ĐÁNH BẮT QUÂN CẢNH

ĐÁNH BẮT QUÂN CẢNH

Đây là hình thức đấu tranh cao nhất, quyết liệt nhất của anh em ở Trại giam tù binh Phú Quốc: “tù binh mà bắt được quân cảnh”. Mặc dù là những người bị mất tự do, trong tay không có vũ khí, anh em vẫn dũng cảm áp dụng hình thức đấu tranh bằng bạo lực. Nhưng áp dụng hình thức bạo lực đối với bọn trật tự và đối với bọn quân cảnh có khác nhau mặc dù nguyên nhân trực tiếp đều do chúng đánh đập anh em: với bọn trật tự, anh em phải diệt một số và đuổi ra khỏi phân khu, không cho ở chung với tù binh; với quân cảnh, anh em đánh lại để làm cho chúng phải sợ, hạn chế tính ác ôn và nhiều khi bắt một hai quân cảnh giữ lại trong phân khu làm con tin đòi địch chấp thuận những yêu sách của mình.

Trong đấu tranh, nhiều khi bắt đầu bằng một hành động bạo lực, cả phân khu nổi dậy đánh địch, sau đó mới cử đại diện đưa ra yêu sách đòi giải quyết. Nhưng cũng có nhiều cuộc đấu tranh bắt đầu bằng một đề nghị nhẹ nhàng là cung cấp thêm nước uống hoặc thực phẩm, song vì yêu sách không được chấp thuận và thái độ hách dịch của địch nên cuộc đấu tranh chuyển sang bạo lực: đập cà mèn, đập vách tôn, la ó rồi tuyệt thực và nhiều khi phải dùng bạo lực mạnh chúng mới chịu thương lượng với anh em để trở lại sinh hoạt bình thường.

Do đó, trong các cuộc đấu tranh của tù binh, nhất là các cuộc đấu tranh lớn, thường bao gồm nhiều nội dung, cải thiện đời sống lẫn bảo vệ phẩm chất chính trị, đồng thời cũng bằng nhiều hình thức kết hợp nhau, có khi hết sức quyết liệt, phải có đổ máu mới kết thúc.

· Phân khu A10 bắt giữ quân cảnh

Cuối năm 1969, tình hình ở phân khu A10 hết sức căng thẳng. Địch đã cài vào được một số tên làm trật tự, mật báo, đặt thêm nhiều quy định mới nhằm kìm kẹp tù binh chặt chẽ hơn, bắt anh em làm việc nặng nề hơn và chúng bắt đầu phạt vạ, có khi bất thụt dầu tập thể ở ngoài sân điểm danh và đánh đập anh em tàn nhẫn.

Đảng ủy phân khu họp và thống nhất phải đấu tranh tuyệt thực với các yêu sách:

- Không đánh đập, phạt vạ tù binh.

- Không được bắt tù binh làm những việc có tính chất quân sự, làm rào kẽm gai, phục dịch các gia đình sĩ quan ngụy.

- Đảm bảo các tiêu chuẩn ăn uống hàng ngày cho tù binh.

Đảng ủy phân khu dự kiến cuộc tuyệt thực có thể kéo dài, địch có thể sẽ cho quân cảnh vào đàn áp, anh em có thể hy sinh nên phải chuẩn bị kỹ về tỉnh thần, đồng thời chuẩn bị một số cơm khô và nước uống cho người bị bệnh, sức khỏe kém.

Lúc đầu, đại diện tù binh đưa ra yêu sách, địch không giải quyết. Anh em tuyên bố tuyệt thực và tất cả đều ở trong phòng, giữ im lặng. Đến ngày thứ tám, địch bỏ mặc không quan tâm và không đến giải quyết. Mặt khác, để khiêu khích, chúng đem chảo mỡ xào trước gió cho anh em ngửi mùi thơm, cơn đói cồn cào hơn nhằm làm cho anh em nản chí. Đồng thời, chúng đem cơm, cháo, sữa đến và gọi ai muốn sống ra ăn, muốn chết ở lại, Bộ Chỉ huy không đến giải quyết.

