Danh tướng Trần Bình Trọng
Trần Bình Trọng (1259–1285) — người danh tướng thời nhà Trần với lời thề bất tử trước quân xâm lược.
Năm 1285, khi đại quân Nguyên - Mông tràn sang xâm lược Đại Việt lần thứ hai với sức mạnh như thác lũ, nhà Trần đứng trước thử thách sống còn. Để bảo toàn lực lượng chuẩn bị cho cuộc trường kỳ kháng chiến, vua tôi nhà Trần buộc phải thực hiện cuộc rút lui chiến lược. Trong thời khắc ngàn cân treo sợi tóc ấy, danh tướng Trần Bình Trọng được giao một nhiệm vụ vô cùng khắc nghiệt: chỉ huy một cánh quân nhỏ bọc lót tại bến Thiên Mạc, bằng mọi giá phải chặn đứng đà tiến của hàng vạn kỵ binh địch để bộ chỉ huy và đại quân rút lui an toàn.
Trận chiến bên sông Thiên Mạc diễn ra vô cùng tàn khốc và chênh lệch. Dưới sự chỉ huy của Trần Bình Trọng, các chiến sĩ nhà Trần đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, ngoan cường cản bước chân quân thù suốt nhiều ngày đêm. Khi binh kiệt, lương tàn, ông bị địch bắt sống trong một trận giáp lá ngỏm. Biết ông là một mãnh tướng tài ba lại thuộc hàng tông thất nhà Trần, tướng địch là Thoát Hoan dốc sức chiêu hàng. Chúng bày tiệc rượu sang trọng, hứa hẹn phong vương ban lộc và cam kết trao cho ông quyền cao chức trọng nếu chịu quay lưng với đất nước, chỉ đường cho chúng đánh bắt vua Trần.
Thế nhưng, trước mọi lời dụ dỗ ngọt ngào lẫn sự đe dọa của kẻ thù, người tướng trẻ 26 tuổi chỉ đáp lại bằng ánh mắt khinh bỉ và thái độ lặng im kiên định. Mất kiên nhẫn, tướng địch gằn giọng hỏi ông có muốn làm vương đất Bắc hay không. Trần Bình Trọng tuốt gươm trong tâm khảm, ngẩng cao đầu thốt lên câu nói làm chấn động cả quân thù: "Ta thà làm ma nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc!"
Không thể lay chuyển được ý chí sắt đá ấy, quân Nguyên đã sát hại ông. Sự hy sinh oanh liệt của Trần Bình Trọng không chỉ giúp đại quân nhà Trần bảo toàn lực lượng để sau đó đánh tan 50 vạn quân xâm lược, mà lời thề bất tử của ông còn khắc sâu vào sông núi, trở thành biểu tượng kiên cường nhất cho khí tiết và lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam.



