Đào Duy Từ - nhà quân sự tài giỏi, mưu lược.

Vốn là người có tư chất thông minh, học giỏi và nhiều ước mơ, hoài bão nên khi triều đình tổ chức các khóa thi Hương, thi Hội tại đây, Đào Duy Từ đã tìm mọi cách để được dự thi, nhưng đều không thành vì triều Lê lúc bấy giờ quy định “con nhà kép hát không được dự thi khoa bảng”. Không nản chí, Đào Duy Từ kiên trì chờ đợi cơ hội. Thế rồi ông quyết định đổi sang họ của mẹ để được dự thi và tại kỳ thi năm Quý Tỵ 1593, Đào Duy Từ đã đỗ Á nguyên. Tuy nhiên, sau đó sự việc đổi họ bị lộ, Đào Duy Từ bị triều đình tước danh hiệu, lột mũ áo và bị sung vào lính.

Theo "Đại Việt sử ký toàn thư" thì cuối năm 1593, chúa Nguyễn Hoàng từ Thuận Hóa ra yết kiến vua Lê. Trong thời gian lưu lại đất Bắc, thông qua những người bạn tâm phúc của mình, chúa Nguyễn Hoàng muốn tìm hiểu và vời gọi nhân tài đất Bắc và nhân tài xứ Thanh. Qua nghe tiếng tăm đồn đại, chúa Nguyễn Hoàng đã biết đến Đào Duy Từ, ngỏ ý sẵn sàng đón ông vào Thuận Quảng.

Năm 1625, Đào Duy Từ quyết định khăn gói vào Nam. Lưu lại ở Thừa Thiên một thời gian, nhưng ở đó không mấy ai biết đến nên ông quyết định đi vào Quy Nhơn. Tại vùng đất “lạ nước lạ cái” này, Đào Duy Từ đã được ông Trần Đức Hòa-một người có uy tín, thế lực trong vùng và có mối quan hệ thân thiết với chúa Nguyễn cưu mang. Qua nhiều lần đàm đạo, thử thách, Trần Đức Hòa nhận thấy Đào Duy Từ là một con người học rộng, biết nhiều, có tấm lòng quân tử, ông đã cảm mến, tin tưởng, yêu quý rồi gả con gái cho.