Đến cuối ngày thứ 10, có khoảng năm người chịu không nổi bò ra ngoài lấy đồ ăn, bọn địch lập tức đưa những người này đi nơi khác.

Đến ngày thứ 12 địch vẫn không giải quyết.

Đảng ủy hội ý, phải có biện pháp mạnh hơn, diệt bốn tên mật báo hay cung cấp tin cho địch. Trước đó, có một tên an ninh địch dùng khổ nhục kế gài vô. Địch bày trò đánh đập hắn, bỏ vào chuồng cọp mấy hôm rồi cho vào trại. Anh em điều tra phát hiện được. Hắn hoảng sợ chạy ra ngoài.

Theo kế hoạch, anh em diệt bốn tên mật báo rồi báo cho bọn giám thị rằng có bốn người chết vì bệnh. Bọn quân cảnh đến đề nghi cho đưa xác ra ngoài phân khu để đưa đi chôn nhưng anh em đòi giải quyết các yêu sách mới cho đem xác ra.

Địch dùng một trung đội quân cảnh xông vào lấy xác nhưng anh em quyết tâm chống lại. Địch đàn áp bằng cách ném lựu đạn cay vào phòng giam, anh em nhanh trí dùng khăn thấm nước tiểu bịt mũi, nhặt lựu đạn cay ném trả lại. Bọn quân cảnh tiếp tục xông vào đánh. Anh em đánh lại và bắt giữ một tên trung sĩ, những tên quân cảnh còn lại vội chạy ra ngoài. Địch chẳng những không lấy được xác mà còn bị bắt một tên làm con tin.

Tuy vậy, bọn chỉ huy vẫn ngoan cố không chịu giải quyết yêu sách của anh em. Chúng cho rằng anh em không thể nhịn đói đến chết và cuối cùng đói quá sẽ chịu thua, xin ăn trở lại.

Tình hình trong phân khu trở lại yên lặng nhưng nội bộ tù binh rất căng thẳng, đa số đã kiệt sức. Đảng ủy phân khu hội ý phải tìm cách giải quyết để đưa cuộc đấu tranh đến thắng lợi. Vì nếu cuộc đấu tranh đã đến giai đoạn này mà còn thất bại, địch sẽ tiếp tục đàn áp, không chịu nhượng bộ, làm cho các cuộc đấu tranh sau này sẽ càng quyết liệt, khó khăn hơn và thất bại lần sau cũng sẽ nặng nề hơn.

Đến ngày thứ 14, Đảng ủy quyết định đẩy cuộc đấu tranh lên một bước cao hơn: vận động một người tự nguyện mổ bụng tự sát để tỏ rõ quyết tâm của tù binh quyết đấu tranh đến cùng, không sợ chết.

Ý kiến vừa đưa ra đã lập tức được anh em hưởng ứng, anh Nguyễn Văn Đồng, tự nguyện nhận mổ bụng đòi địch giải quyết và được Đảng ủy chấp nhận.

Sau khi thống nhất chủ trương hành động, Đảng ủy lãnh đạo anh em tù binh kéo ra sân. Lúc này, bọn địch thấy trong phân khu chuyển động nên tập trung rất đông chung quanh hàng rào.

Anh Nguyễn Văn Đồng tách ra khỏi hàng đứng giữa sân, nói thật to cho bọn địch nghe: “Đề nghị Bộ Chỉ huy đến giải quyết yêu sách của anh em, nếu không tôi sẽ mổ bụng tự tử”.

Nói xong, anh vạch áo, lấy dao vạch một đường dài trên bụng, máu tuôn ra xối xả và ruột lòi ra ngoài. Anh em lập tức la lên và chạy lại vừa đỡ anh Đồng, vừa kêu la đòi Bộ Chỉ huy giải quyết.

Bọn quân cảnh báo cáo về Bộ Chỉ huy. Tên trung tá trưởng trại giam đến, hắn tuyên bố chấp nhận các yêu sách của anh em, đề nghị anh em đưa anh Đồng ra băng bó vết thương, đưa xác những tên bị chết ra ngoài. Anh em đề nghị cử tù binh ở phân khu khác đến nấu cháo mang đến các phòng cho anh em ăn chứ không đồng ý cho bọn chiêu hồi sang nấu. Hắn cũng chấp nhận ngay đề nghị của anh em.

