Danh Nhân Văn Hóa Thế Giới Nguyễn Trãi – Tấm Lòng "Ứng Bang Tế Thế"

Nguyễn Trãi (1380 – 1442), hiệu là Ức Trai, sinh tại Thăng Long, quê gốc ở làng Chi Chướng (nay thuộc tỉnh Hải Dương). Ông là anh hùng dân tộc, nhà tư tưởng lớn, nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam, đồng thời là một trong 8 vị Đại khoa được thờ phụng trang trọng tại Văn miếu Mao Điền.

Trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chống quân Minh xâm lược, Nguyễn Trãi đóng vai trò là mưu sĩ hàng đầu bên cạnh Bình Định Vương Lê Lợi. Ông là người soạn thảo các thư từ dụ hàng tướng giặc và tác giả của bản tuyên ngôn độc lập bất hủ Bình Ngô đại cáo. Tư tưởng xuyên suốt trong sự nghiệp của Nguyễn Trãi là tư tưởng nhân nghĩa: "Lấy chí nhân để thay cường bạo, Đem đại nghĩa để thắng hung tàn". Nhân nghĩa đối với ông không chỉ là đánh đuổi giặc ngoại xâm mà còn là lo cho nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc: "Làm sao cho khắp thôn làng, không có tiếng hờn giận than vương".

Sau chiến thắng, ông đảm nhận nhiều chức vụ quan trọng dưới triều Lê Sơ, cống hiến hết mình cho việc xây dựng nền văn hóa, giáo dục và chế độ pháp luật của quốc gia độc lập. Mặc dù cuộc đời ông kết thúc trong bi kịch lịch sử Lệ Chi Viên, nhưng tài năng, tâm hồn và nhân cách thanh cao của Nguyễn Trãi vẫn tỏa sáng qua muôn đời.

Việc thờ phụng Nguyễn Trãi tại Văn miếu Mao Điền thể hiện sự tôn vinh sâu sắc của nhân dân xứ Đông đối với một trí tuệ kiệt xuất, người đã đem tài năng và tấm lòng phụng sự tuyệt đối cho Tổ quốc và nhân dân.