Đặng Văn Việt - người anh hùng trên đường số 4

Trong muôn vàn tướng lĩnh quân đội ta, có một người vô cùng đặc biệt, đó là Đại tá Đặng Văn Việt (1920 – 2021) là một trong những huyền thoại quân sự xuất sắc nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam, người được chính các tướng lĩnh đối phương nể trọng và khiếp sợ gọi bằng biệt danh "Hùm xám Đường số 4". Xuất thân từ dòng họ danh gia vọng tộc – là cháu nội của Đình nguyên Thám hoa Đặng Văn Kiều và là con trai của Tổng đốc Nghệ An Đặng Văn Hướng, ông sớm từ bỏ cuộc sống nhung lụa để dấn thân vào con đường cách mạng, trực tiếp tham gia giành chính quyền tại Huế trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Tên tuổi của ông gắn liền với cương vị Trung đoàn trưởng đầu tiên của Trung đoàn 174 khi mới 29 tuổi, trực tiếp chỉ huy chiến đấu trên tuyến Quốc lộ 4 khét tiếng trong kháng chiến chống Pháp. Với tư duy chiến thuật sắc bén, tài dụng binh linh hoạt và lòng dũng cảm phi thường, ông đã kiến tạo nên những trận phục kích đỉnh cao như bản anh hùng ca Bông Lau (1949) và chiến thắng rực rỡ tại chiến dịch Biên giới Thu Đông (1950), bẻ gãy hoàn toàn kế hoạch phòng tuyến của quân đội Pháp. Không chỉ là một nhà binh nghiệp kiệt xuất, sau khi rời quân ngũ, ông còn khẳng định trí tuệ của mình qua tấm bằng kỹ sư xây dựng, thông thạo cả tiếng Pháp lẫn tiếng Anh, và là tác giả của cuốn hồi ký lịch sử giá trị "Đường số 4 rực lửa". Cuộc đời trải dài hơn một thế kỷ của "Hùm xám" Đặng Văn Việt là minh chứng hào hùng cho một thế hệ nhân sĩ, trí thức yêu nước, hiến dâng trọn vẹn tài năng và xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc, chính tài năng của ông đã để lại nhiều bài học chiến thuật kinh điển cho quân đội về sau.