Đến đây, cuộc đấu tranh đã thắng lợi. Thực hiện sự chỉ đạo của Đảng ủy, anh em chấp nhận thả tên quân cảnh ra khỏi phân khu, cho đem bốn xác chết ra. Riêng anh Đồng anh em không chấp nhận cho quân cảnh đưa ra ngoài mà giữ anh lại trong phân khu để chăm sóc vì sợ đưa ra ngoài sẽ bị chúng đánh đập.

Cuộc đấu tranh kéo dài 15 ngày, anh em đấu tranh với nhiều biện pháp rất quyết liệt: tuyệt thực, diệt mật báo giữ xác lại, bắt quân cảnh làm con tin và cuối cùng là tự mổ bụng mới đi đến kết thúc thắng lợi.

Nhưng địch chỉ nhượng bộ khi đấu tranh của anh em lên cao trào. Không lâu sau, địch bắt một số người chúng cho là đầu sỏ đưa đi phân khu khác.

· Đánh quân cảnh khi điểm danh đêm

Những lần điểm danh ban đêm, bọn quân cảnh thường đánh đập anh em bằng thước gỗ, dùi cui hết sức tàn nhẫn.

Khi đến điểm danh, chúng đứng đầu phòng gõ vào vách tôn, anh em đang ngủ nhưng phải nhanh chóng nhảy từ trên sạp xuống xếp hàng ba. Trong lúc đó, nhiều tên quân cảnh chạy dọc theo hai bên sạp dùng thước gỗ, dùi cui đánh túi bụi lên đầu, lên vai, lên lưng anh em bất kể người đó đã xếp hàng hay chưa.

Nhiều đêm chúng đến điểm danh ba lần thì cả ba lần anh em bị đánh. Đảng ủy phân khu chủ trương phải trừng trị chúng để bảo vệ anh em. Về việc này nhiều anh em vẫn còn nhớ đến những trận đòn ban đêm khủng khiếp đó.

Anh Nguyễn Huy Sang, người Hà Nội, kể: ngày 7-10-1970, địch đưa khoảng 30 người, trong đó có anh Nguyễn Huy Sang, từ Trại giam Phú Tài (Quy Nhơn) đến Cần Thơ nhận thêm một số tù binh nữa, tất cả khoảng 100 người, đưa ra phân khu D5, nhập chung với mấy trăm anh em ở đó.

Tối đến, bọn quân cảnh vào điểm danh và đánh đập anh em như mọi đêm. Đến phòng 2, khi chúng bắt đầu đánh thì liền bị anh em đánh trả lại nên hoảng hốt chạy ra ngoài, bỏ lại mấy chiếc nón quân cảnh và dùi cui và gọi bọn quân cảnh bên ngoài nổ súng vào làm 2 tù binh bị thương.

Sáng hôm sau, anh em đấu tranh đòi chấm dứt việc quân cảnh đánh đập anh em khi điểm danh ban đêm.

Địch chấp nhận. Từ đó về sau, bọn quân cảnh không còn đánh đập anh em khi điểm danh ban đêm nữa.

· Phân khu A7, B10 bắt giữ quân cảnh

Phân khu A7, là phân khu sĩ quan miền Bắc.

Cuối năm 1970 anh em cử đại diện đưa yêu sách với giám thị:

Hơn. Cung cấp lương thực thực phẩm đầy đủ hơn, cá tươi

- Cho anh em được tổ chức học văn hóa.

Địch không giải quyết. Anh em tuyên bố tuyệt thực, không cho quân cảnh vào điểm danh.

Trong phương án đấu tranh của anh em có việc mỗ bụng tự sát để tố cáo địch, có thể mổ bụng nhiều người, từ cấp thấp đến cấp cao.

Đến trưa ngày thứ năm địch vẫn giữ thái độ im lặng nên anh Nguyễn Văn Đô, trước công tác ở Thị đội Sơn Tây, đứng ra mổ bụng đòi địch giải quyết các yêu sách của phân khu. Nhưng địch vẫn im lặng.

