Đào Hữu Cảnh

Đào Hữu Cảnh (Bảy Cảnh) tên thật Đào Văn Sạ, sinh năm 1932, tại làng Mỹ Đức, tổng Châu Phú, quận Châu Phú, tỉnh Châu Đốc (nay là xã Mỹ Đức, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang). Đào Hữu Cảnh tham gia cách mạng từ rất sớm. Trên từng cương vị công tác, đồng chí luôn tỏ rõ khí phách anh hùng bất khuất, không sợ hy sinh, gian khổ, mưu trí, sáng tạo hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Mồ côi từ nhỏ, Đào Hữu Cảnh phải đi làm thuê kiếm sống. Năm 14 tuổi, Bảy Cảnh được Chi bộ xã Mỹ Đức giáo dục và phân công làm giao liên đưa thư, canh gác cho cán bộ hội họp. Sau đó, đồng chí được tổ chức điều động về hoạt động bí mật tại xã Thạnh Mỹ Tây.

Năm 1955, đồng chí làm Bí thư Chi bộ xã Thạnh Mỹ Tây. Ở đây, Đào Hữu Cảnh đã tổ chức diệt tên Chỉnh, cảnh cáo tên Thích (cặp rằng của địa chủ Phán Nhơn) và phát động nông dân dùng dao, rựa rượt bọn địa chủ lái máy cày giựt đất của dân. Sau sự việc này, đồng chí bị lộ, phải chuyển qua xã khác hoạt động.

Năm 1959, đồng chí được phân công về xã Mỹ Đức hoạt động bí mật. Sau đó, đồng chí được phân công làm Đội trưởng Đội trừ gian. Với cương vị mới, đồng chí cùng đồng đội tích cực hoạt động phục kích địch đi lẻ; kết quả đã tiêu diệt 2 tên lính của Bảy Đớm ở xã Thạnh Mỹ Tây và Kình Đào, lấy 1 súng garant, 1 lựu đạn và 400 viên đạn. Các hoạt động của đồng chỉ làm cho địch hoang mang, lo sợ.

Ngày 25/02/1960, Đào Hữu Cảnh cùng đồng đội tấn công trụ sở và Đồn dân vệ xã Vĩnh Thạnh Trung, diệt 1 tên lính, thu 3 súng. Riêng đồng chỉ vận động được anh Tấn (lính Đồn Kinh 7) làm nội ứng cho ta tấn công đồn, diệt 4 tên, thu 5 súng. Sau đó, anh Tần mang khẩu súng garant theo cách mạng.

Năm 1961, đồng chỉ được bổ sung vào Ban Thường vụ Huyện ủy Châu Phú, phụ trách Huyện đội trưởng chỉ huy lực lượng địa phương quân huyện phiên hiệu 802. Lúc bấy giờ, Huyện ủy mở lớp huấn luyện về “du kích chiến” cho các tiểu đội trưởng tại Ô Long Vĩ. Đồng chí Đào Hữu Cảnh trực tiếp hướng dẫn về cách điều nghiên nắm tình hình địch, cách tổ chức và thực hiện chiến tranh du kích, chống cản...

Tháng 5/1962, thực hiện nhiệm vụ Huyện ủy giao, đồng chỉ chỉ huy giả trang tập kích lấy súng của địch vào ban ngày. Sau khi nghiên cứu thực tế, vẽ sơ đồ cụ thể, lên phương án đánh địch, đồng chí đã triệu tập đội trưởng đội du kích các xã Thạnh Mỹ Tây, Bình Mỹ, Bình Long về Cốc Đạo Cậy để triển khai kế hoạch. 14 giờ ngày 21/5/1962, trận đánh diễn ra theo kế hoạch, ta thu trên 20 súng, 1 trung liên, 33 băng đạn, 14 carbine và một số súng đạn khác.

Sáng ngày 17/8/1962, địch tổ chức 30 xuồng đi cản từ núi Sam xuống khu vực ngã ba Nạm Sào, đầu Kinh 7. Lợi dụng địa hình gò địa làm công sự, có cây gáo, điên điển che khuất, Đào Hữu Cảnh đã chỉ huy lực lượng vũ trang huyện giữ bí mật, chuyên từ bị động thành chủ động chống lại đợt cản của địch giành thắng lợi. Kết quả, ta tiêu diệt hơn 70 tên địch, bắt sống 18 tên, thu 2 máy bộ đàm, 3 trung liên và 20 khẩu súng các loại, đánh chim 22 xuống. Trận đánh đã gây tiếng vang lớn, làm rúng động tinh thần địch; quần chúng nhân dân phấn khởi, hăng hái tham gia phong trào đầu tranh chống địch lập ấp chiến lược.

Ngày 10/10/1962, đồng chí chỉ huy lực lượng vũ trang tổ chức chống địch đi cản tại Cốc Đạo Cậy, tiêu diệt nhiều tên địch, bắt sống 16 tên.

16 giờ ngày 30/10/1965, đồng chí Đào Hữu Cảnh cùng một số chiến sĩ từ căn cứ về trú tại mương Tám Rần (Đường Thét - Thạnh Mỹ Tây) điều nghiên, lên kế hoạch đánh Đồn Xáng Cụt của Cô Đê. Bị chỉ điểm, địch tổ chức vây đánh, đồng chí ra lệnh cho lực lượng rút lui, riêng đồng chí và vài chiến sĩ ở lại chiến đấu quyết liệt với kẻ thù. Khi khẩu súng trên tay chỉ còn 2 viên đạn, biết không thể thoát, đồng chí đợi cho địch tới gần, mới quyết định bắn trả. Phát súng đầu tiên giết chết tên Sinh, Trưởng Đồn Kinh 7, phát thứ 2 nhắm vào tên Đại úy Bảo, nhưng tên bảo vệ đã lãnh đạn. Lập tức hàng chục khẩu súng của địch bắn về phía đồng chí. Đào Hữu Cảnh đã anh dũng hy sinh cùng với đồng chí trung đội phó. Đồng đội giấu xác Đào Hữu Cảnh dưới đáy ghe lường. Chờ trời tối, cơ sở chuyển chiến thương và xác đồng chí về căn cứ. Không bắt sống được Đào Hữu Cảnh, địch lùng sục bắn chết con trai út của đồng chí mới 7 tuổi.

Trong quá trình chiến đấu và chỉ huy, đồng chí Đào Hữu Cảnh đã tham gia hàng trăm trận đánh, tiêu diệt trên 100 tên (có nhiều tên ác ôn khét tiếng), bắt sống hàng chục tên, làm bị thương hàng trăm tên; thu về hơn 80 khẩu súng các loại, 400 viên đạn, 33 băng đạn, 5 máy bộ đàm, đánh chìm 22 xuồng, phá sập hàng chục ấp chiến lược, lô cốt, nhà đèn; vận động hàng chục binh lính quay về với cách mạng, giải cứu nhiều người dân, thu nhiều chiến lợi phẩm khác.

Với những đóng góp to lớn vào thành tích vẻ vang của quân dân ta trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí được Nhà nước tặng: Bằng Tổ quốc ghi công; Huân chương Giải phóng hạng Nhất, hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Kháng chiến hạng Nhất và nhiều bằng khen. Ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để tưởng nhớ, ghi ơn Liệt sỹ Đào Hữu Cảnh, tên của đồng chí được đặt cho một xã thuộc huyện Châu Phú.