vận chuyển vũ khí bí mật từ miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam.

Một trong những câu chuyện tiêu biểu nhất về Đặng Văn Thanh diễn ra vào tháng 9-1963, trong chuyến mở tuyến vận chuyển mới vào Bà Rịa.

Đêm 26-9-1963, chiếc tàu gỗ số 41, do Lê Văn Một làm Thuyền trưởng, Đặng Văn Thanh làm Chính trị viên, cùng 11 thủy thủ rời cảng Bính Động, Hải Phòng. Trong khoang tàu là 18 tấn vũ khí dành cho chiến trường miền Đông Nam Bộ.

Để giữ bí mật, tàu tận dụng mưa bão, tránh sự kiểm soát của đối phương và chỉ chuyển hướng vào bờ khi tới gần đảo Phú Quý. Nhưng ngay trước khi hoàn thành nhiệm vụ, một tình huống đặc biệt nguy hiểm xảy ra: tàu mất liên lạc với lực lượng đón bến rồi mắc cạn gần Đồn Phước Hải, đúng lúc khu vực đang bị càn quét.

Trước nguy cơ bị phát hiện, phía bến đề nghị phá hủy con tàu để bảo toàn bí mật.

Đặng Văn Thanh lại đưa ra một quyết định táo bạo. Ông nhận định tàu chưa thực sự bị lộ; hình dáng tàu 41 lại giống tàu đánh cá địa phương. Nếu cho nổ tàu lúc ấy, chính tiếng nổ có thể khiến đối phương phát hiện tuyến vận chuyển bí mật.

Vũ khí được khẩn trương chuyển lên bờ. Khi trời sáng, Thuyền trưởng Lê Văn Một cùng các thủy thủ rời tàu, còn Đặng Văn Thanh và thợ máy Huỳnh Văn Sao tình nguyện ở lại, sẵn sàng xử lý tình huống xấu nhất.

Khoảng 11 giờ, máy bay trinh sát xuất hiện và bay vòng quanh con tàu.

Trong bờ tiếp tục phát tín hiệu yêu cầu hủy tàu. Nhưng Đặng Văn Thanh vẫn bình tĩnh. Ông cho rằng đối phương mới chỉ nghi ngờ. Thay vì để lộ vẻ bất thường, ông cùng Huỳnh Văn Sao giả làm ngư dân, mang lưới ra vá ngay trên tàu.

Hai người bình thản chờ đợi giữa vòng vây nguy hiểm.

Đến khoảng 14 giờ, thủy triều lên, tàu bắt đầu nổi. Họ lập tức nổ máy rời bãi cạn. Khoảng 17 giờ, tàu 41 hòa vào những chiếc thuyền đánh cá của ngư dân rồi trở lại bến, số vũ khí còn lại được đưa lên bờ an toàn.

Đêm ấy, tàu 41 lại vượt biển trở về miền Bắc.

Chuyến đi đã thành công: 18 tấn vũ khí được đưa tới chiến trường, con tàu được bảo toàn và quan trọng hơn, bí mật của tuyến vận chuyển vào Bà Rịa vẫn được giữ vững.

Giữa thời khắc mà một quyết định sai có thể khiến cả tuyến đường chiến lược bị phát hiện, Đặng Văn Thanh đã thể hiện sự kết hợp đặc biệt giữa lòng dũng cảm, bản lĩnh và trí thông minh. Chính những phẩm chất ấy góp phần làm nên tên tuổi của người Chính trị viên Đoàn tàu không số và đưa ông trở thành một trong hai cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của Đoàn tàu không số được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.