Đến tối, Đại úy Lê dẫn quân cảnh vào đập tôn ở đầu phòng la hét, rồi vào phòng 2 đánh anh em. Lập tức, bộ phận trực bảo vệ ở đầu phòng xông ra bắt hắn. Quân cảnh đi theo không dám tiếp cứu, vội chạy thoát thân, bỏ mặc tên chỉ huy.

Anh em đưa cho hắn giấy bút, rồi bảo viết đề nghị bên ngoài gởi vào cho hắn một chiếc loa điện cầm tay. Tên Đại úy Lê làm theo, không còn hống hách nữa. Anh em chuyển thư ra ngoài và bên ngoài gửi vào cho hắn một chiếc loa theo yêu cầu. Tên Đại úy Lê dùng loa nói với bọn chỉ huy những yêu sách của anh em. Nhưng bọn bên ngoài vẫn ngoan cố, không chịu giải quyết.

Mãi đến 5 ngày sau, địch mới chịu đến giải quyết và chấp thuận các yêu sách của anh em. Anh em còn đòi thêm một yêu sách nữa là không được trả thù. Chúng đồng ý.

Cuộc đấu tranh kết thúc thắng lợi.

Đây là một sĩ quan quân cảnh có cấp bậc cao nhất bị tù bình bắt giữ làm con tin và bị giữ lâu ngày nhất trong phân khu. Tuy có những giờ phút quyết liệt nhưng phía tù binh không bị thiệt hại.

Đầu năm 1971, tình hình ở phân khu B10 rất khó khăn vì địch cấp phát thiếu lương thực, thực phẩm, muối, nước sinh hoạt và đồ dùng sinh hoạt như quần áo. Mặt khác, chúng còn bắt anh em thường xuyên đi lao động và làm những công việc nặng nhọc... nên anh em đói khổ và thiếu thốn đủ mọi thứ, đa số anh em sức khỏe kiệt quệ và bị bệnh tật mà bọn địch không cấp thuốc để chữa trị.

Trước tình hình trên, Đảng ủy quyết định tổ chức đấu tranh tuyệt thực, đưa yêu sách đòi cải thiện đời sống và không làm lao động nặng nhọc. Chuẩn bị cho cuộc đấu tranh, anh em tổ chức lực lượng xung kích, cất giấu lương thực, mỗi người ăn cơm dành lại một ít để chuẩn bị đấu tranh. Khi địch vào kiểm tra đã bắt 4 anh em nhà bếp. Cuộc tuyệt thực bắt đầu, anh em không lấy gạo nấu cơm, dùng bọc ni lông hứng nước uống. Đến ngày thứ sáu thì lính quân cảnh vào phân khu đánh đập anh em và chọc thủng bọc ni lông anh em hứng nước uống, anh em bắt bình đánh lại. Ông Nguyễn Minh Chánh kể: “Chúng tôi đả đảo giám thị, đả đảo quân cảnh đã bắt 4 anh em nhà bếp vô cớ. Quân cảnh tiếp tục vào khu lấy xà bông ném xuống giếng và chọc thủng các bọc nỉ lông hứng nước uống Đảng ủy quyết định đẩy hình thức tuyệt thực lên mức cao hơn là đánh và bắt quân cảnh”.

Đến ngày thứ 16, chúng nói với nhau: Bọn tù đã hết sức rồi. Chúng đưa hàng trăm quân cảnh vào trại thuyết phục tù bình đừng tuyệt thực nữa. Anh Hiệp hô to khẩu hiệu “Đả đảo quân cảnh, giám thị”. Anh Thịnh và một số anh em bắt 1 tên quân cảnh, thu 1 dùi cui, 1 đồng hồ và đập dẹp nón của hắn. Những tên quân cảnh khác vội leo rào chạy thoát và kêu bọn bên ngoài nổ súng vào phân khu. Anh em đưa tên quân cảnh bị bắt vào phòng số 5 trói bịt mắt lại, cởi quần áo quân cảnh và lấy quần áo tù binh mặc cho hắn.

