Đánh giá của giới sĩ phu và đương thời về Nguyễn Trung Trực

Nguyễn Trung Trực sống và chiến đấu trong giai đoạn lịch sử đầy biến động, khi triều đình nhà Nguyễn dần đầu hàng và nhượng bộ thực dân Pháp. Dù không phải là đại thần triều đình hay xuất thân khoa bảng, nhưng khí tiết và tài năng của ông đã nhận được sự kính trọng sâu sắc từ các sĩ phu yêu nước đương thời.

Các sĩ phu cùng thời như Huỳnh Mẫn Đạt, Nguyễn Đình Chiểu đều dành những lời ca ngợi trân trọng nhất cho ông. Họ nhìn thấy ở Nguyễn Trung Trực hình ảnh một người anh hùng áo vải, đại diện cho ý chí quật cường của nhân dân lao động. Hành động đốt tàu Pháp và đánh chiếm đồn Rạch Giá của ông được xem là những tấm gương sáng ngời về tinh thần xả thân vì nước.

Ngay cả kẻ thù là các quan chức Pháp cũng phải kiêng nể bản lĩnh và sự trung thành của ông. Sự công nhận của các tầng lớp xã hội đương thời đối với Nguyễn Trung Trực đã khẳng định vị thế lịch sử to lớn của ông, biến ông thành một biểu tượng tinh thần vô giá của phong trào chống Pháp nửa cuối thế kỷ XIX.