Trước tình hình trên, địch tăng cường thêm 2 tiểu đoàn quân cảnh, 2 đại đội bảo an đến bao vây xung quanh trại, 2 trực thăng chiến đấu, 1 chiếc máy bay L19. Bên ngoài cổng rất đông bọn sĩ quan và cố vấn Mỹ, còn có máy quay phim, chụp hình. Địch dùng lựu đạn cay ném vào khu, anh em lượm ném trả lại. Do đã có kinh nghiệm, anh em úp mặt xuống và lấy nước tiểu tẩm khăn lau mặt cho tỉnh, tiếp tục đấu tranh. Cuộc đấu tranh kéo dài từ 20 giờ đến 3 giờ sáng ngày hôm sau. Các khu C10, B8 cùng vỗ tôn và hô “Đả đảo quân cảnh giết hại tù binh B10" để hỗ trợ cho anh em B10.

Đại tá Đắc - Chỉ huy trưởng trại giam đến kêu gọi: “Các tù binh Cộng sản nghe đây! Các ông thả ngay nhân viên quân cảnh quân lực Việt Nam Cộng hòa ra ngoài trại và tất cả trở về phòng, không được gây bạo động, nếu không sẽ bị trừng phạt bằng hỏa lực”. Nói xong, hắn lên xe Jeép đi ngay khi tên Trung tá Thức đến.

Anh em dùng tôn cuộn tròn làm một cái loa, bảo tên quân cảnh gọi ra cho chỉ huy của hắn với nội dung do Đảng ủy soạn thảo: “Các anh em yên tâm! Tôi vẫn bình yên, không bị tù binh đánh đập gì cả. Tù binh chỉ giữ tôi để đề nghị giải quyết một số yêu cầu thôi, anh em bên ngoài đừng bắn vào mà nguy hiểm đến tính mạng tôi”. Chỉ huy bên ngoài nghe hắn gọi ra, liền gọi loa trả lời anh em hãy thả tên quân cảnh ra, muốn gì thì cử đại diện ra giải quyết.

Đại diện tù binh đưa ra yêu sách: Thả ngay 4 anh em nhà bếp, không được bắt tù binh đi biệt giam; cấp đủ lương thực, thực phẩm, muối, nước uống, thuốc chữa bệnh và quần áo cho tù bình. Tên Trung tá Thức chấp nhận yêu sách của anh em, anh em thả tên quân cảnh bị bắt. Cuộc đấu tranh thắng lợi, tất cả tù binh an toàn, trở lại sinh hoạt bình thường.

Ba tháng sau, địch chuyển khu. Quân cảnh bắt khoảng 30 anh em đưa lên xe đưa vào biệt giam A2 giam giữ.

· Phân khu C10 tổ chức đánh một tên quân cảnh

Tháng 1-1971, tình hình các phân khu gặp nhiều khó khăn vì địch giảm bớt số lượng lương thực, thực phẩm và đồ dùng của tù bình. Sắp đến Tết Nguyên đán, Đảng ủy phân khu C10 chủ trương cho tù binh tuyệt thực, đấu tranh đòi cấp đủ lương thực, thực phẩm, nước uống, quần áo để anh em chuẩn bị đón Tết. Kế hoạch Đảng ủy đưa ra được tù binh toàn phân khu hưởng ứng.

Cuộc tuyệt thực diễn ra sau giờ điểm danh sáng ngày 27-1-1971, tại sân của phân khu.

Diễn biến cuộc tuyệt thực được tên Trung tướng Nguyễn Văn Mạnh, Tham mưu trưởng Bộ Tổng Tham mưu ghi khá rõ trong Phiếu đệ trình số 630/TTK đề ngày 12-3-1971:

“Vào lúc 7 giờ 30 phút ngày 27-1-1971, tù binh thuộc phân khu B10 sau khi tập hợp xong không chịu tan hàng, không nấu ăn và đòi Bộ Chỉ huy giải quyết các yêu sách:

Gia tăng ẩm thực trong mấy ngày Tết.

Nhận bưu phẩm cũng như thư từ trực tiếp từ gia đình gởi đến (không kiểm duyệt).

Cung cấp thêm nước uống”.

“Giám thị trưởng khu A10 đã đến giải quyết nhưng không kết quả, đến 18 giờ 30 tù bình tự giải tán về phòng. Sáng ngày 28-1-1971, tù binh không tập hợp, không đi laotác bên ngoài và nằm tuyệt thực tại phòng. Tiếp đến 21 giờ ngày 29-1-1971, đại đội trách nhiệm khu giam vào mở cuộc lục soát điểm danh và đã gặp sự kháng cự của tù binh bằng cách la ó, đập vách tôn, một số ùa ra định bắt quân cảnh chỉ huy (trưởng khu). Toán quân cảnh lục soát đã chống cự mãnh liệt để giải vây cho sĩ quan chỉ huy lục soát và đám quân cảnh yểm trợ bên ngoài bắn chỉ thiên áp đảo để tiếp cứu. Kết quả, có một quân cảnh bị thương vì tù binh đánh và một tù binh bị lạc đạn".

Phần đầu bản báo cáo hắn ghi khá rõ, nhưng cuối cùng, hắn vẫn cố tình né tránh tội ác đã dùng súng bắn vào tù bình, hắn cho là quân cảnh bắn chỉ thiên để dọa tù binh và việc tù binh bị thương là do đạn lạc.

* Phân khu A2 bắt giữ quân cảnh

Khoảng tháng 4-1972, địch cho một quân cảnh vào tuần tra canh giữ ở A2 để đề phòng tù binh đào hầm.

Lúc đầu Trung sĩ Trung vào nhưng hắn không tuần tra, mà chỉ tìm chỗ ngủ hoặc xem anh em đánh cờ nên giám thị phân khu chuyển hắn sang nơi khác, đưa Trung sĩ Bảo vào thay.

Tên Bảo luôn tỏ ra hung hăng, lục soát liên tục khắp các phòng. Một buổi trưa, hắn đi đến một đầu phòng có 3-4 anh em đang ngồi trú nắng trò chuyện. Hắn bắt lỗi anh em sao thấy hắn mà không chào, nhưng không ai nói gì. Hắn bỏ đi.

Hôm sau hắn vào bắt gặp anh Nguyễn Văn An (tức Ẩn) đang ngồi trên ngạch cửa sổ (điều này địch nghiêm cấm). Tên Bảo liền nhảy lên sạp, nắm chân anh An lôi xuống. Anh An la lên: “Nó bắt tôi!".

Anh em vốn rất ghét tên Bảo, liền xúm lại đè hắn xuống và lột giày ra.

Sự việc xảy ra một cách tự phát, không nằm trong kế hoạch của Đảng ủy nhưng trước tình huống trên, Đảng ủy đã cho hội ý nhanh và thống nhất cho anh em kéo ra, hô thật to cho bọn bên ngoài nghe: “quân cảnh đánh tù binh, quân cảnh đánh tù binh” và “yêu cầu chấm dứt việc đánh đập tù binh”.

Một đại đội quân cảnh kéo đến bao vây bên ngoài. Chúng ra lệnh cho tù binh phải thả tên Bảo, nếu không chúng sẽ nổ súng.

Anh em vẫn ngồi yên lặng, riêng anh Năm, Đại diện của tù binh nói: “Trung sĩ Bảo vào đánh anh em cả chục lần rồi mà Ban Chỉ huy không giải quyết nên anh em rất bực”. Tên chỉ huy đại đội quân cảnh hỏi tiếp: “Có bao nhiêu người bực?” Cùng lúc, tất cả anh em đều giơ tay lên. Anh Năm nói tiếp: “Anh em giữ Trung sĩ Bảo để yêu cầu Bộ Chỉ huy giải quyết”.

Tên thiếu tá chỉ huy tiểu đoàn quân cảnh đến. Hắn nói là hắn không tự dưng nổ súng nhưng hắn không dung thứ hành động đánh bắt quân cảnh. Hắn lệnh cho đếm lui từ 10-1, đến 1, nếu không thả tên Bảo hắn sẽ cho nổ súng.

Đại diện tù binh trả lời:

Anh em giữ Trung sĩ Bảo chứ không đánh.

Yêu cầu từ nay không đánh đập, phạt vạ tù binh, cả Trung sĩ cũng phải chấm dứt việc đánh đập anh em.

- Hằng ngày cung cấp đủ nước và củi.

Trước sự đấu tranh khéo léo của anh em, tên thiếu tá đã chấp thuận các yêu sách trên.

Trong phòng, anh em cho tên Bảo mang giày, sửa lại quần áo, đầu tóc rồi đưa ra.

Trong lúc chờ tên Bảo ra, tên thiếu tá lật lọng đòi nộp người đã bắt tên Bảo. Anh Năm trả lời là cả trại cùng làm việc đó chứ không phải riêng người nào.

Tên thiếu tá lại hỏi: “Nếu Trung sĩ Bảo bị đánh đập trọng thương thì sao?”. Anh Năm nói rằng anh em không đánh tên Bảo. Địch cho y tế khám cho Bảo rồi ra về. Anh em trở lại sinh hoạt bình thường.

Sau đó, địch chuyển anh em qua B2.

Một buổi sáng, chúng cho chở bùng nhùng kẽm gai đến quây ngoài sân trống. Quân cảnh tập trung rất đông, có tăng cường lực lượng bảo an và hải quân. Có cả xe nổi đồng yểm trợ. Trên trời có trực thăng quần đảo.

Địch phát loa, lệnh cho tù binh ở trong phòng, không ra điểm danh, khi chúng gọi loa phòng nào thì phòng đó đi ra, mỗi người cách nhau hai mét, không vịn nhau, không ôm cà mèn, quần áo. Ai không ra chúng sẽ dùng biện pháp mạnh.

Đại diện tù binh ra hỏi lý do tập hợp ngoài phân khu, chúng nói không cần trả lời câu hỏi, tù binh có nhiệm vụ phải chấp hành mệnh lệnh.

Chúng cho anh em ra ngồi mỗi phòng một cụm, có bùng nhùng quây lại. Chúng ra lệnh, ai vượt rào, la ó, đứng dậy khi chưa có lệnh sẽ bị nổ súng.

Sau khi các phòng ra hết, quân cảnh vào trong sục sạo, tìm vũ khí bén nhọn và tìm hầm. Đến trưa, chúng cho từng phòng lần lượt trở vào. Khi anh em vào đến cổng, chúng cho bọn chỉ điểm nhìn mặt và bắt khoảng 50 người.

Anh em vào xong, chúng gọi loa cho sinh hoạt bình thường. Đại diện ra hỏi lý do bắt 50 người và yêu cầu phải đảm bảo tính mạng của anh em. Chúng nói số người đó chuyển trại và hứa đảm bảo sinh hoạt cho anh em, 50 người nói trên bị địch đưa lên giam ở Pleiku khoảng 6 tháng mới đưa trả lại Trại giam Phú Quốc.

Đây là cách địch hay dùng để bắt một số tù binh đưa đi nơi khác.

- Ở A1, vào cuối tháng 10-1967, tên Thượng sĩ Ty từ Biên Hòa ra móc nối với hai tên trật tự Bông và Mạnh tiếp tục làm việc cho chúng.

Anh em từ Biên Hòa ra biết rõ hai tên Bông, Mạnh đã từng làm việc cho địch từ trong Trại giam Hố Nai.

Buổi tối hôm sau, anh em Vùng 3 đánh chúng. Sáng ra giám thị điểm danh thấy tên Bông chết. Chúng hỏi nhưng không ai nhận là thủ phạm.

Sáng hôm sau, địch lệnh cho anh em ra tập hợp ở sân trống ngoài phân khu. Anh em không chấp nhận. Chúng điều hai tiểu đoàn quân cảnh ở Sài Gòn ra bao quanh phân khu, tăng cường súng đại liên ở các chòi canh rồi tiếp tục ra lệnh cho anh em phải thi hành.

Gần chiều tối anh em mới ra. Điểm danh xong, chúng cho anh em vào. Chúng pha đèn thật sáng ở cổng, cho bọn chỉ điểm phản bội nhìn mặt từng người rồi bắt hơn 100 người chúng nghi là lãnh đạo và những người tham gia diệt trật tự đưa sang B2, nhốt họ trong phòng, cơm, nước từ A1 đưa sang. Chúng bắt anh em ăn ở thiếu thốn, chật chội như ở biệt giam. Ba tháng sau chúng mới đưa anh em sang A5.

· Phân khu B8 bắt hai quân cảnh

Ngày 6-5-1972, địch tập trung anh em B8 ra sân trống ngoài phân khu để chúng lục soát phòng và bắt anh em nhịn bữa cơm tối. Anh em không chấp nhận, đòi địch cấp gạo và thực phẩm để nấu ăn.

Quân cảnh bao vây bên ngoài, một số kéo vào phòng đánh đập anh em. Tức giận, anh em đánh lại nên chúng phải bỏ chạy. Lính quân cảnh bên ngoài lập tức chĩa súng vào phân khu bắn liên tục làm 13 người chết, khoảng 135 người bị thương. Đây được xem là cuộc tàn sát lớn nhất ở Trại giam tù binh Phú Quốc.

Anh em bắt được tên Giám thị trưởng Đình Trọng Kính và tên Trung sĩ Vũ Đình Khoan để trao đổi với bọn chỉ huy.

Tên chỉ huy trưởng trại giam Bùi Bằng Dực đến, hai bên trao đổi một lúc thì hắn chấp thuận những yêu sách của anh em.

Thời gian này trong phân khu B8 có tới ba Đảng ủy tổ chức theo địa phương. Các Chi bộ đều có đảng viên nằm rải rác ở các phòng. Các Đảng ủy có quan hệ với nhau nhưng nhiều vấn đề không thống nhất.

Việc đánh bắt quân cảnh lần này mang tính tự phát, vượt ra ngoài sự kiểm soát của tổ chức Đảng nên mặc dù địch chấp nhận những yêu sách sau đó, song anh em phải trả một giá khá đắt.

* Tù binh Hoàng ở phân khu C6 đánh tên Trung úy Hiển sặc máu mũi

Anh em ở phân khu C6 đến nay vẫn thường nhắc đến tù binh Hoàng (quê ở Đà Nẵng). Từ trại giam Pleiku, Hoàng bị đưa ra Phú Quốc khi chưa đến 20 tuổi, được anh em tù bình gọi là “Cậu Hoàng”. Ra Phú Quốc, tuy còn nhỏ nhưng Hoàng rất dũng cảm chống bọn giám thị, quân cảnh, trong đó có tên Trung úy Hiển.

Tên Hiển xem thường anh Hoàng nhỏ và gọi anh là "thằng ranh con”. Hắn đánh anh, anh chịu đựng và nhẩm đếm. Đến lần thứ ba, anh nhìn thẳng vào mặt tên Hiển và đấm vào mặt hắn, làm hắn bị sặc máu mũi. Bị anh em cười chê, hắn lủi thủi bỏ đi. Từ đó, anh em rất cảm phục “Cậu Hoàng”. Tên Hiển dù rất tức nhưng vẫn ngắm cảm phục anh Hoàng. Một thời gian sau anh bị bệnh kiết lị nặng, địch đưa anh đi bệnh xá rồi đưa đi đâu không rõ.

Việc đánh bắt quân cảnh của anh em tù binh đã góp phần vào việc đập tan âm mưu cưỡng ép chiêu hồi của địch, đồng thời thể hiện bản lĩnh của tù binh Cộng sản. Những hành động đó cũng góp phần nào làm cho bọn quân cảnh kiêng nể, e dè, hạn chế phần nào mức độ ác ôn của chúng. Nhiều tên không dám vào phòng vì sợ tù binh trừng trị. Và nếu bị tù binh bắt trói trong phân khu thì đó là nỗi sỉ nhục lớn trước đồng đội của hắn. Vả lại, chúng cũng muốn yên thân để còn gặp mặt cha mẹ, vợ con nên không dám liều mạng.